Zamordowani za pomoc Żydom. Watykan otworzył drogę do beatyfikacji rodziny Ulmów - Instytut Pileckiego
Zamordowani za pomoc Żydom. Watykan otworzył drogę do beatyfikacji rodziny Ulmów
17 grudnia Papież Franciszek zatwierdził dekret o męczeństwie Rodziny Józefa i Wiktorii Ulmów z Markowej, wraz z siedmiorgiem dzieci, co oznacza, że możemy spodziewać się ich beatyfikacji (źródło KAI).
Rodzina Ulmów ratowała Żydów w czasie II wojny światowej.
24 marca 1944 roku ok. godz. 5.00 rano w Markowej k. Łańcuta niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów oraz ukrywających ich Józefa Ulmę i będącą w ostatnim miesiącu ciąży jego żonę Wiktorię. Razem z rodzicami zamordowano też szóstkę ich dzieci.
Ośmioro Żydów Ulmowie zaczęli ukrywać prawdopodobnie w drugiej połowie 1942 r. Ukrywali pochodzącego z Łańcuta handlarza bydłem Saula Goldmana wraz z jego czterema dorosłymi synami (Joachimem, Mojżeszem Fajwelem, Mechelem i Baruchem. Imiona synów Saula ustalone zostały przez Kamila Koperę, historyka Instytutu Pileckiego) oraz Gołdę i Genie Goldman. Genia ukrywała się z małą córką. Goldmanowie byli sąsiadami rodzinnego domu Józefa Ulmy, który znany był z życzliwości do Żydów. Wcześniej innej rodzinie żydowskiej pomógł wybudować kryjówkę. Ulmowie byli też świadkami, jak na sąsiedniej parceli, gdzie grzebano zwierzęta, Niemcy rozstrzelali w 1942 r. 34 Żydów z Markowej i okolic.
W liczącej ok. 4,5 tys. mieszkańców Markowej Ulmowie nie byli jedyną rodziną, która ukrywała Żydów. Co najmniej 20 innych Żydów przeżyło okupację w pięciu chłopskich domach. Przed II wojną światową w Markowej mieszkało ok. 120 Żydów.
W 1995 r. Wiktoria i Józef Ulmowie zostali uhonorowani pośmiertnie tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W 2003 r. w diecezji przemyskiej rozpoczął się ich proces beatyfikacyjny. W 2017 r. władze kościelne zdecydowały o jego wyodrębnieniu z procesu 88 męczenników II wojny światowej. Na etapie rzymskim postulatorem procesu jest ks. dr Witold Burda, reprezentujący archidiecezję przemyską. Chodzi o udowodnienie, iż rodzina Ulmów poniosła śmierć męczeńską za wiarę w Chrystusa. W roku 2021 komisja historyczna ówczesnej Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych pozytywnie oceniła positio rodziny Ulmów, czyli dokument opisujący ich życie i dowody heroiczności cnót.
W 2004 r. odsłonięto w Markowej pomnik poświęcony rodzinie Ulmów. W 2010 r. prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył ich Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
17 marca 2016 r. z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy oraz przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski abp. Stanisława Gądeckiego w Markowej na Podkarpaciu otwarto Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów.
Źródło: KAI
Zdjęcie rodziny Ulmów publikujemy dzięki uprzejmości IPN.
Zobacz także
- Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku | Transatlantycki pomost dla wartości wszystkim nam bliskich
Aktualności
Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku | Transatlantycki pomost dla wartości wszystkim nam bliskich
Już w najbliższy weekend Instytut Pileckiego zainauguruje swoją działalność w Nowym Jorku.
- Wystawa: A Tool of Survival: The Story of the Ładoś Group | Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku
Aktualności
Wystawa: A Tool of Survival: The Story of the Ładoś Group | Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku
Wystawa opowiada o działalności Grupy Ładosia – polskich dyplomatów w Bernie w Szwajcarii, którzy w czasie II wojny światowej we współpracy ze środowiskami żydowskimi prowadzili tzw. akcję paszportową, mającą na celu ratowanie Żydów przed Zagładą.
