Wystawa o sprawiedliwych dyplomatach otwarta w Bernie - Instytut Pileckiego
Wystawa o sprawiedliwych dyplomatach otwarta w Bernie
W Ambasadzie RP w Bernie otwarta została wystawa „Paszporty” opowiadająca o reakcji państwa podziemnego i rządu na emigracji na zbrodnie Holokaustu.
Celem wystawy jest przedstawienie roli rządu RP na uchodźstwie i Polskiego Państwa Podziemnego w informowaniu świata o Zagładzie Żydów i podejmowanych akcji na rzecz ich ratowania. W uroczystości udział wzięli Piotr Gliński, minister kultury i dziedzictwa narodowego, dr Wojciech Kozłowski, dyrektor Instytutu Pileckiego, Jakub Kumoch, ambasador Polski w Szwajcarii oraz dr Piotr Cywiński, dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.
– Wystawa została zorganizowana w związku z badaniami prowadzonymi przez Instytut Pileckiego we współpracy z polską ambasadą w Szwajcarii – mówi dr Wojciech Kozłowski. – Kilka tygodni temu ogłosiliśmy listę 710 nazwisk Żydów, w tym 115 ocalonych z Holocaustu, którzy w wyniku starań tzw. grupy berneńskiej posiadali paszporty Haiti i Hondurasu. Wystawa w sposób szczegółowy prezentuje działalność właśnie grupy berneńskiej i jej głównych bohaterów, w tym Chaima Eissa i Aleksandra Ładosia.
WYSTAWA W AMBASADZIE
– W gablotach prezentowane są najcenniejsze obiekty z archiwum Eissa: paszporty, rachunki, korespondencje pomiędzy Chaimem Eissem i polskimi dyplomatami. Są także listy pomiędzy Żydami przebywającymi w gettach a SIlberscheinem, który był jednym z pośredników pomiędzy polskimi Żydami i placówką dyplomatyczną – mówi Hanna Radziejowska z Instytutu Pileckiego, kuratorka wystawy. – Najciekawsze dokumenty pochodzące zarówno z archiwów państwowych, jak i zakupionego przez Polskę zbioru Eissa zwiedzający obędą mogli obejrzeć m.in. w formie reprintów.
Specjalna prezentacja multimedialna da możliwość obejrzenia ponad sto niezwykłych portretów pochodzących z archiwum Eissa. To fotografie polskich Żydów powstałe w celu przygotowania dokumentów paszportowych, które miały im umożliwić ucieczkę i ratowanie życia.
Mottem całej wystawy jest wiersz polskiego Żyda, poety i kronikarza getta warszawskiego zamordowanego w 1943 roku Władysława Szlengla „Paszporty”:
Chciałbym mieć paszport Paragwaju,
złoty i wolny to jest kraj,
ach, jak przyjemnie być poddanym
kraju, co zwie się: Paragwaj.
Chciałbym mieć paszport Urugwaju,
mieć Costa Rica, Paragwaj,
po to, by mieszkać spokojnie w Warszawie,
to jednak najpiękniejszy kraj”.
Wkrótce wystawa zostanie pokazana również w Muzeum w Rapperswil oraz w Zurichu.
ORGANIZATORZY WYSTAWY
Wystawa zorganizowana jest przez Instytut Pileckiego we współpracy z ambasadą Polski w Szwajcarii. Wsparcia w organizowaniu wystawy udzieliło Muzeum Auschwitz Birkeanu. Kuratorami wystawy są: dr Wojciech Kozłowski, Hanna Radziejowska oraz Jakub Kumoch. Koncepcja wystawy pojawiła się i została zrealizowana dzięki zainicjowaniu i prowadzeniu prac dotyczących grupy berneńskiej przez ambasadora Jakuba Kumocha.
Muzykę, która będzie towarzyszyć wystawie napisał Patryk Zakrocki – polski skrzypek, artysta dźwiękowy, animator warszawskiej sceny improwizowanej, kompozytor. Zakrocki napisał specjalny utwór opowiadający o historii polskich dyplomatów w Bernie.
AKCJA PASZPORTOWA I GRUPA BERNEŃSKA
Grupa berneńska była nieformalną formą współpracy polskich dyplomatów z poselstwa RP w Bernie i przedstawicieli organizacji żydowskich na rzecz ratowania europejskich Żydów. Pod kierownictwem ambasadora Aleksandra Ładosia grupa dostarczała fałszywe paszporty południowoamerykańskie, m.in.: Paragwaju, Salwadoru, Boliwii, Peru, Haiti i Hondurasu, które chroniły jego właścicieli przed wywózką do obozów zagłady w okupowanej przez III Rzeszę Polsce. Według różnych szacunków, w sumie wydano około 4 tys. takich dokumentów. Liczba ocalonych pozostaje nieznana.
