Pokaz filmu „Odyseja polska” w Rzymie | 81. rocznica bitwy o Monte Cassino - Instytut Pileckiego
Pokaz filmu „Odyseja polska” w Rzymie | 81. rocznica bitwy o Monte Cassino
W Instytucie Polskim w Rzymie w środę, 14 maja, uczczono zbliżającą się 81. rocznicę bitwy o Monte Cassino. Spotkanie poświęcone było historii 2 Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa.
Wydarzenie w polskiej placówce w Wiecznym Mieście zostało zorganizowane przez Instytut Pileckiego we współpracy z Muzeum II Wojny Światowej oraz rzymską Fundacją im. Margrabiny Janiny Umiastowskiej.
Zaprezentowano dwa filmy dokumentalne: „Odyseja polska” w reżyserii Grzegorza Czerniaka, Michała Miziołka i Wojciecha Saramonowicza oraz „Była sobie piosenka” w reżyserii Mateusza Kołduna.
Wydarzenie otworzył m.in. dyrektor Instytutu Pileckiego, prof. Krzysztof Ruchniewicz, który powiedział:
Po zakończeniu wojny żołnierze polskich jednostek walczących po stronie aliantów zachodnich, w tym dowodzeni przez gen. Andersa, stanęli przed niezwykle trudną decyzją – czy wracać do ojczyzny zdominowanej już przez komunistów, ryzykując być może nie tylko wolnością, ale i życiem, czy szukać szansy na dalsze życie na emigracji. Większość zdecydowała się na pozostanie na Zachodzie […]. Ci, którzy wrócili do Polski, doświadczyli nieufności ze strony władz komunistycznych, a często i represji. O ich zasługach wojennych na frontach zachodnich długo nie wolno było mówić. Film »Odyseja polska« przedstawia zatem mało znany – nie tylko poza Polską – epizod dziejów żołnierzy 2 Korpusu Polskiego […]. Mam nadzieję, że nasz film wzmocni pamięć o polskim udziale w wyzwoleniu Monte Cassino, Rzymu i powojennych losach polskich żołnierzy […]. Dla Instytutu Pileckiego, którego patron w swym niezwykłym życiu miał epizod służby w 2 Korpusie Polskim, przygotowanie tego filmu było ważnym i bardzo ciekawym zadaniem.
Prof. Rafał Wnuk, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, zaznaczył:
Ilekroć opowiadamy o bitwie o Monte Cassino i 2 Korpusie, wszyscy wiedzą tylko o jednym »żołnierzu« – sierżancie Wojtku, niedźwiedziu. To jest najlepiej znany żołnierz […]. Młodzi ludzie dziś sprowadzają całą swoją wiedzę o Monte Cassino właśnie do jego historii. To nie jest dobre – i nie jest to żart.
Pokazom filmów towarzyszyła dyskusja z udziałem dr. Bartłomieja Kapicy z Instytutu Pileckiego, dr. Jana Szkudlińskiego z Muzeum II Wojny Światowej oraz dziennikarza i historyka, prezesa Fundacji im. Janiny Umiastowskiej, Paolo Morawskiego.
Pan Kapica podkreślił, że żołnierze 2 Korpusu nie stanowili zwykłej armii – walczyli o wolną Polskę, jako byli więźniowie NKWD mieli poglądy antysowieckie, a po wojnie układali sobie życie w komunizujących Włoszech: […] Losy filmu »Wielka droga« obrazują trudną sytuację, w jakiej znaleźli się polscy żołnierze. Polska wersja filmu powstała już w 1946 roku, natomiast jego włoska wersja dopiero w latach 50. Obie wersje znacznie różniły się scenariuszem: w polskiej bohater został aresztowany przez NKWD, w włoskiej – przez Gestapo. Z włoskiej wersji usunięto wszystkie fragmenty krytyczne wobec Związku Radzieckiego i Stalina, a rolę gen. Andersa zmarginalizowano. W tamtych latach Włoska Partia Komunistyczna była koalicjantem w rządzie, więc filmowcy próbowali dostosować przekaz do wyobrażeń przeciętnego Włocha o wojnie.
Film obejrzało kilkadziesiąt osób – mieszkańców Rzymu, potomków polskich żołnierzy i przedstawicieli polonii włoskiej.
Program wydarzenia w języku włoskim na stronie Instytutu Polskiego w Rzymie (kliknij).
W niedzielę, 18 maja, na polskim cmentarzu wojennym na Monte Cassino odbędą się uroczystości rocznicowe: msza święta oraz apel poległych.
Zobacz także
- Konkurs na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie badań nad nazizmem i okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
Aktualności
Konkurs na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie badań nad nazizmem i okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
Zapraszamy do udziału w konkursie na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie Badań nad Nazizmem i Okupacją Niemiecką w czasie II wojny światowej.
