Festiwal LIPCOWI. Upamiętniamy ofiary Obławy Augustowskiej. Zobacz relację z pierwszych dwóch dni! - Instytut Pileckiego
Festiwal LIPCOWI. Upamiętniamy ofiary Obławy Augustowskiej. Zobacz relację z pierwszych dwóch dni!
Za nami obchody 77. rocznicy Obławy Augustowskiej, zorganizowane przez Instytut Pileckiego.
Rok temu, w lipcu 2021 r., Instytut Pileckiego kupił i uratował tzw. Dom Turka w Augustowie – dawną siedzibę NKWD i UB, obóz filtracyjny w czasie Obławy Augustowskiej, miejsce symboliczne dla tej zbrodni. Instytut stworzy tam Dom Pamięci Obławy Augustowskiej. W tym roku po raz pierwszy przygotował rozbudowany program obchodów rocznicy Obławy Augustowskiej, które odbywają się w dniach 9-12 lipca.
Zaczęło się w sobotę od pikniku edukacyjnego i koncertu rockowego, podczas którego Łukasz Żurkowski i goście wykonali premierowo utwory inspirowane losami ofiar obławy.
Przez cały okres PRL rodzinom nie wolno było upominać się o bliskich ani głośno mówić, co wydarzyło się w lipcu 1945 roku. Obława Augustowska to jeden z aktów założycielskich PRL. Bez sowieckiego, ale i rosyjskiego terroru nie zamontowano by komunistycznego ustroju w Polsce. Jest to także opowieść o oporze Polaków wobec Rosji i o naszym przywiązaniu do wolności. Dzisiaj, kiedy obserwujemy rosyjskie „zaczystki” na Ukrainie – w Buczy, Irpieniu, Andrijewce, przesłanie tej historii staje się bardzo aktualne i uniwersalne – powiedziała prof. Magdalena Gawin, dyrektor Instytutu Pileckiego, podczas konferencji prasowej otwierającej obchody 77. rocznicy Obławy Augustowskiej, zorganizowane przez Instytut Pileckiego.
W konferencji wzięli udział także przedstawiciele rodzin ofiar.
Zależy nam na bliskich relacjach i współpracy z lokalną społecznością, a zwłaszcza z rodzinami ofiar Obławy Augustowskiej. To one przeniosły pamięć o zbrodni i o swoich bliskich przez najtrudniejszy czas komunizmu. Nie ustawały w poszukiwaniach, pisały listy do różnych instytucji oraz przechowywały zdjęcia i rzeczy osobiste ofiar. Cały czas prowadzimy zbiórkę pamiątek, fotografii, dokumentów i świadectw na potrzeby przyszłej wystawy stałej w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej. Zapraszamy do kontaktu i dzielenia się z nami rodzinnymi zbiorami – powiedział Bartosz Gralicki, szef Instytutu Pileckiego w Augustowie.
W sobotę, 9 lipca na augustowskim rynku odbył się piknik edukacyjny. Można było wziąć udział w warsztatach genealogicznych i skosztować regionalnych potraw. Najmłodsi poprzez zabawy edukacyjne poznawali historię i przyrodę Puszczy Augustowskiej oraz grali w grę karcianą „Konspiracja”. Wielką popularnością cieszył się punkt rekonstrukcji i koloryzacji starych rodzinnych fotografii.
W sobotni wieczór na błoniach nad rzeką Nettą w Augustowie zgromadziło się kilka tysięcy osób. Odbył się koncert pod tytułem „Lipcowi” – tak w Augustowie i na Suwalszczyźnie określa się ofiary Obławy Augustowskiej. Łukasz Żurkowski z zespołem oraz zaproszeni artyści wykonali premierowo utwory inspirowane prawdziwymi historiami – losami ofiar obławy. Obok ŻURKOWSKIEGO wystąpili także Swiernalis, Robert Cichy, Meek, Oh Why?, Ana Andrzejewska i Olena Yanchuk-Rosava – wokalista z Ukrainy. Teksty piosenek napisała Aleksandra Górecka w oparciu o dokumenty i relacje świadków historii. Widowisko muzyczne uzupełniły multimedialne opowieści o Obławie Augustowskiej. Cały materiał trafi na płytę, której wydanie Instytut Pileckiego i artyści zapowiadają na jesień 2022 roku.
W niedzielę 10 lipca, drugiego dnia Festiwalu, obył się plenerowy pokaz filmu dokumentalnego Jacka Petryckiego pt. „A może tego nie wolno mówić”.
Reżyser jeszcze w latach 80. docierał do rodzin osób zaginionych w Obławie i zbierał ich relacje. Następnie taśmy filmowe reżyser wywiózł do Anglii, gdzie film mógł być legalnie wyświetlany.
Fotorelacja z wieczornego koncertu:
Fotorelacja z inauguracji obchodów oraz pikniku edukacyjnego:
W poniedziałek 11 lipca o 18:00 odbył się spacer śladami Ofiar Obławy Augustowskiej. Przewodnikiem był lokalny historyk, sympatyk Augustowszczyzny, Łukasz Faszcza z Instytut Pileckiego w Augustowie.
We wtorek 12 lipca, Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. Tego dnia w sposób szczególny oddaliśmy hołd tym, którzy w lipcu 1945 roku zostali zamordowani przez Sowietów.
