Emocjonalne reakcje na fanpage’u Instytutu Pileckiego w Berlinie - Instytut Pileckiego
Emocjonalne reakcje na fanpage’u Instytutu Pileckiego w Berlinie
„Świadkowie Epoki” to poruszające relacje, które skłaniają do refleksji. Kiedy po raz pierwszy zamieściliśmy jedną z nich na fanpage’u naszego berlińskiego oddziału, w ciągu dwóch tygodni doczekała się ponad 1200 polubień, 211 udostępnień i 245 komentarzy!
„Czy Pani tutaj chowała Żydów?! – chwilę później matka również zapłaciła życiem” – taki tytuł nosi post opublikowany na profilu oddziału Instytutu Pileckiego w Berlinie. Oddźwięk, jaki wywołał wśród niemieckich użytkowników Facebooka, był zaskakujący. Dla polskiego czytelnika tak emocjonalne reakcje stanowią ciekawą formę obserwacji uczestniczącej w zakamarkach niemieckiej debaty publicznej.
Sam tekst dotyczył naszego projektu „Zawołani po imieniu”; zawierał streszczenie założeń projektu oraz historię Franciszka Mariana Filipka. Do postu był załączony link do relacji pana Filipka (kanał Youtube „Świadkowie Epoki”), w której przejmująco opowiada o losach wojennych swojej matki. W swoim domu ukrywała one dwie rodziny żydowskie i z tego powodu została stracona przez niemieckich funkcjonariuszy nazistowskich. Temat równie ważny, co emocjonalny, niemniej reakcje i rezonans, jaki wywołał ten post, przekroczyły nasze najśmielsze oczekiwania. Co więcej, nie tylko ilość komentarzy, lecz ich szczerość i emocjonalność to wręcz lekcja na temat niemieckiej debaty publicznej, na temat pamięci i świadomości historycznej zwyczajnych Niemców oraz głównych linii podziału, według których ona przebiega.
„Wystarczy! Co było to było, zapłaciliśmy za to wszystko już bardzo dużo! Moi rodzice również stracili bliskich w wojnie, ale już w czasach powojennych uznali, że przeszłość to zamknięty rozdział!” – skomentowała pewna uczestniczka niedługo po premierze postu. I doczekała się odpowiedzi: „Nie, nie wolno zapominać! Nasze dzieci muszą się o tym dowiedzieć!”, „Tu w ogóle nie chodzi o płacenie albo niepłacenie, tylko o pamięć!”, „Dopóki faszyzm nie zniknie z tej kuli ziemskiej, nie wolno zapominać o tym odcinku historii!”. Większość z odpowiedzi miała podobny wydźwięk. I oto najbardziej optymistyczny wniosek: mniej więcej w taki sposób przebiegała cała dyskusja. Polecamy samemu się z nią zapoznać, ponieważ sporo było też akcentów i wspomnień osobistych.
Jeżeli ktoś w przeszłości sądził, że polsko-niemiecka debata zbyt często przebiega wzdłuż fałszywej dychotomii pomiędzy Bachmannowskim „kiczem pojednania” oraz Gombrowiczowskiej wojnie na miny, to chyba w tym poście odnalazł ciekawą alternatywę. Alternatywę swoiście „grassrootsową”, która pokazuje, że historia jest wciąż żywa, że rzetelna praca naukowa, odnajdywanie wciąż jeszcze żyjących świadków oraz uczciwy, czasami boleśnie szczery dialog prowadzony z dobrą wolą, to droga do sukcesu.
Zobacz także
- Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Aktualności
Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Debata pt. „Kultura pamięci o Polakach ratujących Żydów”, która odbyła się 27 marca 2026 r. w Muzeum Niepodległości w Warszawie, stanowiła element obchodów III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów oraz 10. rocznicy otwarcia wystawy stałej w Muzeum w Markowej.
- Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Aktualności
Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Mija 83. rocznica zbrodni w Brzózie Królewskiej. Tego dnia w 1943 roku zginęli Katarzyna i Sebastian Kazakowie. Zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów za pomoc niesioną Żydom w czasie okupacji. Małżeństwo zostało uhonorowane w ramach programu „Zawołani po Imieniu”.
- Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Aktualności
Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
24 marca w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego (IP) odbył się się wernisaż wystawy „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949" przygotowanej we współpracy IP i DSH (Domu Spotkań z Historią). Wystawę można zwiedzać do końca sierpnia 2026 roku.
- Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Aktualności
Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Ogłoszenie o konkursie na stypendia finansowe na badania naukowe w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, oddział zamiejscowy w Berlinie.
- „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Aktualności
„Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W środę 25 marca Instytut Pileckiego zainaugurował nowy projekt: cykl pokazów „Niemi świadkowie”. W warszawskiej galerii w Domu Bez Kantów zaprezentowano zwiedzającym i dziennikarzom gabloty z historycznymi przedmiotami – pamiątkami po „Zawołanych po imieniu” z rodzin Ulmów i Stawarskich – zamordowanych za niesienie pomocy Żydom.
- „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
Aktualności
„Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
W Sieniawie na Podkarpaciu odbyło się uroczyste upamiętnienie rodzin Stawarskich i Singerów. W czasie II wojny światowej Wiktoria i Mateusz Stawarscy zginęli z rąk niemieckich okupantów za ukrywanie żydowskiej rodziny. To kolejna odsłona sztandarowego programu Instytutu „Zawołani po Imieniu”.
- Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
Aktualności
Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
„Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?" - pod takim tytułem odbyła się druga debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Znawcy tematyki polsko-niemieckiej przedstawili różne punkty widzenia na trudne relacje między oboma narodami.
- Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
Aktualności
Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
20 marca mija 83. rocznica zbrodni w Czyżewie (woj. podlaskie). Za pomoc Żydom w czasie wojny zginął z rąk niemieckich żandarmów Franciszek Andrzejczyk.
- 24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
Aktualności
24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
W 2018 roku Prezydent RP ustanowił dzień 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To upamiętnienie wszystkich obywateli polskich, którzy z narażeniem życia udzielali Żydom pomocy podczas niemieckiej okupacji.
- Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Aktualności
Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Zasady działania i organizacji Rady Pamięci Instytutu Pileckiego.
- Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Aktualności
Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century” skupiała się na dziedzictwie procesów norymberskich oraz ich rzeczywistym oddziaływaniu na rozwój współczesnego prawa międzynarodowego i metody pociągania do odpowiedzialności zbrodniarzy wojennych.
- Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
Aktualności
Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
16 marca Karol Madaj, p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego, złożył kwiaty pod Pomnikiem Katyńskim w Jersey City. Uroczystość ta stanowiła symboliczne dopełnieniem wydarzeń związanych z oficjalną inauguracją stałej siedziby Oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, która odbyła się w dniach 14-15 marca.