„Chcemy wprowadzać w krwiobieg USA opowieść o historii Polski" | Karol Madaj dla Rzeczpospolitej - Instytut Pileckiego
13.03.2026 (PT)
„Chcemy wprowadzać w krwiobieg USA opowieść o historii Polski" | Karol Madaj dla Rzeczpospolitej
Inauguracja działalności Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku już w sobotę, 14 marca. W rozmowie z „Rzeczpospolitą" Karol Madaj, p.o. dyrektora IP opowiada m.in. o drodze, którą trzeba było pokonać, aby uruchomić placówkę, a także o planach i misji Instytutu w USA.
– Oddział Instytutu w Nowym Jorku ma być centrum wiedzy o Polsce, bramą do poznania historii i kultury pamięci naszego kraju – mówi Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego.
– Tworzymy instytucję, która ma opowiadać o polskiej historii, o doświadczeniu totalitaryzmów i wprowadzać tę opowieść w krwiobieg Stanów Zjednoczonych – wyjaśnił Karol Madaj.
Jak podkreślił, realizacja misji nowojorskiej placówki rozpocznie się od debaty z czołowymi amerykańskimi naukowcami – Stevem Crawshawem, Markiem Kramerem, Igorem Lukesem i Jackiem El-Hai – na temat znaczenia procesu w Norymberdze oraz tego, jak Polska włączyła się w rozliczenie niemieckiego nazizmu, a tym samym zapewniała bezpieczeństwo swoim obywatelom.
– Idea jest taka, aby powtórzyć sukces Instytutu Pileckiego w Berlinie, który bardzo dużo robi dla Polski w atmosferze dialogu – mówił o przyszłości nowojorskiego oddziału.
– „Instytut ma być swoistym hubem – centrum wiedzy o Polsce, bramą do poznania historii i kultury pamięci naszego kraju” – wyjaśnił Madaj. – „Dlatego podczas inauguracji przedstawimy działania dyplomatycznej grupy Aleksandra Ładosia – tej, która ratowała Żydów, wystawiając im fałszywe dokumenty” – dodał.
Wystawa stała o Witoldzie Pileckiem
Dyrektor zapowiedział także otwarcie wystawy stałej poświęconej Witoldowi Pileckiemu i jego misji walki z dwoma totalitaryzmami. „Dla nas jest bardzo ważne, aby tę postać promować i o jego doświadczeniu opowiadać. Stany Zjednoczone nie mają za sobą doświadczenia dwóch totalitaryzmów” – wyjaśnił Madaj.
Plany
Wśród najbliższych planów Instytutu Pileckiego w USA dyrektor wymienił m.in. międzynarodowe sympozja – np. poświęcone obławie augustowskiej – uroczystości związane ze zbrodnią katyńską (we współpracy z IPN, Narodowym Centrum Kultury oraz Muzeum Katyńskim), a także obchody 125. rocznicy urodzin Witolda Pileckiego.
Sieć instytucji
Podkreślił również, że zależy mu, aby nowy oddział współpracował z wieloma partnerami. – W Polsce współpracujemy z wieloma instytucjami z obszaru kultury pamięci. Chodzi o to, by i w USA łączyć w różnych projektach instytucje państwa polskiego, a nie z nimi konkurować – wyjaśnił. Poinformował, że oddział w Nowym Jorku będzie współpracował m.in. z MSZ, ONZ, Museum of Jewish Heritage, ukraińskim ministrem kultury oraz Laboratorium Lemkina.
Zapraszamy do przeczytania całego wywiadu z Karolem Madajem na stronach „Rzeczpospolitej” (kliknij).
Zobacz także
- On better protection against crimes against humanity: Summary of the international conference “The Roots of Crimes Against Humanity”
Aktualności
On better protection against crimes against humanity: Summary of the international conference “The Roots of Crimes Against Humanity”
The international conference “The Roots of Crimes Against Humanity: Bridging the Normative Gap” successfully concluded at the Pilecki Institute in Warsaw. Organized on the 20th and 21st of April 2026, in cooperation with the Polish Ministry of Foreign Affairs, the event aimed to provide historical and academic foundations for the first-ever United Nations Convention on the Prevention and Punishment of Crimes Against Humanity.
- Książka dr Joanny Nikiel w finale konkursu HOMO – VERBUM – LOCUS
Aktualności
Książka dr Joanny Nikiel w finale konkursu HOMO – VERBUM – LOCUS
Publikacja dr Joanny Nikiel z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego znalazła się wśród pięciu finalistów konkursu na najlepszą książkę o Siedlcach i regionie HOMO – VERBUM – LOCUS.
- Instytut Pileckiego na konferencji Komendy Głównej Policji
Aktualności
Instytut Pileckiego na konferencji Komendy Głównej Policji
28 kwietnia 2026 r. p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego dr Krystian Wiciarz, na zaproszenie Komendanta Głównego Policji gen. insp. Marka Boronia, wziął udział w ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Wojenne i powojenne losy funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego”.
- Podsumowanie 5. edycji Pilecki Institute International Teachers and Educators Program (ITEP)
Aktualności
Podsumowanie 5. edycji Pilecki Institute International Teachers and Educators Program (ITEP)
Tegoroczna konferencja online poświęcona była dekadzie powojennej 1945–1955 – czasowi odbudowy zniszczonych krajów, początków zimnej wojny i narodzin nowego ładu międzynarodowego.
- Instytut Pileckiego partnerem Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego
Aktualności
Instytut Pileckiego partnerem Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego
14–16 maja w Ostrowi Mazowieckiej odbędzie się finał VI edycji Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego, organizowanego przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.
- Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście. Trzecia debata z cyklu „Berlin w Warszawie” [wideo]
Aktualności
Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście. Trzecia debata z cyklu „Berlin w Warszawie” [wideo]
Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście: między odpowiedzialnością jednostkową a niebezpieczeństwem uogólnień – pod takim tytułem odbyła się trzecia debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Zaproszeni goście dyskutowali o współczesnym dyskursie dotyczącym Zagłady w Niemczech i Polsce.
- 83. rocznica ucieczki rotmistrza Pileckiego z KL Auschwitz
Aktualności
83. rocznica ucieczki rotmistrza Pileckiego z KL Auschwitz
W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 roku Rotmistrz Witold Pilecki uciekł z KL Auschwitz. Do obozu trafił po tym jak 19 września 1940 roku dał się dobrowolnie ująć w łapance na warszawskim Żoliborzu.
- XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof)
Aktualności
XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof)
21 kwietnia 2026 r. przez polany Lasu Rzuchowskiego przeszedł XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof).
- Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
Aktualności
Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
22 kwietnia 2026 roku Dom Pamięci Obławy Augustowskiej odwiedziła Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji demokratycznej.
- Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania
Aktualności
Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania
19 kwietnia w Instytucie Pileckiego odbyło się spotkanie upamiętniające 83. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. Wydarzenie poświęcono losom osób, które próbowały opuścić „zamknięty świat” getta i szukać ratunku po aryjskiej stronie.
- Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Aktualności
Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie w Marburgu.
- Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból
Aktualności
Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból
Z jakich źródeł i materiałów archeologicznych czerpiemy wiedzę o codziennym życiu mieszkańców getta warszawskiego? Jakie wnioski przynoszą badania prowadzone na jego terenie? Tym zagadnieniom poświęcone było kolejne spotkanie z cyklu „Blask i ból”, które odbyło się 16 kwietnia 2026 r. w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.