Konferencja "Formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku – Polska na europejskim tle porównawczym (1919-1989)" | CALL FOR PAPERS - Instytut Pileckiego
30.06.2025 (PN)
Konferencja "Formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku – Polska na europejskim tle porównawczym (1919-1989)" | CALL FOR PAPERS
Zapraszamy do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej organizowanej przez Instytutu Pileckiego na temat form zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku.
Ogólnopolska konferencja naukowa
Organizator: Instytut Pileckiego
Termin: 14-15 października 2025 r.
Miejsce: Instytut Pileckiego, Warszawa, ul. Sienna 82, sala konferencyjna, parter
Formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku – Polska na europejskim tle porównawczym (1919-1989)
Wiek XX naznaczony został doświadczeniem systemów autorytarnych i totalitarnych, które w sposób fundamentalny wpłynęły na życie milionów ludzi w Europie, w tym w szczególny sposób na losy kobiet. Narracje historyczne przez długi czas marginalizowały kobiece doświadczenia lub przedstawiały je w sposób uproszczony. Tymczasem kobiety, konfrontowane z opresyjnymi realiami politycznymi i społecznymi, wypracowywały złożone i wielowymiarowe strategie działania, obejmujące szerokie spektrum postaw – od czynnego oporu, poprzez różnorodne formy adaptacji, aż po zaangażowanie we współpracę z reżimami i ich współtworzenie.
Celem konferencji jest pogłębiona analiza i dyskusja nad formami oraz strategiami tych właśnie działań, podejmowanych przez kobiety zarówno indywidualnie, jak i w ramach grup formalnych czy nieformalnych środowisk. Pragniemy przyjrzeć się, w jaki sposób kobiety wykorzystywały dostępne sobie narzędzia i przestrzenie do wyrażania sprzeciwu, do przystosowania się do narzuconych warunków, a niekiedy także do współtworzenia i utrwalania porządków autorytarnych i totalitarnych. Interesują nas zarówno losy/biografie konkretnych postaci, jak i funkcjonowanie środowisk kobiecych oraz ich wkład w dynamikę oporu, adaptacji, współtworzenia systemów. Konferencji towarzyszyć będzie również krytyczna refleksja nad rolą kobiet jako sprawczyń - osób odpowiedzialnych za przemoc w systemach autorytarnych i totalitarnych. Aktywna rola kobiet w realizacji represyjnych i zbrodniczych polityk reżimów totalitarnych, przykładowo jako urzędniczek, ideolożek czy kolaborantek była marginalizowana w środowisku naukowym, a także często pomijana i bagatelizowana.
Konferencja stawia sobie za cel stworzenie platformy do debaty nad następującymi zagadnieniami szczegółowymi:
- Form oporu kobiet wobec polityki systemów autorytarnych i totalitarnych
- Strategii adaptacyjnych kobiet w autorytaryzmie i totalitaryzmie
- Form „przystosowania” do funkcjonowania w narzuconych realiach systemów niedemokratycznych
- Strategii funkcjonowania w życiu codziennym i publicznym w rzeczywistości wymienionych systemów
- Aspektów współpracy i zaangażowania kobiet w budowę i utrwalanie porządków autorytarnego i totalitarnego
- Analizy biografii i losów konkretnych kobiet funkcjonujących w rzeczywistości systemów autorytarnego i totalitarnego
- Analizy specyfiki polskiej (ze szczególnym uwzględnieniem autorytaryzmu lat 30. XX w. oraz systemu komunistycznego po 1945 r.), ukazywanej na tle doświadczeń kobiet w innych krajach europejskich.
Propozycje zgłoszeń tematów oraz streszczeń wystąpień (do 1000 znaków) z krótkim biogramem (do 200 znaków) przyjmujemy do 1 września 2025 r. Zapraszamy do ich przesłania na adres: konferencja.kobiety@instytutpileckiego.pl. O przyjęciu zgłoszeń poinformujemy Państwa w terminie do 15 września 2025 r.
Organizatorzy zapewniają noclegi oraz wyżywienie. Nie zwracamy kosztów podróży.
Referaty naukowe po uzyskaniu pozytywnej recenzji zostaną wydane w publikacji naukowej (Wydawnictwo Instytutu Pileckiego) planowanej w 2026 roku.
Zobacz także
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Aktualności
Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.
- Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
Aktualności
Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.
- „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Aktualności
„Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.
- Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Aktualności
Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.
- „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
Aktualności
„Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.
- Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Aktualności
Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
Aktualności
Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.