Nie żyje Walenty Jabłoński - sybirak ocalony przed laty przez Tassybaja Abdikarimowa - Instytut Pileckiego

Nie żyje Walenty Jabłoński - sybirak ocalony przed laty przez Tassybaja Abdikarimowa

Dotarła do nas bardzo smutna wiadomość: zmarł Walenty Jabłoński – sybirak, lekarz, aktywny działacz Związku Sybiraków w Białymstoku. W 1952 roku został wywieziony do kołchozu w Kazachstanie, gdzie od śmierci głodowej uratował go Tassybaj Abdikarimow.

Walenty Jabłoński (ur. 1930 w Kozłowiczach koło Grodna) pochodził z zamożnej rodziny, jego rodzice mieli 55 hektarów ziemi. Z tego powodu rodzina Jabłońskich była represjonowana przez Sowietów i Niemców. Po 1944 roku Jabłońscy zostali w swoim domu, który znalazł się w granicach ZSRS. Ojciec Walentego został w 1948 aresztowany przez NKWD (proces rozpoczął się dopiero w 1951). Trafił na Syberię, a reszta rodziny została wywieziona przez Sowietów w 1952 do południowego Kazachstanu. Walenty Jabłoński był wówczas studentem medycyny na uniwersytecie w Witebsku, właśnie tam 17 kwietnia 1952 został aresztowany i trafił do transportu na wschód. Na początku maja dojechał do kołchozu w Kazachstanie, przy obecnej granicy z Uzbekistanem. Tam rozpoczęła się ciężka, niewolnicza praca.

Rodzina Jabłońskich była w niezwykle trudnej sytuacji – nie mieli wystarczającej ilości pożywienia ani niezbędnych do życia rzeczy. Z pomocą przyszedł im 14-letni Kazach – Tassybaj Abdikarimow. Chociaż jego sytuacja też nie była najlepsza, dzielił się z potrzebującą rodziną jedzeniem oraz opiekował się chorym Walentym. Dzięki niemu rodzina Jabłońskich przetrwała w trudnych warunkach i doczekała amnestii – w 1956 roku część z nich wróciła do Polski. Tassybaj opiekował się grobami ojca i rodzeństwa Walentego i innych Polaków, którym nie dane było wrócić do ojczyzny.

Tassybaj Abdikarimow i Walenty Jabłoński mieli okazję spotkać się ponownie w 2019 roku w Warszawie, kiedy Tassybaj został odznaczony przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę, na wniosek Instytutu Pileckiego, medalem Virtus et Fraternitas. Odznaczenie wręczane jest jako symbol pamięci i wdzięczności osobom, które niosły pomoc obywatelom polskim i tym, którzy poza granicami naszego kraju, spontanicznie i dobrowolnie, pielęgnują pamięć o naszych rodakach, którym nie było dane przeżyć wojny lub przymusowych deportacji.

Walenty Jabłoński wprowadził do obiegu naukowego informacje o sowieckich deportacjach Polaków z Grodzieńszczyzny w latach pięćdziesiątych. W 2013 r. zainicjował i współorganizował wyjazd członków Związku Sybiraków do Kazachstanu w poszukiwaniu grobów deportowanych. Przyczynił się do oznaczenia polskich mogił krzyżami oraz do umieszczenia tablic memoratywnych w miejscach zesłania. Był laureatem Nagrody Honorowej „Świadek Historii” – Białystok 2017.

Zobacz także

  • Bohaterka codzienności. 116. rocznica urodzin Marii Pileckiej | podcast

    Aktualności

    Bohaterka codzienności. 116. rocznica urodzin Marii Pileckiej | podcast

    Kim była „ciocia Maria”? Opiekunką dmuchającą w rozbite kolanko i... żoną rotmistrza. Z okazji 116. rocznicy urodzin Marii Pileckiej oddajmy głos jej wychowankom. Posłuchajmy również naszej bohaterki, która opowiada o narodzinach uczucia do Witolda.

