Wilno | Pokaz filmu Grzegorza Czerniaka „Romuald Twardowski – kompozytor w zwierciadle muzyki” - Instytut Pileckiego
24.06.2025 (WT)
Wilno | Pokaz filmu Grzegorza Czerniaka „Romuald Twardowski – kompozytor w zwierciadle muzyki”
5 czerwca 2025 r. w Ambasadzie Polskiej w Wilnie, z inicjatywy Instytutu Polskiego odbył się pokaz filmu „Romuald Twardowski – kompozytor w zwierciadle muzyki”, którego współautorem jest Grzegorza Czerniak, pracownik Instytutu Pileckiego.
Pokaz odbył się w ramach wieczoru pamięci Romualda Twardowskiego, wybitnego polskiego kompozytora, pedagoda Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. Podczas wydarzenia zabrzmiały utwory zmarłego rok temu muzyka, w wykonaniu zespołu Cuore Piano Trio - jednego z najciekawszych zespołów kameralnych młodego pokolenia.
Po recitalu odbyła się projekcja filmu dokumentalnego o Romualdzie Twardowskim, który powstał w 2020 r. dzięki współpracy obecnych na pokazie - wdowy Alicji Twardowskiej oraz Grzegorza Czerniaka.
- Relacja "TVP Wilno – 95 urodziny wybitnego kompozytora Romualda Twardowskiego" (https://youtu.be/9PIpktqRoNI).
- Relacja w radio (KLIKNIJ) i na portalu (KLIKNIJ) litewskiego LRT (Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija).
Romuald Twardowski (17 czerwca 1930 – 13 stycznia 2024) – wybitny kompozytor i wieloletni pedagog Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie, inicjator prestiżowego międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka”. Mówił o sobie żartobliwie, że był chodzącym pomnikiem historii. Jego działalność artystyczna trwała ponad 70 lat. Dzieciństwo i młodość spędził w Wilnie, w sensie muzycznym był obywatelem świata. Pozostawał silnie przywiązany do tradycji – mówił o sobie, że był „umiarkowanie nowoczesny”, a jego styl nazywany był „neoarchaizmem”.
Wilno zostawiło trwały ślad w jego sercu. Wyjechał stamtąd w wieku 27 lat. Wracał tam chętnie. I nie były to tylko powroty do placów, ulic i budynków, ale podróże duchowe, niezwykle emocjonalne.
– W ogóle Wilno jest jakby klamrą tego filmu, klamrą Romualda. Aby zrozumieć jego muzykę, trzeba zrozumieć Wilno, Wileńszczyznę, Litwę – mówi Grzegorz Czerniak dla litewskiego LRT.
Romuald Twardowski często przyjeżdżał do Wilna, wracał do siebie, do domu. – Natomiast jemu nie odpowiadało to, że tu już nie ma Polski. On nie mógł tego zaakceptować – wyjaśnia współautor filmu.
– Zawsze miło o tych miejscach wspominał, ale pamiętał też o takich miejscach domowych. Wiele mówił o mamie. Mama później mieszkała w Warszawie. Bardzo często wspominał siostrę, która zmarła i została pochowana na cmentarzu Bernardyńskim. Poświęcił jej jeden ze swoich utworów i zawsze bardzo ciepło ją wspominał. Nagrywałem kiedyś jego wspomnienia z czasów wojny, gdzie wspominał Zarzecze. Mówił właśnie o tym Wilnie, które płonęło w czasie wojny, gdy wchodziły wojska niemieckie i sowieckie, a później zostało ono wyzwolone. Najmniej wspominał czas komunistyczny – dodaje reżyser.
Grzegorz Czerniak podkreśla też wyjątkowość języka, którym się posługiwał Romuald Twardowski.
– Rzecz unikalna. Język. Takiego języka w Polsce, w Warszawie już się nie spotka. On zachował tę swoją wileńskość. On się nie wstydził tego języka, on go pielęgnował. Zawsze mówił tak samo, był naturalny, nigdy nie udawał, nie oszukiwał, ale jednocześnie miał mentalność dziecka. To znaczy, zawsze wszystko przyjmował jak dziecko. Po prostu był zawsze otwarty – wspominał Grzegorz Czerniak w rozmowie z litewskim LRT.
Zobacz także
- Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
Aktualności
Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.
- Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl
Aktualności
Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl
– To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.
- 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej
Aktualności
86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej
16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.
- Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa
Aktualności
Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa
12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.
- Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku
11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).
- Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa
Aktualności
Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa
W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.
- Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”
Aktualności
Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”
4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.
- Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
Aktualności
Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.
- Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
Aktualności
Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie
29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.
- Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Aktualności
Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski.
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.