Zobacz także
- Warsztaty archiwistów Instytutu Pileckiego dla Powstańców Warszawskich
Aktualności
Warsztaty archiwistów Instytutu Pileckiego dla Powstańców Warszawskich
Pracownicy Instytutu Pileckiego poprowadzili warsztaty poświęcone archiwom prywatnym w Domu Powstańca Warszawskiego. Podczas spotkania mówili o znaczeniu domowych zbiorów oraz praktycznych sposobach ich porządkowania i ochrony.
- Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
Aktualności
Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
10 lutego 1940 r. rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja polskich obywateli w głąb ZSRS. „Operacja była całkowitym zaskoczeniem dla osadników i leśników, przeprowadzono ją w mroźną, zimową noc” – pisze dr Jerzy Rohoziński z Instytutu Pileckiego.
- Uczciliśmy pamięć obywateli polskich deportowanych w głąb ZSRS
Aktualności
Uczciliśmy pamięć obywateli polskich deportowanych w głąb ZSRS
Z okazji 86. rocznicy I deportacji polskich obywateli do ZSRS Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego oraz Krystian Wiciarz, p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych IP, złożyli kwiaty pod warszawskim Pomnikiem Poległym i Pomordowanym na Wschodzie.
- „Masz pół godziny. Zabieraj rzeczy, ubieraj dzieci. Pojedziesz do Rosji" | 86. rocznica pierwszej masowej deportacji obywateli polskich w głąb ZSRS
Aktualności
„Masz pół godziny. Zabieraj rzeczy, ubieraj dzieci. Pojedziesz do Rosji" | 86. rocznica pierwszej masowej deportacji obywateli polskich w głąb ZSRS
Nocny łomot do drzwi i okien, rewizja, pośpieszne pakowanie dobytku i przejazd na stację kolejową – tak zaczynają się opowieści wielu ofiar pierwszej deportacji obywateli polskich w głąb ZSRS.
- Wspominamy bohaterów z Tworek k. Siedlec w rocznicę ich śmierci
Aktualności
Wspominamy bohaterów z Tworek k. Siedlec w rocznicę ich śmierci
13 lutego 1943 r. to ważna data w historii Tworek i całego powiatu siedleckiego. Mija 83 lata od tragicznych wydarzeń, w których życie za odruch serca i pomoc drugiemu człowiekowi stracili pani Zofia Krasuska i jej niespełna sześcioletni syn, Boguś.
- „Jedyną winą było to, że są kapłanami”. Prześladowania Kościoła katolickiego w okupowanej Warszawie | Karol Kalinowski, wstęp do: „Zapisy terroru”, t. 11
Aktualności
„Jedyną winą było to, że są kapłanami”. Prześladowania Kościoła katolickiego w okupowanej Warszawie | Karol Kalinowski, wstęp do: „Zapisy terroru”, t. 11
Wychodząc, widziałem w miejscu egzekucji stos niedopalonych zwłok, leżących tak, jak je zostawiłem – opowiadał o. Aleksander Kisiel przed Okręgową Komisją Badania Zbrodni Niemieckich.
- Sala 600. Świadkowie Norymbergii
Aktualności
Sala 600. Świadkowie Norymbergii
Osiemdziesiąt lat po rozpoczęciu procesów norymberskich, audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” kieruje uwagę na tych, którzy stali na marginesie historii.
- Nowość | Zapisy terroru, t. 11. Represje niemieckie wobec Kościoła katolickiego w Warszawie 1939–1944
Aktualności
Nowość | Zapisy terroru, t. 11. Represje niemieckie wobec Kościoła katolickiego w Warszawie 1939–1944
Najnowszy tom serii Zapisy Terroru przybliża świadectwa duchownych pod okupacją niemiecką.
- Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943
Aktualności
Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943
Do rąk czytelników trafia trzeci tom edycji źródłowej obejmującej depesze Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, ukazujący zaangażowania placówki oraz różnorodnych form pomocy niesionej przez nią w czasie II wojny światowej.
- 82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”
Aktualności
82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”
82 lata temu, 27 stycznia 1944 roku Niemcy zamordowali Leokadię Piątkowską. Kobieta zginęła za pomoc okazaną Żydom w czasie okupacji. 26 października 2021 roku Instytut Pileckiego uhonorował Leokadię Piątkowską w ramach programu „Zawołani po imieniu”.
- „Przeżyłam, bo miałam obowiązek" | Spotkanie upamiętniające rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau
Aktualności
„Przeżyłam, bo miałam obowiązek" | Spotkanie upamiętniające rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau
– Jak tylko w nocy mi jest zimno, trochę się odkryję, to od razu śni mi się, że idę tym marszem i jest 20 stopni mrozu – wspominała pani Janina Iwańska była więźniarka obozów Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück i Neustadt-Glewe.
- Instytut Pileckiego ma nową Radę Naukową
Aktualności
Instytut Pileckiego ma nową Radę Naukową
Została ona powołana zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego oraz Statutem Instytutu.