Finał I edycji projektu edukacyjnego „Pamięć miejsca, miejsca pamięci" - Instytut Pileckiego

Zwycięzcy finału pierwszej edycji projektu edukacyjnego „Pamięć miejsca, miejsca pamięci" z dyplomem.

12.06.2026 (PT)

Finał I edycji projektu edukacyjnego „Pamięć miejsca, miejsca pamięci"

Dziś w warszawskiej siedzibie Instytutu podsumowaliśmy kilka miesięcy wytężonej pracy 39 grup projektowych z całej Polski. Gościem honorowym wydarzenia był Andrzej Poczobut.

Od lutego uczestnicy projektu odkrywali, badali i dokumentowali wybrane historie związane z lokalnymi miejscami pamięci. Dziś hol Instytutu Pileckiego zamienił się w giełdę projektów – swoje prace zaprezentowali uczniowie szkół podstawowych i średnich, członkowie organizacji pozarządowych, a także niezrzeszeni badacze.

P.o. dyrektora IP Karol Madaj zapowiada Andrzeja Poczobuta
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut witany przez zgromadzonych w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut przemawia do zgromadzonych w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego

Niektórzy dotarli do nowych, nieznanych wcześniej źródeł; inni zajęli się popularyzacją mało znanych wątków lokalnej historii. Stoiska uczestników odwiedzali eksperci z dziedziny popularyzacji historii, którzy rozmawiali z autorami prac i dzielili się swoim doświadczeniem.

Stoisko podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Elementy stoiska jednego z finałowych projektów "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoisko podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Elementy stoiska jednego z finałowych projektów "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoisko podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Choć projekt „Pamięć miejsca, miejsca pamięci" nie ma charakteru konkursu, zwieńczeniem spotkania było dobrowolne głosowanie uczestników na najciekawszą inicjatywę. Najwięcej głosów zebrali „Poszukiwacze historycznych śladów" ze Zgorzelca, którzy za temat swojego projektu obrali niemiecki przejściowy obóz dla Żydów w Prędocicach.

„Poszukiwacze historycznych śladów" ze Zgorzelca.
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego

By przywrócić pamięć o tym zapomnianym miejscu, musieli zmierzyć się z wieloma trudnościami – w tym z samodzielnym ustaleniem dokładnego położenia dawnego obozu. Serdeczne gratulacje!

Finaliści Pamięć miejsca, miejsce pamięci
fot. Grzesiek Olczak / Instytut Pileckiego

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za zaangażowanie, pasję i odwagę w sięganiu po trudne, lokalne historie. Osobne podziękowania za wsparcie merytoryczne kierujemy do ekspertów:

– Karoliny Kolbuszewskiej, dyrektor Muzeum Dom Rodziny Pileckich

– Karola Madaja, p.o. dyrektora IP,

– Łukasza Mieszkowskiego, zastępcy dyrektora IP,

– Jacka Staniszewskiego, zastępcy kierownika Działu Edukacji IP,

– Wojciecha Saramonowicza, kierownika Działu Historii Mówionej i Produkcji Filmowych IP,

– dr Anny Stróż-Pawłowskiej, z Instytutu Pileckiego, zajmującej się badaniem miejsc pamięci,

– Marcina Urbanka, kierownika Działu Upamiętnień Instytutu Pileckiego,

– Jadwigi Wedrychowicz, działaczki społecznej, opiekunki miejsc pamięci w Bieczu, związanej z postacią swojego dziadka, Józefa Pruchniewicza, z programem „Zawołani po imieniu".

Do zobaczenia podczas kolejnej edycji!

