Premiera albumu LIPCOWE'45 | Fotorelacja - Instytut Pileckiego

Premiera albumu LIPCOWE'45 | Fotorelacja

Marika, Natalia Nykiel, Ewelina Flinta, Bovska, Jagoda Kret, zespół Tulia to artyści biorący udział w projekcie muzycznym Instytutu Pileckiego LIPCOWE’45, który miał premierę 12 września 2024 r. w Fabryce Norblina w Warszawie.

W prezentacji albumu LIPCOWE'45 udział wzięli: p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego dr Wojciech Kozłowski, Aleksandra Czerobska kierująca oddziałem Instytutu Pileckiego w Augustowie, autorka tekstów Aleksandra Górecka oraz wspaniali artyści: Robert Cichy, Jagoda Kret, Natalia Nykiel i Marika. Podczas prezentacji albumu Natalia Nykiel i Robert Cichy wykonali utwór „W kuchni” w nowej aranżacji.
 
Wierzę, że odkrycie tajemnicy zaginionych członków rodzin Lipcowych lub choć wypowiedzenie tej prawdy na głos, to niezbędne minimum, które możemy zrobić, żeby okazać szacunek tej społeczności. Swoimi piosenkami na płycie LIPCOWE45 chciałabym okazać współczucie i szacunek wszystkim tym, którzy w niewyjaśnionych dotąd okolicznościach utracili najbliższych w augustowskich lasach. Oraz samym zaginionym - mówi Marika, wokalistka. 
 
Album zawiera 10 utworów utrzymanych w stylistyce alternatywnego popu, które stały się nośnikiem wspomnień, emocji i historii, opowiedzianych przez wdowy matki, dzieci i wnuki LIPCOWYCH - tak na Suwalszczyźnie określa się Ofiary Obławy Augustowskiej. Motywem przewodnim płyty jest perspektywa pozostawionych samotnie kobiet, które w nieukojonym cierpieniu, często do końca życia czekały na wieści o swoich bliskich.
 
yta LIPCOWE45 to przemilczana historia Rodzin, które również stały się Ofiarami Obławy Augustowskiej - chociażby przez to, że przez lata były okłamywane, skazane na życie w strachu, a losy ich bliskich zostały przed nimi zatajone. Augustowski zespół Instytutu Pileckiego dostrzegł ich traumę przy pracy nad poprzednimi projektami, często przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Postanowiliśmy nagłośnić ich historie w muzycznej formie, która jest obecnie najbardziej neutralnym, ciekawym i efektywnym sposobem na dotarcie do świadomości odbiorców, szczególnie do młodszych - podkreśla Aleksandra Czerobska - Pełnomocnik ds. upamiętnienia Obławy Augustowskiej w Instytucie Pileckiego.

Płyta wydana przez Instytut Pileckiego we współpracy z Agora Digital Music, jest kontynuacją albumu LIPCOWI‘45 zespołu Żurkowski, nominowanego w kategorii „Płyta Rocku” w plebiscycie Antyradia.

Nad warstwą muzyczną projektu czuwał Robert Cichy, a nad tekstową Aleksandra Górecka.

Praca nad tą płytą była absolutnie wyjątkowa, przypominała pisanie reportażu. Słuchając moich bohaterów, dotykałam ich tęsknoty i bólu. Do dziś mam ciarki na plecach na wspomnienia niektórych momentów tej podróży i wierzę w to, że dzięki muzyce Roberta, pięknym melodiom i głosom naszych artystek, udało nam się podać dalej choć ułamek ich przeżyć - wspomina autorka tekstów.

Dla artystów praca przy albumie, była niezwykłym procesem twórczym, nie tylko w kontekście pracy nad tekstem, ale również od strony muzycznej. Każdy z artystów uczestniczył w procesie tworzenia muzyki, tak by oddać swój unikalny charakter.

