Obchody 85. rocznicy wybuchu II wojny światowej w Łańcucie - Instytut Pileckiego
09.09.2024 (PN)
Obchody 85. rocznicy wybuchu II wojny światowej w Łańcucie
7 września 2024 r. odbyły się obchody 85. rocznicy wybuchu drugiej wojny światowej i 85. rocznicy bitwy o Łańcut współorganizowane przez Instytut Pileckiego.
Wychowankowie Niepublicznego Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Łańcucie, przygotowali wojskową grochówkę. W ramach wydarzenia odbyły się zajęcia z udzielania pierwszej pomocy. Na pikniku wzieli udział żołnierze Wojsk Ochrony Terytorialnej, przestawiciele Straży Pożarnej z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Łańcucie, Policji z Komendy Powiatowej Policji w Łańcucie, 10. Brygady Kawalerii Pancernej, Koła 10 Pułku Strzelców Konnych, Jednostki Strzeleckiej z Łańcuta, ZHP Łańcuta.
Odbyło się spotkanie z wyjątkowymi świadkami historii, podporucznikiem Franciszkiem Batorym (kurierem konspiracyjnych dokumentów podczas okupacji) oraz z podpułkownikiem Stefanem Michalczakiem (żołnierzem Armii Krajowej, obecnie prezesem Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Rzeszowie). Po południu odbyła się uroczysta msza święta w kościele pw. św. Stanisława Biskupa w Łańcucie.
Zwieńczeniem tego wyjątkowego dnia był plenerowy pokaz filmu „A więc wojna!” i spotkanie z jednym z jego twórców, Wojciechem Saramonowiczem. Film zrealizowany przez Instytutu Pileckiego, powstał z wykorzystaniem unikatowych, nie publikowanych wcześniej zdjęć z lat 1935-39 należących do Polskiej Agencji Telegraficznej zestawionych z materiałami niemieckich ekip filmowych z 1939 roku. Narrację filmu prowadzą świadkowie tamtych wydarzeń (między innymi reżyserzy - Jerzy Hoffmann i Janusz Majewski, scenarzysta - Andrzej Mularczyk, kompozytor - Romuald Twardowski), którzy obrazy wojny zapisywali w swojej pamięci jako dzieci i po ośmiu dekadach, dzielą się swoimi wspomnieniami.
Organizatorzy Pikniku historycznego: Instytut Pileckiego, Powiat Łańcut, Miasto Łańcut, Muzeum-Zamek w Łańcucie.
Partnerzy wydarzenia: Miejski Ośrodek Kultury w Łańcucie, Miejska Biblioteka Publiczna w Łańcucie, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Łańcucie, Komenda Powiatowa Policji w Łańcucie, 21. Brygada Strzelców Podhalańskich, 10. Brygada Kawalerii Pancernej, Koło 10 Pułku Strzelców Konnych, Jednostka Strzelecka Łańcut, Hufiec Związku Harcerstwa Polskiego Hufiec im. płk. Leopolda Lisa-Kuli w Łańcut, 4 Łańcucka Drużyna Harcerzy "KARACENA" im. 10 Pułku Strzelców Konnych, Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia w Łańcucie, Niepubliczny Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w Łańcucie, Wojska Obrony Terytorialnej, Muzeum Ulmów w Markowej.
Obrona Łańcuta prowadzona była przez 10 Brygadę Kawalerii płk. Stanisława Maczka i oparta na 10 Pułku Strzelców Konnych, który od 1921 roku stacjonował w mieście. Jej przebieg był fuzją działań zarówno brawurowych jak i dramatycznych, a postawa żołnierzy i dowódców była imponująca i pod względem przemyślanych strategii i wielkiego bohaterstwa. Wincenty Henryk Pawłowski – kapitan artylerii, w 1939 roku dowodzący dywizjonem artylerii motorowej 10 Brygady Kawalerii, odznaczony Krzyżem Wojennym „Virtuti Militari” klasy V za czyny wojenne w Polsce, tak wspomina bitwę:
Mimo silnego ognia na nasze stanowiska artylerii, kanonierzy po prostu nie widzą wybuchających wśród nich pocisków i ani na moment nie przerywają obsługiwania swych armat, a trafny ogień zadaje poważne straty przeciwnikowi. W walce tej nasza artyleria nie poniosła żadnych strat. Pewne straty ponosi 24 Pułk Ułanów. Zacięta walka 10 Pułku Strzelców Konnych, oraz pojedynek artyleryjski trwają do zapadnięcia nocy. Przed zapadnięciem nocy nadeszły wiadomości, że niemieckie jednostki pancerno- motorowe obeszły Łańcut od południa i posuwały się w kierunku na Przeworsk i Jarosław. Cel tego manewru był jasny, uprzedzić naszą brygadę w Przeworsku lub Jarosławiu i odciąć ją od Sanu, na linii którego miała być przygotowana dalsza obrona. (źródło: portal LANCUT4U)
Zobacz także
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Aktualności
Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.
- Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
Aktualności
Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.
- „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Aktualności
„Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.
- Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Aktualności
Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.
- „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
Aktualności
„Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.
- Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Aktualności
Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
Aktualności
Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.
Wybierz inną przeglądarkę
Technologie wykorzystywane na stronie są wspierane przez nowoczesne przeglądarki.