W 80. rocznicę zdobycia Berlina – polska flaga znów nad stolicą Niemiec - Instytut Pileckiego
W 80. rocznicę zdobycia Berlina – polska flaga znów nad stolicą Niemiec
Obchodzony 2 maja Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej przypada tego samego dnia, w którym nad zdobytą stolicą III Rzeszy żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego zatknęli biało-czerwony sztandar.
W walkach o Berlin wzięło udział do 180 000 polskich żołnierzy. W większości byli to Sybiracy, niedawni więźniowie łagrów i zesłańcy w głąb ZSRR. Marzyli przede wszystkim o wolności – dla siebie, swoich rodzin i Ojczyzny. W samych walkach o Berlin blisko pół tysiąca z nich zostało rannych lub poległo.
Współorganizator obchodów, dyrektor Krzysztof Ruchniewicz, zwracając się do zebranych, powiedział:
[…] Wiosenne dni 1945 r. były czasem tryumfu, dumy i ogromnej radości, ale i goryczy. Pierwsza ofiara wojny stawała się też ofiarą powojennej polityki… Polscy żołnierze bili się i ginęli za swój kraj, ale też za sojuszników – w szeregach różnych jednostek na frontach na zachodzie i wschodzie. Jednak o ostatecznych efektach tego ogromnego wysiłku zdecydowała wielka polityka i ukształtowany przez nią nowy porządek świata. […] Gdy cichły walki na ulicach zdobytej stolicy III Rzeszy, kilku polskich żołnierzy postanowiło symbolicznie zamanifestować polski wkład w zwycięstwo. […] Byli to ppor. Mikołaj Troicki, kpr. Antoni Jabłoński, plut. Kazimierz Otapa, kan. Aleksander Karpowicz, kan. Eugeniusz Mierzejewski. Wymienia się również plut. Ludwika Skokunia. Naprędce przygotowana polska flaga zawisła 2 maja w miejscu symbolicznym dla historii najnowszej Niemiec – na Kolumnie Zwycięstwa, w alei wiodącej ku Bramie Brandenburskiej. Kolumna upamiętnia niegdysiejsze tryumfy armii pruskiej/niemieckiej, które zapoczątkowały potęgę militarną Niemiec i ich ekspansjonistyczną politykę prowadzącą do I i II wojny światowej. […] Akt ten miał ogromne znaczenie symboliczne.
Oficjalne uroczystości w Berlinie zwieńczyła ceremonia wręczenia odznaczeń osobom szczególnie zasłużonym w pielęgnowaniu pamięci o polskich żołnierzach. Odbyła się ona w siedzibie berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego. Medale Pro Patria otrzymali obywatele Polski i Niemiec, którzy wykazali się niezwykłym zaangażowaniem w kultywowanie pamięci o polskich żołnierzach i budowanie polsko-niemieckiego porozumienia: pan Kamil Majchrzak, pani Sabine Klein, pan Christian Carlsen oraz pan Reinhard Strecker.
W polskiej delegacji znaleźli się również przedstawiciele Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wśród nich minister Michał Syska zastępca szefa Urzędu, który podkreślił udział polskich żołnierzy na wszystkich frontach wojny i zaznaczył, że spoczywa na nas obowiązek, aby piekło drugiej wojny światowej nigdy się nie powtórzyło.
W obchodach wzięli również udział przedstawiciele innych instytucji państwowych: wicemarszałkini Senatu RP Magdalena Biejat, ambasador RP w Berlinie Jan Tombiński oraz wicewojewoda zachodniopomorski Dawid Krystek.
W skład delegacji weteranów przybyłych do Berlina weszli m.in.: płk Czesław Lewandowski – prezes Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, mjr Bolesław Danielkiewicz – żołnierz 1. Armii Wojska Polskiego i uczestnik szturmu Berlina, Józef Jabłoński – syn kapitana Jabłońskiego, który 2 maja 1945 roku zawiesił polską flagę na Kolumnie Zwycięstwa, oraz Elżbieta Sadzyńska – wdowa po komandorze Józefie Czerwińskim, uczestniku walk o Berlin.
