Premiera albumu LIPCOWE'45 | Fotorelacja - Instytut Pileckiego

13.09.2024 (PT)

Premiera albumu LIPCOWE'45 | Fotorelacja

Marika, Natalia Nykiel, Ewelina Flinta, Bovska, Jagoda Kret, zespół Tulia to artyści biorący udział w projekcie muzycznym Instytutu Pileckiego LIPCOWE’45, który miał premierę 12 września 2024 r. w Fabryce Norblina w Warszawie.

W prezentacji albumu LIPCOWE'45 udział wzięli: p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego dr Wojciech Kozłowski, Aleksandra Czerobska kierująca oddziałem Instytutu Pileckiego w Augustowie, autorka tekstów Aleksandra Górecka oraz wspaniali artyści: Robert Cichy, Jagoda Kret, Natalia Nykiel i Marika. Podczas prezentacji albumu Natalia Nykiel i Robert Cichy wykonali utwór „W kuchni” w nowej aranżacji.
 
Wierzę, że odkrycie tajemnicy zaginionych członków rodzin Lipcowych lub choć wypowiedzenie tej prawdy na głos, to niezbędne minimum, które możemy zrobić, żeby okazać szacunek tej społeczności. Swoimi piosenkami na płycie LIPCOWE’45 chciałabym okazać współczucie i szacunek wszystkim tym, którzy w niewyjaśnionych dotąd okolicznościach utracili najbliższych w augustowskich lasach. Oraz samym zaginionym - mówi Marika, wokalistka. 
 
Album zawiera 10 utworów utrzymanych w stylistyce alternatywnego popu, które stały się nośnikiem wspomnień, emocji i historii, opowiedzianych przez wdowy matki, dzieci i wnuki LIPCOWYCH - tak na Suwalszczyźnie określa się Ofiary Obławy Augustowskiej. Motywem przewodnim płyty jest perspektywa pozostawionych samotnie kobiet, które w nieukojonym cierpieniu, często do końca życia czekały na wieści o swoich bliskich.
 
Płyta LIPCOWE’45 to przemilczana historia Rodzin, które również stały się Ofiarami Obławy Augustowskiej - chociażby przez to, że przez lata były okłamywane, skazane na życie w strachu, a losy ich bliskich zostały przed nimi zatajone. Augustowski zespół Instytutu Pileckiego dostrzegł ich traumę przy pracy nad poprzednimi projektami, często przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Postanowiliśmy nagłośnić ich historie w muzycznej formie, która jest obecnie najbardziej neutralnym, ciekawym i efektywnym sposobem na dotarcie do świadomości odbiorców, szczególnie do młodszych - podkreśla Aleksandra Czerobska - Pełnomocnik ds. upamiętnienia Obławy Augustowskiej w Instytucie Pileckiego.

Płyta wydana przez Instytut Pileckiego we współpracy z Agora Digital Music, jest kontynuacją albumu LIPCOWI‘45 zespołu Żurkowski, nominowanego w kategorii „Płyta Rocku” w plebiscycie Antyradia.

Nad warstwą muzyczną projektu czuwał Robert Cichy, a nad tekstową Aleksandra Górecka.

Praca nad tą płytą była absolutnie wyjątkowa, przypominała pisanie reportażu. Słuchając moich bohaterów, dotykałam ich tęsknoty i bólu. Do dziś mam ciarki na plecach na wspomnienia niektórych momentów tej podróży i wierzę w to, że dzięki muzyce Roberta, pięknym melodiom i głosom naszych artystek, udało nam się podać dalej choć ułamek ich przeżyć - wspomina autorka tekstów.

Dla artystów praca przy albumie, była niezwykłym procesem twórczym, nie tylko w kontekście pracy nad tekstem, ale również od strony muzycznej. Każdy z artystów uczestniczył w procesie tworzenia muzyki, tak by oddać swój unikalny charakter.

Zależało mi, żeby charakter tej piosenki, mimo jej dynamiki był lekko melancholijny. Tą melancholię próbowaliśmy w dobrze wywarzony sposób zawrzeć w nagraniu wraz z Robertem Cichym – mówi Bovska, którą usłyszymy w piosence „W pracowni”. Bardzo spodobał mi się pomysł oparcia piosenek na historiach kobiet których życie naznaczone było wojną. – Myślę że pokazywanie życia ludzi takich jak my - z krwi i kości może być najlepszym nośnikiem pamięci o tych wydarzeniach. Zwłaszcza dziś, w coraz bardziej niestabilnym momencie rzeczywistości”.

Okładkę albumu zaprojektowała Hania Oloś, wielokrotnie nagradzana ilustratorka, animatorka i autorka komiksów. Do oprawy graficznej wykorzystała kolaże autentycznych fotografii rodzinnych bohaterek i bohaterów, nadając im nowe życie.

