Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych | „Pamiętaj. 23 sierpnia” - Instytut Pileckiego
Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych | „Pamiętaj. 23 sierpnia”
23 sierpnia obchodzimy Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych, proklamowany przez Parlament Europejski w 2009 roku.
Tego dnia 85 lat temu podpisano pakt Ribbentrop-Mołotow –
porozumienie między nazistowskimi Niemcami i Związkiem Sowieckim,
które utorowało drogę do wybuchu II wojny światowej.
– Pakt Ribbentrop-Mołotow zawarty wieczorem 23 sierpnia 1939 roku był sojuszem dla wojny. Otwierał Niemcom i Związkowi Sowieckiemu drogę do wspólnej zbrojnej napaści na Polskę. Znajomość jego postanowień wśród sojuszników Polski m.in. Wielkiej Brytanii, Francji była jednym z powodów, który spowodował bezczynność aliantów w 1939 roku i niewywiązanie się z przyrzeczonych państwu polskiemu gwarancji. – wyjaśnia dr Joanna Nikel z Instytutu Pileckiego.
![](/public/upload/media/desktop/66c8d0a66ee30.jpg?v=1724436646)
Pakt Ribbentrop-Mołotow podpisany przez ministra spraw zagranicznych III Rzeszy oraz ludowego komisarza spraw zagranicznych ZSRS (zawarty w Moskwie w obecności Stalina) wraz z tajnym protokołem dodatkowym, zawierał podział stref interesów w Europie Środkowej i Wschodniej i jednocześnie oznaczał rozbiór Polski, zniszczenie jej państwowości oraz faktyczną kolonizację jej terytorium przez dwa totalitarne imperia.
– Pakt ten stanowił całkowite zniszczenie porządku europejskiego, ustanowionego dwadzieścia lat wcześniej podczas konferencji pokojowej w Wersalu. Negował zasadę samostanowienia narodów oraz równości i niepodległość suwerennych państw, która od zakończenia I wojny światowej stanowiła fundament organizacji porządku międzynarodowego. Treść paktu Ribbentrop Mołotow oznaczała dla sojuszników również wzajemne korzyści gospodarcze: czerpanie przez Rzeszę Niemiecką z zasobów surowcowych Związku Sowieckiego, zaś Związek Sowiecki, co było kontynuacją porozumienia niemiecko- sowieckiego z Rapallo z 1922 roku, miał możliwość dostępu do technologii niemieckich, niemieckiej doktryny wojskowej. Porozumienie to pokazało, że doraźne zyski polityczne były ważniejsze niż ideologia, a jak wiemy - te obydwa państwa totalitarne miały sprzeczne imperialne ambicje i prowadziły przeciwko sobie agresywną retorykę.- dodaje dr Joanna Nikel.
Pakt Ribbentrop-Mołotow był przede wszystkim wyrokiem wydanym na miliony mieszkańców Europy Środkowej. Tydzień po jego podpisaniu 1 września 1939 roku wybuchła II wojna światowa.
23 sierpnia to dzień symboliczny i niezwykle ważny dla Instytutu Pileckiego, którego patronem jest rtm. Witold Pilecki, ochotnik, który dobrowolnie trafił do KL Auschwitz, by zebrać informacje o zbrodniach popełnianych w największym nazistowskim obozie koncentracyjnym i przekazać je światu. Po wojnie został bestialsko zamordowany przez komunistów, a miejsce jego pochówku do dziś pozostaje nieznane.
Instytut Pileckiego razem z Europejską Sieć Pamięć i Solidarność (ESPS) zaprasza do udziału w kampanii społeczno-edukacyjnej pod hasłem „Pamiętaj. 23 sierpnia”, przybliżającej konsekwencje i znaczenie minionych wydarzeń współczesnym Europejczykom.
W ramach tegorocznej akcji powstały między innymi spoty filmowe poświęcone osobom, których życie naznaczyła dramatyczna walka z systemami totalitarnymi, okolicznościowe przypinki oraz – szczególny punkt kampanii - mural w Warszawie.
Pamiątkowe przypinki z napisem „Remember. August 23” można odebrać w przestrzeni wystawienniczej Instytutu Pileckiego, w warszawskim Domu bez Kantów przy ul. Krakowskie Przedmieście 11. Symboliczny gest założenia przypinki to znak pamięci, który co roku zachęca polityków, dziennikarzy, artystów, działaczy społecznych, a także młodych ludzi z całej Europy do dyskusji na temat II wojny światowej i jej skutków.
Adres: Dom bez Kantów, ul. Krakowskie Przedmieście 11, 00-065 Warszawa
Godziny otwarcia: wtorek – niedziela, godz. 11:00-19:00
![](/public/upload/media/desktop/66c8d1b8eaf4a.jpg?v=1724436921)
Galerię spotów filmowych kampanii poświęconych osobom, których życie naznaczyła walka z systemami totalitarnymi, w tym roku uzupełnią sylwetki:
- Johanna Trollmanna (1907–1944), niemieckiego boksera pochodzenia romskiego, ofiary nazistowskich prześladowań, zamordowanego przez obozowego kapo, którego wcześniej pokonał na ringu
Zobacz także
- Alice Wairimu Nderitu i Krzysztof Szczerski odwiedzili wystawę „Lemkin. Witness to the Age of Genocide” w siedzibie ONZ
Aktualności
Alice Wairimu Nderitu i Krzysztof Szczerski odwiedzili wystawę „Lemkin. Witness to the Age of Genocide” w siedzibie ONZ
28 września specjalna doradczyni ONZ ds. zapobiegania ludobójstwu Alice Wairimu Nderitu oraz ambasador Krzysztof Szczerski, Stały Przedstawiciel RP przy ONZ, obejrzeli wystawę Instytutu Pileckiego o Rafale Lemkinie pokazywaną w NY.