>>Relacja z oficjalnych Obchodów Dnia Pamięci Ofiar Obławy Agustowskiej>>
Do pobrania
Zobacz także
- Radziejowska i Fałkowski dla „Rzeczpospolitej” | „Historia poszarpała relacje polsko-niemieckie"
Aktualności
Radziejowska i Fałkowski dla „Rzeczpospolitej” | „Historia poszarpała relacje polsko-niemieckie"
Hanna Radziejowska i Mateusz Fałkowski w rozmowie z Markiem Kozubalem dla Rzeczpospolitej opowiadają o działalności Instytutu Pileckiego w Berlinie, relacjach polsko-niemieckich i nowym cyklu spotkań „Berlin w Warszawie”.
- Café Kyiv 2026 | Największy kongres poświęcony Ukrainie w Europie Zachodniej
Aktualności
Café Kyiv 2026 | Największy kongres poświęcony Ukrainie w Europie Zachodniej
23 lutego 2026 roku w Berlinie odbyła się czwarta edycja Cafe Kyiv. Wydarzenie, organizowane przez Fundację Konrada Adenauera (KAS), stwarza przestrzeń do spotkań, wymiany doświadczeń oraz okazywania solidarności.
- A wojna wciąż trwa... | Zapis rozmowy o Ukrainie w czwartą rocznicę inwazji
Aktualności
A wojna wciąż trwa... | Zapis rozmowy o Ukrainie w czwartą rocznicę inwazji
W czwartą rocznicę inwazji Rosji na Ukrainę, w Instytucie Pileckiego, odbyła się debata poświęcona bilansowi czterech lat wojny.
- Czego uczy nas historia Trybunału Wojskowego w Norymberdze? Dr Dominika Uczkiewicz z Instytutu Pileckiego w rozmowie z PAP
Aktualności
Czego uczy nas historia Trybunału Wojskowego w Norymberdze? Dr Dominika Uczkiewicz z Instytutu Pileckiego w rozmowie z PAP
Norymberga była symbolem rozliczenia zbrodniarzy, ale i efektem politycznego kompromisu. Uczy nas to, że skuteczność międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości zależy także od politycznej woli państw – powiedziała w rozmowie z PAP dr Dominika Uczkiewicz.
- Rocznica zbrodni na 11 Polakach pomagających Żydom. Upamiętniono ich w ramach programu „Zawołani po imieniu”
Aktualności
Rocznica zbrodni na 11 Polakach pomagających Żydom. Upamiętniono ich w ramach programu „Zawołani po imieniu”
82 lata temu z rąk Niemców zginęło jedenaścioro mieszkańcach Paulinowa i Starego Ratyńca niedaleko Sterdyni (woj. mazowieckie).
- Historia w negatywie | Cykl filmowy
Aktualności
Historia w negatywie | Cykl filmowy
Cykl filmowy „Historia w negatywie” wyrasta bezpośrednio z jego misji badania i opowiadania o doświadczeniach XX wieku, szczególnie tych związanych z totalitaryzmami i przemocą wobec jednostki.
- Do pobrania | Raporty Centrum Lemkina dokumentujące rosyjskie zbrodnie
Aktualności
Do pobrania | Raporty Centrum Lemkina dokumentujące rosyjskie zbrodnie
Instytut Pileckiego zaprasza do zapoznania się z trzema raportami dokumentującymi rosyjskie zbrodnie wojenne na ludności cywilnej.
- Konkurs na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie badań nad nazizmem i okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
Aktualności
Konkurs na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie badań nad nazizmem i okupacją niemiecką w czasie II wojny światowej
Zapraszamy do udziału w konkursie na stanowisko adiunkta / adiunktki w dziedzinie nauk humanistycznych w Zakładzie Badań nad Nazizmem i Okupacją Niemiecką w czasie II wojny światowej.
- Manifest pamięci i pokoju wybrzmiał w czterech miastach! | Fotorelacja
Aktualności
Manifest pamięci i pokoju wybrzmiał w czterech miastach! | Fotorelacja
Zakończyliśmy trasę Instytutu Pileckiego z Adamem Bałdychem. W Gdańsku, Gorzowie Wielkopolskim, Łańcucie i we Wrocławiu Adam Bałdych Quintet wystąpił z materiałem z płyty „Portraits”.
- Warsztaty archiwistów Instytutu Pileckiego dla Powstańców Warszawskich
Aktualności
Warsztaty archiwistów Instytutu Pileckiego dla Powstańców Warszawskich
Pracownicy Instytutu Pileckiego poprowadzili warsztaty poświęcone archiwom prywatnym w Domu Powstańca Warszawskiego. Podczas spotkania mówili o znaczeniu domowych zbiorów oraz praktycznych sposobach ich porządkowania i ochrony.
- Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
Aktualności
Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
10 lutego 1940 r. rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja polskich obywateli w głąb ZSRS. „Operacja była całkowitym zaskoczeniem dla osadników i leśników, przeprowadzono ją w mroźną, zimową noc” – pisze dr Jerzy Rohoziński z Instytutu Pileckiego.
- Uczciliśmy pamięć obywateli polskich deportowanych w głąb ZSRS
Aktualności
Uczciliśmy pamięć obywateli polskich deportowanych w głąb ZSRS
Z okazji 86. rocznicy I deportacji polskich obywateli do ZSRS Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego oraz Krystian Wiciarz, p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych IP, złożyli kwiaty pod warszawskim Pomnikiem Poległym i Pomordowanym na Wschodzie.
























