Finał I edycji projektu edukacyjnego „Pamięć miejsca, miejsca pamięci" - Instytut Pileckiego

Zwycięzcy finału pierwszej edycji projektu edukacyjnego „Pamięć miejsca, miejsca pamięci" z dyplomem.

12.06.2026 (PT)

Finał I edycji projektu edukacyjnego „Pamięć miejsca, miejsca pamięci"

Dziś w warszawskiej siedzibie Instytutu podsumowaliśmy kilka miesięcy wytężonej pracy 39 grup projektowych z całej Polski. Gościem honorowym wydarzenia był Andrzej Poczobut.

Od lutego uczestnicy projektu odkrywali, badali i dokumentowali wybrane historie związane z lokalnymi miejscami pamięci. Dziś hol Instytutu Pileckiego zamienił się w giełdę projektów – swoje prace zaprezentowali uczniowie szkół podstawowych i średnich, członkowie organizacji pozarządowych, a także niezrzeszeni badacze.

P.o. dyrektora IP Karol Madaj zapowiada Andrzeja Poczobuta
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut witany przez zgromadzonych w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut przemawia do zgromadzonych w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego

Niektórzy dotarli do nowych, nieznanych wcześniej źródeł; inni zajęli się popularyzacją mało znanych wątków lokalnej historii. Stoiska uczestników odwiedzali eksperci z dziedziny popularyzacji historii, którzy rozmawiali z autorami prac i dzielili się swoim doświadczeniem.

Stoisko podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Elementy stoiska jednego z finałowych projektów "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoisko podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Elementy stoiska jednego z finałowych projektów "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoisko podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Choć projekt „Pamięć miejsca, miejsca pamięci" nie ma charakteru konkursu, zwieńczeniem spotkania było dobrowolne głosowanie uczestników na najciekawszą inicjatywę. Najwięcej głosów zebrali „Poszukiwacze historycznych śladów" ze Zgorzelca, którzy za temat swojego projektu obrali niemiecki przejściowy obóz dla Żydów w Prędocicach.

„Poszukiwacze historycznych śladów" ze Zgorzelca.
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego

By przywrócić pamięć o tym zapomnianym miejscu, musieli zmierzyć się z wieloma trudnościami – w tym z samodzielnym ustaleniem dokładnego położenia dawnego obozu. Serdeczne gratulacje!

Finaliści Pamięć miejsca, miejsce pamięci
fot. Grzesiek Olczak / Instytut Pileckiego

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za zaangażowanie, pasję i odwagę w sięganiu po trudne, lokalne historie. Osobne podziękowania za wsparcie merytoryczne kierujemy do ekspertów:

– Karoliny Kolbuszewskiej, dyrektor Muzeum Dom Rodziny Pileckich

– Karola Madaja, p.o. dyrektora IP,

– Łukasza Mieszkowskiego, zastępcy dyrektora IP,

– Jacka Staniszewskiego, zastępcy kierownika Działu Edukacji IP,

– Wojciecha Saramonowicza, kierownika Działu Historii Mówionej i Produkcji Filmowych IP,

– dr Anny Stróż-Pawłowskiej, z Instytutu Pileckiego, zajmującej się badaniem miejsc pamięci,

– Marcina Urbanka, kierownika Działu Upamiętnień Instytutu Pileckiego,

– Jadwigi Wedrychowicz, działaczki społecznej, opiekunki miejsc pamięci w Bieczu, związanej z postacią swojego dziadka, Józefa Pruchniewicza, z programem „Zawołani po imieniu".

Do zobaczenia podczas kolejnej edycji!

Marcin Urbanek z IP na stoisku jednego z finałowych projektów
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
dr Anna Stróż-Pawłowska z IP na stoisku jednego z finałowych projektów
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut z p.o. dyrektora IP Karolem Madajem w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut z wicedyrektorem Łukaszem Mieszkowskim w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut z wicedyrektorem Łukaszem Mieszkowskim w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoiska podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoiska podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego

Zobacz także

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

  • Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów

    W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.

  • „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
    Grafika promująca wydarzenie

    Aktualności

    „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa

    Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.

  • Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
    Dyrektor Karol Madaj składa wieniec pod pomnikiem

    Aktualności

    Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku

    W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.

  • Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
    Grafika z informacją o Targach Książki.

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie

    Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.

  • „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
    Zdjęcie z otwarcia wystawy

    Aktualności

    „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy

    W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.

  • Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

    Aktualności

    Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego

    Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.

  • Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Aktualności

    Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.

  • Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego

    Aktualności

    Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego

    To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.

  • „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    Aktualności

    „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

  • Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

    Aktualności

    Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]

    6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.

  • Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli
    Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli

    Aktualności

    Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli

    5 sierpnia 2026 roku odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę Rzezi Woli. W wydarzeniu wzięło udział kierownictwo Instytutu Pileckiego.