Finał I edycji projektu edukacyjnego „Pamięć miejsca, miejsca pamięci" - Instytut Pileckiego

Zwycięzcy finału pierwszej edycji projektu edukacyjnego „Pamięć miejsca, miejsca pamięci" z dyplomem.

12.06.2026 (PT)

Finał I edycji projektu edukacyjnego „Pamięć miejsca, miejsca pamięci"

Dziś w warszawskiej siedzibie Instytutu podsumowaliśmy kilka miesięcy wytężonej pracy 39 grup projektowych z całej Polski. Gościem honorowym wydarzenia był Andrzej Poczobut.

Od lutego uczestnicy projektu odkrywali, badali i dokumentowali wybrane historie związane z lokalnymi miejscami pamięci. Dziś hol Instytutu Pileckiego zamienił się w giełdę projektów – swoje prace zaprezentowali uczniowie szkół podstawowych i średnich, członkowie organizacji pozarządowych, a także niezrzeszeni badacze.

P.o. dyrektora IP Karol Madaj zapowiada Andrzeja Poczobuta
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut witany przez zgromadzonych w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut przemawia do zgromadzonych w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego

Niektórzy dotarli do nowych, nieznanych wcześniej źródeł; inni zajęli się popularyzacją mało znanych wątków lokalnej historii. Stoiska uczestników odwiedzali eksperci z dziedziny popularyzacji historii, którzy rozmawiali z autorami prac i dzielili się swoim doświadczeniem.

Stoisko podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Elementy stoiska jednego z finałowych projektów "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoisko podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Elementy stoiska jednego z finałowych projektów "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoisko podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Choć projekt „Pamięć miejsca, miejsca pamięci" nie ma charakteru konkursu, zwieńczeniem spotkania było dobrowolne głosowanie uczestników na najciekawszą inicjatywę. Najwięcej głosów zebrali „Poszukiwacze historycznych śladów" ze Zgorzelca, którzy za temat swojego projektu obrali niemiecki przejściowy obóz dla Żydów w Prędocicach.

„Poszukiwacze historycznych śladów" ze Zgorzelca.
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego

By przywrócić pamięć o tym zapomnianym miejscu, musieli zmierzyć się z wieloma trudnościami – w tym z samodzielnym ustaleniem dokładnego położenia dawnego obozu. Serdeczne gratulacje!

Finaliści Pamięć miejsca, miejsce pamięci
fot. Grzesiek Olczak / Instytut Pileckiego

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za zaangażowanie, pasję i odwagę w sięganiu po trudne, lokalne historie. Osobne podziękowania za wsparcie merytoryczne kierujemy do ekspertów:

– Karoliny Kolbuszewskiej, dyrektor Muzeum Dom Rodziny Pileckich

– Karola Madaja, p.o. dyrektora IP,

– Łukasza Mieszkowskiego, zastępcy dyrektora IP,

– Jacka Staniszewskiego, zastępcy kierownika Działu Edukacji IP,

– Wojciecha Saramonowicza, kierownika Działu Historii Mówionej i Produkcji Filmowych IP,

– dr Anny Stróż-Pawłowskiej, z Instytutu Pileckiego, zajmującej się badaniem miejsc pamięci,

– Marcina Urbanka, kierownika Działu Upamiętnień Instytutu Pileckiego,

– Jadwigi Wedrychowicz, działaczki społecznej, opiekunki miejsc pamięci w Bieczu, związanej z postacią swojego dziadka, Józefa Pruchniewicza, z programem „Zawołani po imieniu".

Do zobaczenia podczas kolejnej edycji!

Marcin Urbanek z IP na stoisku jednego z finałowych projektów
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
dr Anna Stróż-Pawłowska z IP na stoisku jednego z finałowych projektów
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut z p.o. dyrektora IP Karolem Madajem w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut z wicedyrektorem Łukaszem Mieszkowskim w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut z wicedyrektorem Łukaszem Mieszkowskim w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoiska podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoiska podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego

Zobacz także

  • Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!

    Aktualności

    Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!

    25 czerwca odbył się wernisaż wystawy „Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu” powstałej w ramach programu Exercising Modernity Instytutu Pileckiego w Berlinie. Ekspozycję będzie można oglądać do 4 października.

  • Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski

    Aktualności

    Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski

    Dotyczy artykułu pod redakcją Szymona Jadczaka opublikowanego na portalu Wirtualna Polska pt. „Pracował dla ludzi Putina, zatrudnił go instytut podległy polskiemu rządowi”.

  • Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026
    Cztery osoby na scenie stoją blisko siebie. W tle na ekranie napis NADZIEJA AUDIONOMII.

    Aktualności

    Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026

    Martyna Wojtkowska została laureatką w kategorii Nadzieja Audionomii za audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – wspólnego projektu Studia Reportażu i Instytutu Pileckiego.

  • Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie

    Aktualności

    Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie

    Jakie znaczenie będzie miał Dom Polsko-Niemiecki powstający w Berlinie? Czy stanie się miejscem upamiętnienia polskich ofiar II wojny światowej, przestrzenią dialogu i edukacji, a może symbolem zmiany w niemieckiej kulturze pamięci? O tych kwestiach dyskutowano podczas debaty „Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – wspólna pamięć czy spór o pamięć?”. Po dyskusji wystąpił Ola Błachno Oktet, prezentując utwory z albumu „Warschauer Strasse”.

  • Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie

    Aktualności

    Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie

    Jakie znaczenie będzie miał Dom Polsko-Niemiecki powstający w Berlinie? Czy stanie się miejscem upamiętnienia polskich ofiar II wojny światowej, przestrzenią dialogu i edukacji, a może symbolem zmiany w niemieckiej kulturze pamięci? O tych kwestiach dyskutowano 19 czerwca podczas debaty „Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – wspólna pamięć czy spór o pamięć?”.

  • Czerwiec ’76 | Dr Paweł Sasanka
    Tłum ludzi zebranych na ul. Czerwonej Armii (obecnie Św. Marcin). Na jezdni stoją otoczone ludźmi samochody ciężarowe i tramwaj nr 5. Po obu stronach ulicy budynki. W tle po lewej stronie  gmach Akademii Muzycznej, po prawej stronie Collegium Minus Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

    Aktualności

    Czerwiec ’76 | Dr Paweł Sasanka

    Czerwiec ’76 to historia rewolty robotniczej i brutalnych represji, ale także kolejny dowód na niereformowalność systemu komunistycznego. To historia ekipy Gierka i Jaroszewicza, która bała się powtórki krwawego scenariusza z Grudnia 1970 roku. Przygotowując podwyżki cen żywności, za wszelką cenę próbowali oni uniknąć błędów swoich poprzedników, a jednocześnie swoją arogancją sprowokowali kolejny masowy protest robotników. Paradoksalnie, uruchamiając machinę odwetu władza mimowolnie przyczyniła się do zainicjowania spontanicznej pomocy dla prześladowanych, która dała początek zorganizowanej opozycji. Po pięćdziesięciu latach, historia ta wciąż zasługuje na przypominanie i ponowne odczytywanie.

  • Letnie rozmowy filmowe | Lato 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
    Letnie rozmowy filmowe. Lato 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

    Aktualności

    Letnie rozmowy filmowe | Lato 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

    Zapraszamy na pokazy filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego. W programie znalazły się m.in. historia odkrycia obrazu El Greca w Kosowie Lackim, opowieści o losach więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych, działalności rotmistrza Witolda Pileckiego, szlaku Armii Andersa, czy procesach norymberskich. Nie zabraknie także historii zwykłych ludzi, których odwaga, determinacja i wybory moralne na zawsze wpisały się w dzieje Polski.

  • Komunikat

    Aktualności

    Komunikat

    Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, jedyny udziałowiec spółki Pilecki Institute (USA), Inc., oświadcza, że Zarząd Spółki z dniem 18 czerwca 2026 r. powołał na tymczasowe stanowisko Prezesa Zarządu (CEO) spółki Pilecki Institute (USA), Inc. Jacka Fairweathera. Jego zadaniem będzie rozszerzenie strategii programowej związanej z misją statutową oddziału IP w Nowym Jorku.

  • Hanna Radziejowska w „Die Welt”: „nowa polityka pamięci wymaga nowej Ostpolitik"
    Hanna Radziejowska

    Aktualności

    Hanna Radziejowska w „Die Welt”: „nowa polityka pamięci wymaga nowej Ostpolitik"

    Hanna Radziejowska udzieliła wywiadu pt. „Der deutsche Blick nach Osten ist voller Erinnerungslücken” [tłum. „Niemieckie spojrzenie na Wschód jest pełne białych plam”] dla niemieckiego dziennika „Die Welt”. W rozmowie z Philippem Fritzem tłumaczy, dlaczego w Niemczech dochodzi dziś do prawdziwego przełomu w myśleniu o historii – i co ma z tym wspólnego Rosja.

  • Swiatłana Cichanouska w Instytucie Pileckiego w Warszawie

    Aktualności

    Swiatłana Cichanouska w Instytucie Pileckiego w Warszawie

    19 czerwca w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego odbyło się spotkanie dyrekcji Instytutu, w składzie p.o. dyrektora, Karol Madaj, p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych, Krystian Wiciarz oraz zastępca dyrektora ds. historii w przestrzeni publicznej, Łukasz Mieszkowski, z oficjalną delegacją białoruskiej opozycji demokratycznej na uchodźstwie pod przewodnictwem Swiatłany Cichanouskiej.

  • O Stefanii Wilczyńskiej, jej wyborach i odpowiedzialności. Fotorelacja z wykładu dr Agnieszki Witkowskiej-Krych i koncertu harfowego
    Młoda kobieta gra na harfie

    Aktualności

    O Stefanii Wilczyńskiej, jej wyborach i odpowiedzialności. Fotorelacja z wykładu dr Agnieszki Witkowskiej-Krych i koncertu harfowego

    Za nami kolejne spotkanie z cyklu „Blask i Ból”, które zgromadziło uczestników wokół niezwykłej historii i pięknej muzyki.

  • [Wideo] Archiwa jako źródło danych dla nowych technologii – spotkanie z cyklu „Twierdza Archiwum”
    Trzech rozmówców siedzi w fotelach na scenie.

    Aktualności

    [Wideo] Archiwa jako źródło danych dla nowych technologii – spotkanie z cyklu „Twierdza Archiwum”

    Uczestnicy spotkania dyskutowali o szansach i zagrożeniach związanych z dostępem sztucznej inteligencji do zasobów archiwalnych. Rozmowa koncentrowała się wokół trzech kluczowych pojęć: pamięci, prawa i przyszłości.