Festiwal LIPCOWI. Upamiętniamy ofiary Obławy Augustowskiej. Zobacz relację z pierwszych dwóch dni! - Instytut Pileckiego

11.07.2022 (PN)

Festiwal LIPCOWI. Upamiętniamy ofiary Obławy Augustowskiej. Zobacz relację z pierwszych dwóch dni!

Za nami obchody 77. rocznicy Obławy Augustowskiej, zorganizowane przez Instytut Pileckiego.

Rok temu, w lipcu 2021 r., Instytut Pileckiego kupił i uratował tzw. Dom Turka w Augustowie – dawną siedzibę NKWD i UB, obóz filtracyjny w czasie Obławy Augustowskiej, miejsce symboliczne dla tej zbrodni. Instytut stworzy tam Dom Pamięci Obławy Augustowskiej. W tym roku po raz pierwszy przygotował rozbudowany program obchodów rocznicy Obławy Augustowskiej, które odbywają się w dniach 9-12 lipca.

Zaczęło się w sobotę od pikniku edukacyjnego i koncertu rockowego, podczas którego Łukasz Żurkowski i goście wykonali premierowo utwory inspirowane losami ofiar obławy.

Przez cały okres PRL rodzinom nie wolno było upominać się o bliskich ani głośno mówić, co wydarzyło się w lipcu 1945 roku. Obława Augustowska to jeden z aktów założycielskich PRL. Bez sowieckiego, ale i rosyjskiego terroru nie zamontowano by komunistycznego ustroju w Polsce. Jest to także opowieść o oporze Polaków wobec Rosji i o naszym przywiązaniu do wolności. Dzisiaj, kiedy obserwujemy rosyjskie „zaczystki” na Ukrainie – w Buczy, Irpieniu, Andrijewce, przesłanie tej historii staje się bardzo aktualne i uniwersalne – powiedziała prof. Magdalena Gawin, dyrektor Instytutu Pileckiego, podczas konferencji prasowej otwierającej obchody 77. rocznicy Obławy Augustowskiej, zorganizowane przez Instytut Pileckiego.

W konferencji wzięli udział także przedstawiciele rodzin ofiar.

Zależy nam na bliskich relacjach i współpracy z lokalną społecznością, a zwłaszcza z rodzinami ofiar Obławy Augustowskiej. To one przeniosły pamięć o zbrodni i o swoich bliskich przez najtrudniejszy czas komunizmu. Nie ustawały w poszukiwaniach, pisały listy do różnych instytucji oraz przechowywały zdjęcia i rzeczy osobiste ofiar. Cały czas prowadzimy zbiórkę pamiątek, fotografii, dokumentów i świadectw na potrzeby przyszłej wystawy stałej w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej. Zapraszamy do kontaktu i dzielenia się z nami rodzinnymi zbiorami – powiedział Bartosz Gralicki, szef Instytutu Pileckiego w Augustowie.

W sobotę, 9 lipca na augustowskim rynku odbył się piknik edukacyjny. Można było wziąć udział w warsztatach genealogicznych i skosztować regionalnych potraw. Najmłodsi poprzez zabawy edukacyjne poznawali historię i przyrodę Puszczy Augustowskiej oraz grali w grę karcianą „Konspiracja”. Wielką popularnością cieszył się punkt rekonstrukcji i koloryzacji starych rodzinnych fotografii.

W sobotni wieczór na błoniach nad rzeką Nettą w Augustowie zgromadziło się kilka tysięcy osób. Odbył się koncert pod tytułem „Lipcowi” – tak w Augustowie i na Suwalszczyźnie określa się ofiary Obławy Augustowskiej. Łukasz Żurkowski z zespołem oraz zaproszeni artyści wykonali premierowo utwory inspirowane prawdziwymi historiami – losami ofiar obławy. Obok ŻURKOWSKIEGO wystąpili także Swiernalis, Robert Cichy, Meek, Oh Why?, Ana Andrzejewska i Olena Yanchuk-Rosava – wokalista z Ukrainy. Teksty piosenek napisała Aleksandra Górecka w oparciu o dokumenty i relacje świadków historii. Widowisko muzyczne uzupełniły multimedialne opowieści o Obławie Augustowskiej. Cały materiał trafi na płytę, której wydanie Instytut Pileckiego i artyści zapowiadają na jesień 2022 roku.

W niedzielę 10 lipca, drugiego dnia Festiwalu, obył się plenerowy pokaz filmu dokumentalnego Jacka Petryckiego pt. „A może tego nie wolno mówić”.

Reżyser jeszcze w latach 80. docierał do rodzin osób zaginionych w Obławie i zbierał ich relacje. Następnie taśmy filmowe reżyser wywiózł do Anglii, gdzie film mógł być legalnie wyświetlany.

Fotorelacja z wieczornego koncertu:

Fotorelacja z inauguracji obchodów oraz pikniku edukacyjnego:

W poniedziałek 11 lipca o 18:00 odbył się spacer śladami Ofiar Obławy Augustowskiej. Przewodnikiem był lokalny historyk, sympatyk Augustowszczyzny, Łukasz Faszcza z Instytut Pileckiego w Augustowie.

We wtorek 12 lipca, Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. Tego dnia w sposób szczególny oddaliśmy hołd tym, którzy w lipcu 1945 roku zostali zamordowani przez Sowietów.

>>Relacja z oficjalnych Obchodów Dnia Pamięci Ofiar Obławy Agustowskiej>>

Zobacz także

  • Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
    Grafika projektu 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Aktualności

    Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.

  • Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    Aktualności

    Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    – To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.

  • 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    Aktualności

    86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.

  • Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    Aktualności

    Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.

  • Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).

  • Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    Aktualności

    Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.

  • Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    Aktualności

    Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
    Grupa ludzi siedzących w kręgu na krzesłach składanych podczas warsztatów w nowoczesnej sali ekspozycyjnej z gablotami i tablicami informacyjnymi.

    Aktualności

    Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”

    W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.

  • Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    Aktualności

    Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.

  • Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Aktualności

    Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski. 

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.