- Manifest pamięci i pokoju wybrzmiał w czterech miastach! | Fotorelacja
Aktualności
Manifest pamięci i pokoju wybrzmiał w czterech miastach! | Fotorelacja
Zakończyliśmy trasę Instytutu Pileckiego z Adamem Bałdychem. W Gdańsku, Gorzowie Wielkopolskim, Łańcucie i we Wrocławiu Adam Bałdych Quintet wystąpił z materiałem z płyty „Portraits”.
- Warsztaty archiwistów Instytutu Pileckiego dla Powstańców Warszawskich
Aktualności
Warsztaty archiwistów Instytutu Pileckiego dla Powstańców Warszawskich
Pracownicy Instytutu Pileckiego poprowadzili warsztaty poświęcone archiwom prywatnym w Domu Powstańca Warszawskiego. Podczas spotkania mówili o znaczeniu domowych zbiorów oraz praktycznych sposobach ich porządkowania i ochrony.
- Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
Aktualności
Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
10 lutego 1940 r. rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja polskich obywateli w głąb ZSRS. „Operacja była całkowitym zaskoczeniem dla osadników i leśników, przeprowadzono ją w mroźną, zimową noc” – pisze dr Jerzy Rohoziński z Instytutu Pileckiego.
- Uczciliśmy pamięć obywateli polskich deportowanych w głąb ZSRS
Aktualności
Uczciliśmy pamięć obywateli polskich deportowanych w głąb ZSRS
Z okazji 86. rocznicy I deportacji polskich obywateli do ZSRS Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego oraz Krystian Wiciarz, p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych IP, złożyli kwiaty pod warszawskim Pomnikiem Poległym i Pomordowanym na Wschodzie.
- „Masz pół godziny. Zabieraj rzeczy, ubieraj dzieci. Pojedziesz do Rosji" | 86. rocznica pierwszej masowej deportacji obywateli polskich w głąb ZSRS
Aktualności
„Masz pół godziny. Zabieraj rzeczy, ubieraj dzieci. Pojedziesz do Rosji" | 86. rocznica pierwszej masowej deportacji obywateli polskich w głąb ZSRS
Nocny łomot do drzwi i okien, rewizja, pośpieszne pakowanie dobytku i przejazd na stację kolejową – tak zaczynają się opowieści wielu ofiar pierwszej deportacji obywateli polskich w głąb ZSRS.
- „Nikt nie wiedział o tym, że stryj ukrywa Żydów" | Wspominamy bohaterów z Tworek k. Siedlec w rocznicę ich śmierci
Aktualności
„Nikt nie wiedział o tym, że stryj ukrywa Żydów" | Wspominamy bohaterów z Tworek k. Siedlec w rocznicę ich śmierci
13 lutego 1943 r. to ważna data w historii Tworek i całego powiatu siedleckiego. Mija 83 lata od tragicznych wydarzeń, w których życie za odruch serca i pomoc drugiemu człowiekowi stracili pani Zofia Krasuska i jej niespełna sześcioletni syn, Boguś.
- „Jedyną winą było to, że są kapłanami”. Prześladowania Kościoła katolickiego w okupowanej Warszawie | Karol Kalinowski, wstęp do: „Zapisy terroru”, t. 11
Aktualności
„Jedyną winą było to, że są kapłanami”. Prześladowania Kościoła katolickiego w okupowanej Warszawie | Karol Kalinowski, wstęp do: „Zapisy terroru”, t. 11
Wychodząc, widziałem w miejscu egzekucji stos niedopalonych zwłok, leżących tak, jak je zostawiłem – opowiadał o. Aleksander Kisiel przed Okręgową Komisją Badania Zbrodni Niemieckich.
- Sala 600. Świadkowie Norymbergii
Aktualności
Sala 600. Świadkowie Norymbergii
Osiemdziesiąt lat po rozpoczęciu procesów norymberskich, audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” kieruje uwagę na tych, którzy stali na marginesie historii.
- Nowość | Zapisy terroru, t. 11. Represje niemieckie wobec Kościoła katolickiego w Warszawie 1939–1944
Aktualności
Nowość | Zapisy terroru, t. 11. Represje niemieckie wobec Kościoła katolickiego w Warszawie 1939–1944
Najnowszy tom serii Zapisy Terroru przybliża świadectwa duchownych pod okupacją niemiecką.
- Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943
Aktualności
Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943
Do rąk czytelników trafia trzeci tom edycji źródłowej obejmującej depesze Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, ukazujący zaangażowania placówki oraz różnorodnych form pomocy niesionej przez nią w czasie II wojny światowej.
- 82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”
Aktualności
82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”
82 lata temu, 27 stycznia 1944 roku Niemcy zamordowali Leokadię Piątkowską. Kobieta zginęła za pomoc okazaną Żydom w czasie okupacji. 26 października 2021 roku Instytut Pileckiego uhonorował Leokadię Piątkowską w ramach programu „Zawołani po imieniu”.