Zależało mi, żeby charakter tej piosenki, mimo jej dynamiki był lekko melancholijny. Tą melancholię próbowaliśmy w dobrze wywarzony sposób zawrzeć w nagraniu wraz z Robertem Cichym – mówi Bovska, którą usłyszymy w piosence „W pracowni”. Bardzo spodobał mi się pomysł oparcia piosenek na historiach kobiet których życie naznaczone było wojną. – Myślę że pokazywanie życia ludzi takich jak my - z krwi i kości może być najlepszym nośnikiem pamięci o tych wydarzeniach. Zwłaszcza dziś, w coraz bardziej niestabilnym momencie rzeczywistości”.

Okładkę albumu zaprojektowała Hania Oloś, wielokrotnie nagradzana ilustratorka, animatorka i autorka komiksów. Do oprawy graficznej wykorzystała kolaże autentycznych fotografii rodzinnych bohaterek i bohaterów, nadając im nowe życie.

Tuż przed premierą płyty, w sieci ukazał się singiel „Przed snem” zespołu Tulia, opowiadający historię Stanisławy, wdowy po zaginionym bez wieści Tadeuszu Puczyłowskim. Patrol sowiecki zabrał go po pierwszej nocy spędzonej z rodziną w nowym, jeszcze niewykończonym domu. Jego żona była w zaawansowanej ciąży z trzecim dzieckiem, które urodziła 10 dni później.

Praca nad tą piosenką wyzwoliła prawdziwie ciężkie emocje. Opowiada o codziennym życiu młodej kobiety, która została sama z dziećmi. Możemy się z tym utożsamić - nawet teraz się wzruszam, jak o tym mówię – przyznaje Tulia Biczak, liderka zespołu.

Cały album można wysłuchać na spotify (kliknij).

Do tej pory, z płyty LIPCOWE’45 ukazały się single:

Premierze płyty towarzyszy akcja poszukiwania rodzin ofiar i świadków Obławy Augustowskiej pod nazwą "O nich nie można było mówić LIPCOWI'45". Każde wspomnienie, zdjęcie czy pamiątka są niezwykle cenne - każda osobą, posiadającą informacje na ten temat, prosimy o kontakt:
✉ lipcowi45@instytutpileckiego.pl ☎ tel. (+48) 539 393 419


Obława Augustowska - największa zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej

W lipcu 1945 r., kiedy Europa Zachodnia nadal świętuje zakończenie II wojny światowej, funkcjonariusze sowieckiego państwa podejmują decyzję o przeprowadzeniu w rejonie Augustowa, Suwałk, Sejn i Lipska akcji likwidacji polskiego podziemia. Operacja ta przeszła do historii jako Obława Augustowska. Od 12 lipca jednostki sowieckiej 50. Armii o  łącznej sile ponad 45 tys. żołnierzy przeczesują niewielki obszar Puszczy Augustowskiej. Zgodnie z sowieckimi instrukcjami odległość pomiędzy żołnierzami przesuwającymi się w tyralierze wynosi zaledwie 6 do 8 metrów. Wszystkie osoby podejrzane o działalność konspiracyjną lub jej wspieranie są zatrzymywane do dalszej „weryfikacji” przez znany z brutalnych metod sowiecki kontrwywiad wojskowy SMIERSZ.

W wyniku Obławy zostało zatrzymanych ponad 7 tysięcy osób, z czego 5 tysięcy po przejściu weryfikacji wypuszczono do domów. Co najmniej 592 osoby uznane za żołnierzy polskiego podziemia Sowieci zamordowali w nieznanym miejscu. Los kolejnych 900 zaginionych do dziś pozostaje niewyjaśniony – prawdopodobnie również zostali zamordowani. W Augustowie i na Suwalszczyźnie ofiary Obławy określa się mianem „Lipcowych”.

Pomimo wielu lat starań rodzin ofiar, badań historyków oraz śledztwa prokuratorskiego – do dziś nie udało się odnaleźć dokumentów opisujących dokładny przebieg zbrodni ani ustalić lokalizacji dołów śmierci oraz pełnej listy zamordowanych. Kluczowe dokumenty znajdują się prawdopodobnie w archiwach rosyjskich służb specjalnych.