  • 121. rocznica urodzin Witolda Pileckiego | podcast

    Aktualności

    121. rocznica urodzin Witolda Pileckiego | podcast

    Poważny, dystyngowany i nieprzystępny, a może opiekuńczy i... skłonny do zabawy? Z okazji 121. rocznicy urodzin Witolda Pileckiego opowiemy nie o bohaterze ze spiżu, lecz człowieku z krwi i kości.

  • Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 5

    Aktualności

    Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 5

    Najnowszy rocznik Instytutu Pileckiego jest już dostępny! Tom 5. koncentruje się na pierwszych latach II wojny światowej, a także dążeniach III Rzeszy i Związku Sowieckiego do unicestwienia ówczesnego porządku oraz budowy na jego gruzach „nowego ładu”.

  • Specjalista ds. wystaw | rekrutacja

    Aktualności

    Specjalista ds. wystaw | rekrutacja

    Posiadasz doświadczenie w produkcji wystaw? Lubisz, kiedy praca wymaga od ciebie kreatywności i samodzielności? Posługujesz się swobodnie językiem angielskim? Dołącz do naszego zespołu!

  • O przyczynach, przebiegu i ukrywaniu zbrodni katyńskiej | wykład

    Aktualności

    O przyczynach, przebiegu i ukrywaniu zbrodni katyńskiej | wykład

    Kto odkrył groby ofiar? Co znajdowało się w teczkach jeńców, przechowywanych w archiwach KGB? Jak po latach tłumaczyli się sprawcy zbrodni? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w materiale przygotowanym przez dr. Jerzego Rohozińskiego z OBnT.

  • Totalitarianism Across History and Disciplines | conference

    Aktualności

    Totalitarianism Across History and Disciplines | conference

    We invite graduate students and postdoctoral scholars from all disciplines to submit proposals for papers regarding any aspect of totalitarianism, from a broad theoretical and historical perspective. The deadline for applications is 15.09.2022.

  • Wynik naboru na adiunkta w dziedzinie nauk humanistycznych

    Aktualności

    Wynik naboru na adiunkta w dziedzinie nauk humanistycznych

    Informacja o wyniku naboru w konkursie ogłoszonym przez dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w dniu 15.02.2022 r. na stanowisko adiunkta w dziedzinie nauk humanistycznych.

  • Wynik naboru na profesora w dziedzinie nauk humanistycznych

    Aktualności

    Wynik naboru na profesora w dziedzinie nauk humanistycznych

    Informacja o wyniku naboru w konkursie ogłoszonym przez dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w dniu 15.02.2022 r. na stanowisko profesora w dziedzinie nauk humanistycznych.

  • Specjalista/ka ds. treści w mediach społecznościowych | rekrutacja

    Aktualności

    Specjalista/ka ds. treści w mediach społecznościowych | rekrutacja

    Na Twitterze, Facebooku, YouTubie czujesz się jak ryba w wodzie? Chcesz współtworzyć strategię medialną oraz wizerunek młodej i dynamicznej instytucji zajmującej się historią XX wieku? Na Twoje zgłoszenie czekamy do 29 kwietnia - dołącz do naszego zespołu!

  • Otwarcie parku im. Aleksandra Ładosia

    Aktualności

    Otwarcie parku im. Aleksandra Ładosia

    24 marca, w Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką, nastąpiło oficjalne otwarcie zrewitalizowanego parku przy Stawie Traczewskim w Głogowie Małopolskim.

  • Centrum Lemkina | Uniwersytet Warszawski deklaruje współpracę z Instytutem Pileckiego

    Aktualności

    Centrum Lemkina | Uniwersytet Warszawski deklaruje współpracę z Instytutem Pileckiego

    W związku z powołaniem Centrum Lemkina Instytut Pileckiego i Uniwersytet Warszawski podpisały umowę ramową o współpracy.

  • Poszukujemy wolontariuszy do przeprowadzania wywiadów z ukraińskimi uchodźcami

    Aktualności

    Poszukujemy wolontariuszy do przeprowadzania wywiadów z ukraińskimi uchodźcami

    Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina poszukuje wolontariuszy, którzy będą zbierać relacje ukraińskich cywili w celu utrwalenia dowodów zbrodni popełnionych przez wojska rosyjskie na terytorium Ukrainy.