- -40% na wybrane książki o niemieckiej agresji na Polskę i okupacji w księgarni Instytutu Pileckiego
Aktualności
-40% na wybrane książki o niemieckiej agresji na Polskę i okupacji w księgarni Instytutu Pileckiego
Z okazji 85. rocznicy wybuchu II wojny światowej - specjalna promocja -40% na wybrane książki o napaści III Rzeszy na Polskę i niemieckiej okupacji.
- Nigdy więcej! 85. rocznica wybuchu II wojny światowej z Instytutem Pileckiego | Zapowiedź wydarzeń
Aktualności
Nigdy więcej! 85. rocznica wybuchu II wojny światowej z Instytutem Pileckiego | Zapowiedź wydarzeń
Instytut Pileckiego w ramach obchodów 85. rocznicy wybuchu II wojny światowej przygotował szereg wydarzeń, których głównym celem jest kształtowanie świadomości historycznej i prawnej, a także uwrażliwianie opinii publicznej na krzywdę ofiar.
- Powstanie Warszawskie. Jak wykorzystywano je w PRL? Od Gomułki do upadku komunizmu
Aktualności
Powstanie Warszawskie. Jak wykorzystywano je w PRL? Od Gomułki do upadku komunizmu
Zapraszamy do wysłuchania czwartego odcinka podkastu Polskiego Radia "Powstanie Warszawskie. Pamięć w eterze", którego gościem jest prof. Andrzej Zawistowski z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami w Instytucie Pileckiego.
- Wspomnienia więźnia z obozu koncentracyjnego Gusen w księgarni Instytutu Pileckiego!
Aktualności
Wspomnienia więźnia z obozu koncentracyjnego Gusen w księgarni Instytutu Pileckiego!
Dolina śmierci to wspomnienia obozowe, spisywane przez Józefa Żmija tuż po wyzwoleniu KL Gusen przez wojska amerykańskie. Bogate w szczegóły faktograficzne, a jednocześnie niepozbawione pewnej dawki emocji.
- "Mitteleuropa" znowu w księgarniach!
Aktualności
"Mitteleuropa" znowu w księgarniach!
Słynna "Mitteleuropa" Friedricha Naumanna w przekładzie Kamila Markiewicza, po miesiącach nieobecności na księgarnianych półkach, właśnie powraca do sprzedaży.
- Powstanie Warszawskie - jak wykorzystywano je w PRL? Od stalinizmu do odwilży
Aktualności
Powstanie Warszawskie - jak wykorzystywano je w PRL? Od stalinizmu do odwilży
Zapraszamy do wysłuchania trzeciego odcinka podkastu Polskiego Radia "Powstanie Warszawskie. Pamięć w eterze", którego gościem jest prof. Andrzej Zawistowski z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami w Instytucie Pileckiego.
- Lista Ładosia będzie częścią bazy Holocaust Survivor and Victim Names
Aktualności
Lista Ładosia będzie częścią bazy Holocaust Survivor and Victim Names
Trwają prace nad włączeniem nazwisk z Listy Ładosia do bazy Holocaust Survivor and Victim Names, stworzonej przez Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie. Jest to jedna z największych baz dokumentujących losy ofiar oraz ocalałych z Zagłady.
- The Ładoś List - książka do pobrania
Aktualności
The Ładoś List - książka do pobrania
Anglojęzyczna wersja pierwszej edycji publikacji "Lista Ładosia" jest dostępna za darmo poniżej.
- "Massaker von Wola" | Zeznania świadków rzezi Woli po niemiecku
Aktualności
"Massaker von Wola" | Zeznania świadków rzezi Woli po niemiecku
Na sierpień 2024 roku przypada 80. rocznica rzezi Woli. Polecamy nowości wydawnicze i inne publikacje Instytutu Pileckiego dotyczące tych tragicznych wydarzeń.
- Uroczystości pod Pomnikiem Pomordowanych Mieszkańców Woli
Aktualności
Uroczystości pod Pomnikiem Pomordowanych Mieszkańców Woli
5 sierpnia delegacja Instytutu Pileckiego złożyła hołd Ofiarom, biorąc udział w obchodach pod pomnikiem "Pamięci 50 Tysięcy Mieszkańców Woli Zamordowanych przez Niemców podczas Powstania Warszawskiego 1944".
- "Liczby zwłok nie umiem określić” | Rzeź Woli w relacjach naocznych świadków
Aktualności
"Liczby zwłok nie umiem określić” | Rzeź Woli w relacjach naocznych świadków
Prezentujemy fragmenty kilku zeznań - ze zbioru liczącego 139. relacji - świadków rzezi Woli, złożonych przed Główną Komisją Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce, dostępnych w całości on-line w archiwach Instytutu Pileckiego.