„Proskrypcja w nowej odsłonie” | premiera książki Grzegorza Bębnika - Instytut Pileckiego
„Proskrypcja w nowej odsłonie” | premiera książki Grzegorza Bębnika
Książka „Proskrypcja w nowej odsłonie. Niemieckie listy gończe w przededniu i początkach II wojny światowej” Grzegorza Bębnika ukazuje zastosowanie list proskrypcyjnych w niemieckiej polityce okupacyjnej na ziemiach polskich.
Funkcjonariusze służb bezpieczeństwa III Rzeszy stworzyli odpowiednio wcześniej alfabetyczny wykaz nazwisk Polaków potencjalnie groźnych dla przyszłej władzy okupacyjnej, przeznaczonych do szybkiego aresztowania i likwidacji, w który wyposażono m.in. Einsatzgruppen. Wykaz ten przetrwał w formie Sonderfahndungsbuch Polen, czyli Specjalnej księgi gończej dla Polski, wiemy jednak, że nie była to pierwsza tego typu lista. Zachowały się bowiem informacje o wcześniejszej, zaginionej obecnie, Specjalnej liście gończej dla Polski (Sonderfahndungsliste Polen).
Proskrypcja w starożytnym Rzymie pierwotnie oznaczała przymusową sprzedaż majątku dłużnika. Do czasów II wojny światowej znaczenie tego pojęcia przeszło jednak sporą ewolucję. Autor ukazuje rozwój list proskrypcyjnych na ziemiach niemieckich aż do czasów nazistowskich, a następnie zastosowanie tych instrumentów gończych na potrzeby polityki okupacyjnej. Jak były tworzone listy proskrypcyjne? Kto miał się na nich znaleźć? W jakim zakresie korzystały z nich następnie służby bezpieczeństwa? Autor poszukuje odpowiedzi na te pytania, nie tylko analizując zachowaną księgę gończą dla Polski, lecz także porównując ją z analogicznymi publikacjami przygotowanymi na wypadek podboju krajów Europy Zachodniej.
„Grzegorz Bębnik ustala w przybliżeniu genezę i chronologię obecnie znanej wersji Sonderfahndungsbuch Polen, czyli Specjalnej księgi gończej dla Polski. Ta weryfikacja i solidnie uzasadnione wnioski, dotyczące czasu, miejsca i autorstwa księgi, będą z pewnością od tej pory przywoływane jako standardowe w polskiej historiografii. Monografia pozwoli na uporządkowanie informacji o niemieckich listach gończych, które w dotychczasowych opracowaniach, jak się okazuje, nie tylko były nieprecyzyjne, ale w wielu przypadkach mylne”.
prof. dr hab. Ryszard Kaczmarek
Najnowsza publikacja Instytutu Pileckiego jest dostępna w księgarniach tradycyjnych i internetowych, w wersji papierowej oraz elektronicznej.
Zobacz także
- 24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
Aktualności
24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
W 2018 roku Prezydent RP ustanowił dzień 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To upamiętnienie wszystkich obywateli polskich, którzy z narażeniem życia udzielali Żydom pomocy podczas niemieckiej okupacji.
- Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Aktualności
Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Zasady działania i organizacji Rady Pamięci Instytutu Pileckiego.
- Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Aktualności
Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century” skupiała się na dziedzictwie procesów norymberskich oraz ich rzeczywistym oddziaływaniu na rozwój współczesnego prawa międzynarodowego i metody pociągania do odpowiedzialności zbrodniarzy wojennych.
- Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
Aktualności
Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
16 marca Karol Madaj, p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego, złożył kwiaty pod Pomnikiem Katyńskim w Jersey City. Uroczystość ta stanowiła symboliczne dopełnieniem wydarzeń związanych z oficjalną inauguracją stałej siedziby Oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, która odbyła się w dniach 14-15 marca.
- „Robić to, co trzeba” - relacja z pokazu filmu „Rachwałowa” w Instytucie Pileckiego
Aktualności
„Robić to, co trzeba” - relacja z pokazu filmu „Rachwałowa” w Instytucie Pileckiego
W czwartek 5 marca w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się pokaz filmu dokumentalnego „Rachwałowa” w reżyserii Pauliny Ibek, z udziałem prawnuka Stanisławy Rachwał, Krzysztofa Wicentowicza. Rozmowę poprowadził Wojciech Saramonowicz - kierownik Działu Historii Mówionej i Produkcji Filmowych Instytutu Pileckiego.
- Instytut Pileckiego zainaugurował swoją działalność w Nowym Jorku
Aktualności
Instytut Pileckiego zainaugurował swoją działalność w Nowym Jorku
Pilecki Institute USA w Nowym Jorku to nie tylko nowy rozdział działalności Instytutu, ale przede wszystkim szansa na wprowadzenie polskiego doświadczenia historycznego do globalnego dyskursu o wolności i godności człowieka.
- 78 lat temu Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał rotmistrza Witolda Pileckiego na karę śmierci
Aktualności
78 lat temu Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał rotmistrza Witolda Pileckiego na karę śmierci
15 marca 1948 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie (w składzie: ppłk Jan Hryckowian, kpt. Józef Badecki i kpt. Stefan Nowacki) wydał wyrok w procesie tzw. grupy Witolda.
- Informacja o wynikach konkursu na stanowisko adiunkta/adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Instytucie Pileckiego
Aktualności
Informacja o wynikach konkursu na stanowisko adiunkta/adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Instytucie Pileckiego
Na stanowisko adiunkta w dziedzinie nauk humanistycznych w Instytucie Pileckiego, w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego (ogłoszenie nr DPB.003.1.2026), wybrany został dr hab. Tomasz Ceran.
- Publikacja profesora Instytutu Pileckiego w Cogent Arts & Humanities
Aktualności
Publikacja profesora Instytutu Pileckiego w Cogent Arts & Humanities
Dr hab. Tomasz Chinciński opublikował w czasopiśmie Cogent Arts & Humanities (czasopiśmie z pierwszego kwartylu) artykuł o postawach ludności niemieckiej w Polsce wcielonej do III Rzeszy.
- „Chcemy wprowadzać w krwiobieg USA opowieść o historii Polski" | Karol Madaj dla Rzeczpospolitej
Aktualności
„Chcemy wprowadzać w krwiobieg USA opowieść o historii Polski" | Karol Madaj dla Rzeczpospolitej
Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku już w sobotę, 14 marca. W rozmowie z „Rzeczpospolitą" Karol Madaj, p.o. dyrektora IP opowiada m.in. o drodze, którą trzeba było pokonać, aby uruchomić placówkę, a także o planach i misji Instytutu w USA.
- Kampania „Pamiętam. Katyń 1940”
Aktualności
Kampania „Pamiętam. Katyń 1940”
W związku ze zbliżającą się 86. rocznicą zbrodni katyńskiej rusza kolejna edycja ogólnopolskiej kampanii społeczno-edukacyjnej „Pamiętam. Katyń 1940”.
- 82 lata temu zamordowano Józefa Pruchniewicza. Upamiętniono go w ramach programu „Zawołani po imieniu”
Aktualności
82 lata temu zamordowano Józefa Pruchniewicza. Upamiętniono go w ramach programu „Zawołani po imieniu”
Mijają 82 lata od zbrodni dokonanej na Józefie Pruchniewiczu. Mieszkaniec Biecza został zamordowany przez Niemców za pomoc okazaną Żydom podczas okupacji.