- Debata: Lessons from Nuremberg for the 21st Century | Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku
Aktualności
Debata: Lessons from Nuremberg for the 21st Century | Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku
W trakcie tej debaty przyjrzymy się temu, w jaki sposób Procesy norymberskie oraz zapoczątkowane przez nie struktury międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości i współpracy między państwami ukształtowały powojenny porządek świata.
- Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci
Aktualności
Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci
Została ona powołana zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego oraz Statutem Instytutu.
- Niemcy przywłaszczają sobie polskie doświadczenie ofiary | Radziejowska i Fałkowski dla Frankfurter Allgemeine Zeitung
Aktualności
Niemcy przywłaszczają sobie polskie doświadczenie ofiary | Radziejowska i Fałkowski dla Frankfurter Allgemeine Zeitung
Zapraszamy do lektury artykułu autorstwa Hanny Radziejowskiej i Mateusza Fałkowskiego, przetłumaczonego na język polski, który ukazał się w dzisiejszym wydaniu gazety Frankfurter Allgemeine Zeitung, jednej z najbardziej opiniotwórczych gazet w Europie.
- Rocznica zbrodni w Lutkówce. Rodzinę Siniarskich uhonorowano w ramach programu „Zawołani po imieniu”
Aktualności
Rocznica zbrodni w Lutkówce. Rodzinę Siniarskich uhonorowano w ramach programu „Zawołani po imieniu”
Mijają 82 lata od zbrodni w Lutkówce dokonanej na rodzinie Siniarskich. Zginęli oni z rąk Niemców za pomoc Żydom w czasie II wojny światowej. W 2024 roku rodzina została upamiętniona w ramach programu „Zawołani po imieniu”.
- Blask i ból: Jak przeszłość kształtuje naszą teraźniejszość
Aktualności
Blask i ból: Jak przeszłość kształtuje naszą teraźniejszość
Instytut Pileckiego zainaugurował nowy cykl spotkań zatytułowany „Blask i ból – obrazy z historii społecznej dwudziestowiecznej Polski”. Pierwsze spotkanie, które odbyło się w galerii Domu Bez Kantów, poświęcone było zagadnieniu traumy wojennej i jej ślado
- Niemcy o Polsce: wyobrażenia, pamięć i »białe plamy« | Zapis video spotkania
Aktualności
Niemcy o Polsce: wyobrażenia, pamięć i »białe plamy« | Zapis video spotkania
– Jaki jest jeden „brakujący kadr” w niemieckiej wyobraźni o Polsce? – zwróciła się do niemieckich gości dr Aleksandra Burdziej w pierwszym pytaniu dyskusji otwierającej cykl „Berlin w Warszawie”.
- Rocznica dekonspiracji bunkra „Krysia”. Uroczystości w Warszawie
Aktualności
Rocznica dekonspiracji bunkra „Krysia”. Uroczystości w Warszawie
82 lata temu doszło do dekonspiracji bunkra „Krysia”. W związku z przypadającą 7 marca rocznicą, na terenie Dzielnicy Ochota m. st. Warszawy, przy tablicy pamiątkowej pod adresem ul. Grójecka 77, odbyły uroczystości upamiętniające te wydarzenia.
- A Question of Life and Death: The Future of Ukraine, Poland and Germany | Debata w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Aktualności
A Question of Life and Death: The Future of Ukraine, Poland and Germany | Debata w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
4 marca 2026 r. w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego odbyła się debata „A Question of Life and Death: The Future of Ukraine, Poland and Germany”.
- „Praktyki gospodarcze zmieniały się radykalnie w zależności od okupanta" | Prof. Damian Markowski dla Polskiego Radia
Aktualności
„Praktyki gospodarcze zmieniały się radykalnie w zależności od okupanta" | Prof. Damian Markowski dla Polskiego Radia
Prof. Markowski udzielił wywiadu dla Polskiego Radia, w którym opowiada o publikacji Instytutu Pileckiego „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”.
- BLASK I BÓL – obrazy z historii społecznej dwudziestowiecznej Polski
Aktualności
BLASK I BÓL – obrazy z historii społecznej dwudziestowiecznej Polski
Nowy cykl spotkań w Galerii w Domu Bez Kantów poświęcony będzie wybranym obrazom z historii społecznej dwudziestowiecznej Polski.