Marcin Urbanek z IP na stoisku jednego z finałowych projektów
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
dr Anna Stróż-Pawłowska z IP na stoisku jednego z finałowych projektów
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut z p.o. dyrektora IP Karolem Madajem w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut z wicedyrektorem Łukaszem Mieszkowskim w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut z wicedyrektorem Łukaszem Mieszkowskim w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Andrzej Poczobut w Instytucie Pileckiego
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoiska podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego
Stoiska podczas finału "Pamięć miejsca, miejsce pamięci"
fot. Jan Sochaczewski / Instytut Pileckiego

Zobacz także

  • Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
    Damian Markowski, profesor Instytutu Pileckiego, Fot. Muzeum Kresów w Lubaczowie

    Aktualności

    Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy

    Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.

  • Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
    Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).

    Aktualności

    Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego

    Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).

  • LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

    Aktualności

    LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

    11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.

  • Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń
    Kalendarz w z wydarzeniami w Lipcu w Instytucie Pileckiego.

    Aktualności

    Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń

    Zapraszamy do zapoznania się z kalendarzem wydarzeń Instytutu Pileckiego na lipiec 2026. W programie znalazły się debaty, konferencje naukowe, pokazy filmowe, spotkania z twórcami i historykami, wystawy, wydarzenia edukacyjne oraz obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. Szczegółowy harmonogram poniżej.

  • 12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Aktualności

    12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.

  • Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza
    Portrety Ukraińców odznaczonych Medalem Virtus et Fraternitas

    Aktualności

    Zbrodnia Wołyńska: Instytut Pileckiego i jego działalność naukowo-badawcza

    W niedzielę 11 lipca 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii stanowiącej zbrojne ramię Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (frakcji Stepana Bandery) – radykalnej faszystowskiej organizacji stawiającej sobie za cel budowę niepodległego państwa ukraińskiego pozbawionego mniejszości narodowych, zaatakowały w ramach skoordynowanej akcji niemal sto polskich osiedli na terenie okupowanego przez Niemców województwa wołyńskiego Rzeczypospolitej Polskiej.

  • Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku

    Aktualności

    Oświadczenie | Instytut Pileckiego w Nowym Jorku

    W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi działalności oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, przedstawiamy fakty i okoliczności wymagające wyjaśnienia.

  • „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami

    Aktualności

    „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – premiera drugiego odcinka i spotkanie z twórcami

    W środę 8 lipca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, a następnie rozmowa z twórcami projektu — Martyną Wojtkowską i Bartoszem Pankiem. Spotkanie, prowadzone przez Bartosza Świerkowskiego, poświęcone było postaci Seweryny Szmaglewskiej, roli kobiecych świadectw w dokumentowaniu zbrodni wojennych, pracy z archiwami oraz specyfice opowiadania historii za pomocą dźwięku.

  • Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!

    Aktualności

    Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!

    25 czerwca odbył się wernisaż wystawy „Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu” powstałej w ramach programu Exercising Modernity Instytutu Pileckiego w Berlinie. Ekspozycję będzie można oglądać do 4 października.

  • Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski

    Aktualności

    Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski

    Dotyczy artykułu pod redakcją Szymona Jadczaka opublikowanego na portalu Wirtualna Polska pt. „Pracował dla ludzi Putina, zatrudnił go instytut podległy polskiemu rządowi”.

  • Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026
    Cztery osoby na scenie stoją blisko siebie. W tle na ekranie napis NADZIEJA AUDIONOMII.

    Aktualności

    Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026

    Martyna Wojtkowska została laureatką w kategorii Nadzieja Audionomii za audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – wspólnego projektu Studia Reportażu i Instytutu Pileckiego.

  • Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie

    Aktualności

    Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie

    Jakie znaczenie będzie miał Dom Polsko-Niemiecki powstający w Berlinie? Czy stanie się miejscem upamiętnienia polskich ofiar II wojny światowej, przestrzenią dialogu i edukacji, a może symbolem zmiany w niemieckiej kulturze pamięci? O tych kwestiach dyskutowano podczas debaty „Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – wspólna pamięć czy spór o pamięć?”. Po dyskusji wystąpił Ola Błachno Oktet, prezentując utwory z albumu „Warschauer Strasse”.