W 80. rocznicę zdobycia Berlina – polska flaga znów nad stolicą Niemiec - Instytut Pileckiego
05.05.2025 (PN)
W 80. rocznicę zdobycia Berlina – polska flaga znów nad stolicą Niemiec
Obchodzony 2 maja Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej przypada tego samego dnia, w którym nad zdobytą stolicą III Rzeszy żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego zatknęli biało-czerwony sztandar.
W walkach o Berlin wzięło udział do 180 000 polskich żołnierzy. W większości byli to Sybiracy, niedawni więźniowie łagrów i zesłańcy w głąb ZSRR. Marzyli przede wszystkim o wolności – dla siebie, swoich rodzin i Ojczyzny. W samych walkach o Berlin blisko pół tysiąca z nich zostało rannych lub poległo.
Współorganizator obchodów, dyrektor Krzysztof Ruchniewicz, zwracając się do zebranych, powiedział:
[…] Wiosenne dni 1945 r. były czasem tryumfu, dumy i ogromnej radości, ale i goryczy. Pierwsza ofiara wojny stawała się też ofiarą powojennej polityki… Polscy żołnierze bili się i ginęli za swój kraj, ale też za sojuszników – w szeregach różnych jednostek na frontach na zachodzie i wschodzie. Jednak o ostatecznych efektach tego ogromnego wysiłku zdecydowała wielka polityka i ukształtowany przez nią nowy porządek świata. […] Gdy cichły walki na ulicach zdobytej stolicy III Rzeszy, kilku polskich żołnierzy postanowiło symbolicznie zamanifestować polski wkład w zwycięstwo. […] Byli to ppor. Mikołaj Troicki, kpr. Antoni Jabłoński, plut. Kazimierz Otapa, kan. Aleksander Karpowicz, kan. Eugeniusz Mierzejewski. Wymienia się również plut. Ludwika Skokunia. Naprędce przygotowana polska flaga zawisła 2 maja w miejscu symbolicznym dla historii najnowszej Niemiec – na Kolumnie Zwycięstwa, w alei wiodącej ku Bramie Brandenburskiej. Kolumna upamiętnia niegdysiejsze tryumfy armii pruskiej/niemieckiej, które zapoczątkowały potęgę militarną Niemiec i ich ekspansjonistyczną politykę prowadzącą do I i II wojny światowej. […] Akt ten miał ogromne znaczenie symboliczne.
Oficjalne uroczystości w Berlinie zwieńczyła ceremonia wręczenia odznaczeń osobom szczególnie zasłużonym w pielęgnowaniu pamięci o polskich żołnierzach. Odbyła się ona w siedzibie berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego. Medale Pro Patria otrzymali obywatele Polski i Niemiec, którzy wykazali się niezwykłym zaangażowaniem w kultywowanie pamięci o polskich żołnierzach i budowanie polsko-niemieckiego porozumienia: pan Kamil Majchrzak, pani Sabine Klein, pan Christian Carlsen oraz pan Reinhard Strecker.
W polskiej delegacji znaleźli się również przedstawiciele Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wśród nich minister Michał Syska zastępca szefa Urzędu, który podkreślił udział polskich żołnierzy na wszystkich frontach wojny i zaznaczył, że spoczywa na nas obowiązek, aby piekło drugiej wojny światowej nigdy się nie powtórzyło.
W obchodach wzięli również udział przedstawiciele innych instytucji państwowych: wicemarszałkini Senatu RP Magdalena Biejat, ambasador RP w Berlinie Jan Tombiński oraz wicewojewoda zachodniopomorski Dawid Krystek.
W skład delegacji weteranów przybyłych do Berlina weszli m.in.: płk Czesław Lewandowski – prezes Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, mjr Bolesław Danielkiewicz – żołnierz 1. Armii Wojska Polskiego i uczestnik szturmu Berlina, Józef Jabłoński – syn kapitana Jabłońskiego, który 2 maja 1945 roku zawiesił polską flagę na Kolumnie Zwycięstwa, oraz Elżbieta Sadzyńska – wdowa po komandorze Józefie Czerwińskim, uczestniku walk o Berlin.
2 maja Berliński Oddział Instytutu Pileckiego zorganizował debatę z udziałem polskich i niemieckich historyków, poświęconą różnym doświadczeniom końca II wojny światowej w Europie i Azji. W wydarzeniu udział wzięli m.in. dyrektor Instytutu Pileckiego, prof. Krzysztof Ruchniewicz, dyrektor Deutsches Historisches Museum, prof. Raphael Gross, prof. Tatjana Tönsmeyer, prof. Damian Markowski oraz prof. Stefan Troebst.
Fot. Katarzyna Mazur
Zobacz także
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.
- Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
Aktualności
Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.
- „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
Aktualności
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.
- „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Aktualności
Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.
- Festiwal „Wolskie Ostańce”
Aktualności
Festiwal „Wolskie Ostańce”
Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.