Tuż przed premierą płyty, w sieci ukazał się singiel „Przed snem” zespołu Tulia, opowiadający historię Stanisławy, wdowy po zaginionym bez wieści Tadeuszu Puczyłowskim. Patrol sowiecki zabrał go po pierwszej nocy spędzonej z rodziną w nowym, jeszcze niewykończonym domu. Jego żona była w zaawansowanej ciąży z trzecim dzieckiem, które urodziła 10 dni później.

Praca nad tą piosenką wyzwoliła prawdziwie ciężkie emocje. Opowiada o codziennym życiu młodej kobiety, która została sama z dziećmi. Możemy się z tym utożsamić - nawet teraz się wzruszam, jak o tym mówię – przyznaje Tulia Biczak, liderka zespołu.

Cały album można wysłuchać na spotify (kliknij).

Do tej pory, z płyty LIPCOWE’45 ukazały się single:

Premierze płyty towarzyszy akcja poszukiwania rodzin ofiar i świadków Obławy Augustowskiej pod nazwą "O nich nie można było mówić LIPCOWI'45". Każde wspomnienie, zdjęcie czy pamiątka są niezwykle cenne - każda osobą, posiadającą informacje na ten temat, prosimy o kontakt:
✉ lipcowi45@instytutpileckiego.pl ☎ tel. (+48) 539 393 419


Obława Augustowska - największa zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej

W lipcu 1945 r., kiedy Europa Zachodnia nadal świętuje zakończenie II wojny światowej, funkcjonariusze sowieckiego państwa podejmują decyzję o przeprowadzeniu w rejonie Augustowa, Suwałk, Sejn i Lipska akcji likwidacji polskiego podziemia. Operacja ta przeszła do historii jako Obława Augustowska. Od 12 lipca jednostki sowieckiej 50. Armii o  łącznej sile ponad 45 tys. żołnierzy przeczesują niewielki obszar Puszczy Augustowskiej. Zgodnie z sowieckimi instrukcjami odległość pomiędzy żołnierzami przesuwającymi się w tyralierze wynosi zaledwie 6 do 8 metrów. Wszystkie osoby podejrzane o działalność konspiracyjną lub jej wspieranie są zatrzymywane do dalszej „weryfikacji” przez znany z brutalnych metod sowiecki kontrwywiad wojskowy SMIERSZ.

W wyniku Obławy zostało zatrzymanych ponad 7 tysięcy osób, z czego 5 tysięcy po przejściu weryfikacji wypuszczono do domów. Co najmniej 592 osoby uznane za żołnierzy polskiego podziemia Sowieci zamordowali w nieznanym miejscu. Los kolejnych 900 zaginionych do dziś pozostaje niewyjaśniony – prawdopodobnie również zostali zamordowani. W Augustowie i na Suwalszczyźnie ofiary Obławy określa się mianem „Lipcowych”.

Pomimo wielu lat starań rodzin ofiar, badań historyków oraz śledztwa prokuratorskiego – do dziś nie udało się odnaleźć dokumentów opisujących dokładny przebieg zbrodni ani ustalić lokalizacji dołów śmierci oraz pełnej listy zamordowanych. Kluczowe dokumenty znajdują się prawdopodobnie w archiwach rosyjskich służb specjalnych.

Dział Instytutu Pileckiego w Augustowie   
Augustowski dział Instytutu Pileckiego to nowoczesna placówka, łącząca funkcje naukowe, edukacyjne i kulturalne, której celem jest szukanie prawdy i należyte upamiętnienie Ofiar Obławy Augustowskiej. Od 2021 zespół działu tworzy Dom Pamięci Obławy, którego centrum będzie wystawa opowiadająca wydarzenia z lipca 1945 roku i szerzej – historię Suwalszczyzny w XX wieku na tle dziejów Polski i Europy. Ekspozycja Domu Pamięci powstaje w historycznym „Domu Turka” - dawnej siedzibie NKWD i UB, w którego piwnicach odkryto liczne napisy świadczące o przetrzymywaniu tam ludzi związanych z polskim podziemiem niepodległościowym. Otwarcie muzeum planowane jest w 2025 roku.

Zobacz także

  • Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
    Grafika projektu 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Aktualności

    Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.

  • Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    Aktualności

    Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    – To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.

  • 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    Aktualności

    86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.

  • Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    Aktualności

    Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.

  • Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).

  • Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    Aktualności

    Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.

  • Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    Aktualności

    Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
    Grupa ludzi siedzących w kręgu na krzesłach składanych podczas warsztatów w nowoczesnej sali ekspozycyjnej z gablotami i tablicami informacyjnymi.

    Aktualności

    Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”

    W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.

  • Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    Aktualności

    Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.

  • Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Aktualności

    Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski. 

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.