2 maja Berliński Oddział Instytutu Pileckiego zorganizował debatę z udziałem polskich i niemieckich historyków, poświęconą różnym doświadczeniom końca II wojny światowej w Europie i Azji. W wydarzeniu udział wzięli m.in. dyrektor Instytutu Pileckiego, prof. Krzysztof Ruchniewicz, dyrektor Deutsches Historisches Museum, prof. Raphael Gross, prof. Tatjana Tönsmeyer, prof. Damian Markowski oraz prof. Stefan Troebst.
Fot. Katarzyna Mazur
Zobacz także
- Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Aktualności
Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Debata pt. „Kultura pamięci o Polakach ratujących Żydów”, która odbyła się 27 marca 2026 r. w Muzeum Niepodległości w Warszawie, stanowiła element obchodów III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów oraz 10. rocznicy otwarcia wystawy stałej w Muzeum w Markowej.
- Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Aktualności
Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Mija 83. rocznica zbrodni w Brzózie Królewskiej. Tego dnia w 1943 roku zginęli Katarzyna i Sebastian Kazakowie. Zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów za pomoc niesioną Żydom w czasie okupacji. Małżeństwo zostało uhonorowane w ramach programu „Zawołani po Imieniu”.
- Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Aktualności
Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
24 marca w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego (IP) odbył się się wernisaż wystawy „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949" przygotowanej we współpracy IP i DSH (Domu Spotkań z Historią). Wystawę można zwiedzać do końca sierpnia 2026 roku.
- Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Aktualności
Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Ogłoszenie o konkursie na stypendia finansowe na badania naukowe w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, oddział zamiejscowy w Berlinie.
- „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Aktualności
„Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W środę 25 marca Instytut Pileckiego zainaugurował nowy projekt: cykl pokazów „Niemi świadkowie”. W warszawskiej galerii w Domu Bez Kantów zaprezentowano zwiedzającym i dziennikarzom gabloty z historycznymi przedmiotami – pamiątkami po „Zawołanych po imieniu” z rodzin Ulmów i Stawarskich – zamordowanych za niesienie pomocy Żydom.
- „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
Aktualności
„Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
W Sieniawie na Podkarpaciu odbyło się uroczyste upamiętnienie rodzin Stawarskich i Singerów. W czasie II wojny światowej Wiktoria i Mateusz Stawarscy zginęli z rąk niemieckich okupantów za ukrywanie żydowskiej rodziny. To kolejna odsłona sztandarowego programu Instytutu „Zawołani po Imieniu”.
- Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
Aktualności
Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
„Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?" - pod takim tytułem odbyła się druga debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Znawcy tematyki polsko-niemieckiej przedstawili różne punkty widzenia na trudne relacje między oboma narodami.
- Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
Aktualności
Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
20 marca mija 83. rocznica zbrodni w Czyżewie (woj. podlaskie). Za pomoc Żydom w czasie wojny zginął z rąk niemieckich żandarmów Franciszek Andrzejczyk.
- 24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
Aktualności
24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
W 2018 roku Prezydent RP ustanowił dzień 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To upamiętnienie wszystkich obywateli polskich, którzy z narażeniem życia udzielali Żydom pomocy podczas niemieckiej okupacji.
- Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Aktualności
Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Zasady działania i organizacji Rady Pamięci Instytutu Pileckiego.
- Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Aktualności
Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century” skupiała się na dziedzictwie procesów norymberskich oraz ich rzeczywistym oddziaływaniu na rozwój współczesnego prawa międzynarodowego i metody pociągania do odpowiedzialności zbrodniarzy wojennych.
- Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
Aktualności
Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
16 marca Karol Madaj, p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego, złożył kwiaty pod Pomnikiem Katyńskim w Jersey City. Uroczystość ta stanowiła symboliczne dopełnieniem wydarzeń związanych z oficjalną inauguracją stałej siedziby Oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, która odbyła się w dniach 14-15 marca.