Dział Instytutu Pileckiego w Augustowie   
Augustowski dział Instytutu Pileckiego to nowoczesna placówka, łącząca funkcje naukowe, edukacyjne i kulturalne, której celem jest szukanie prawdy i należyte upamiętnienie Ofiar Obławy Augustowskiej. Od 2021 zespół działu tworzy Dom Pamięci Obławy, którego centrum będzie wystawa opowiadająca wydarzenia z lipca 1945 roku i szerzej – historię Suwalszczyzny w XX wieku na tle dziejów Polski i Europy. Ekspozycja Domu Pamięci powstaje w historycznym „Domu Turka” - dawnej siedzibie NKWD i UB, w którego piwnicach odkryto liczne napisy świadczące o przetrzymywaniu tam ludzi związanych z polskim podziemiem niepodległościowym. Otwarcie muzeum planowane jest w 2025 roku.

Zobacz także

  • Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

    Aktualności

    Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”

    14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”.

  • Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

    Aktualności

    Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham

    W dniach 10–12 kwietnia w Birmingham odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa BASEES 2026 Annual Conference, organizowana przez The British Association for Slavonic and East European Studies.

  • „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

    Aktualności

    „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum

    13 kwietnia, w Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, w auli Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyło się sympozjum „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego".

  • Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

    Aktualności

    Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego

    W okresie 13.04-8.05.2026 r. w Instytucie Pileckiego przebywa w ramach wizyty badawczej Luke Marlow, doktorant Aston University. Pobyt realizowany jest w ramach Midlands Graduate School Doctoral Training Partnership, finansowany przez Economic and Social Research Council.

  • Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

    Aktualności

    Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim

    13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W przeddzień tej daty, 12 kwietnia, w Muzeum Katyńskim odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.

  • „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

    Aktualności

    „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”

    – 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.

  • 13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

    Aktualności

    13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

    13 kwietnia 1943 r. niemieckie radio nadało komunikat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Lesie Katyńskim.

  • „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7

    Aktualności

    „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7

    Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej przypominamy tekst Mykoły Brywki z siódmego tomu rocznika Instytutu Pileckiego „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”, poświęcony antysowieckiej propagandzie nazistowskich Niemiec.

  • Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego

    Aktualności

    Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego

    Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej polecamy Państwa uwadze zbiór listów napisanych przez rodziny ofiar mordu katyńskiego na przełomie lat 80. i 90., które stanowiły odpowiedź na apel opublikowany w Rodzinnym Tygodniku Katolików „Zorza”, wzywający do pomocy w sporządzeniu wykazu zamordowanych. 112 z tych listów jest dostępnych online, w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego Zapisy Terroru.

  • Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana

    Aktualności

    Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana

    Na podstawie Regulaminu Konkursu oraz Regulaminu Prac Kapituły p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego Karol Madaj 1 kwietnia 2026 roku powołał Kapitułę Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego szóstej edycji Konkursu. Skład ośmioosobowej Kapituły obejmuje troje członków stałych, będących przedstawicielami Rodziny Pileckich, Instytutu Pileckiego oraz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, a także członków powoływanych każdorazowo pisemną decyzją Dyrektora Instytutu.

  • „Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL

    Aktualności

    „Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL

    Jak wyglądała codzienność polskich wojskowych, którzy dostali się do sowieckiej niewoli w wyniku przegranej wojny obronnej 1939 roku? Jakich metod użyli sowieci, aby spróbować przeciągnąć na swoją stronę polskich oficerów? Dlaczego czterystu z nich uniknęło kaźni z rąk NKWD? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań padły podczas wydarzenia zorganizowanego w naszym nowym cyklu.

  • Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń

    Aktualności

    Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń

    Zachęcamy do zapoznania się z harmonogramem naszych działań na najbliższe tygodnie. Oto, co Instytut Pileckiego przygotował w kwietniu: