Konferencja "Formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku – Polska na europejskim tle porównawczym (1919-1989)" | CALL FOR PAPERS - Instytut Pileckiego

30.06.2025 (PN)

Konferencja "Formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku – Polska na europejskim tle porównawczym (1919-1989)" | CALL FOR PAPERS

Zapraszamy do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej organizowanej przez Instytutu Pileckiego na temat form zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku.

Ogólnopolska konferencja naukowa

Organizator: Instytut Pileckiego

Termin: 14-15 października 2025 r.

Miejsce: Instytut Pileckiego, Warszawa, ul. Sienna 82, sala konferencyjna, parter

Formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku – Polska na europejskim tle porównawczym (1919-1989)

Wiek XX naznaczony został doświadczeniem systemów autorytarnych i totalitarnych, które w sposób fundamentalny wpłynęły na życie milionów ludzi w Europie, w tym w szczególny sposób na losy kobiet. Narracje historyczne przez długi czas marginalizowały kobiece doświadczenia lub przedstawiały je w sposób uproszczony. Tymczasem kobiety, konfrontowane z opresyjnymi realiami politycznymi i społecznymi, wypracowywały złożone i wielowymiarowe strategie działania, obejmujące szerokie spektrum postaw – od czynnego oporu, poprzez różnorodne formy adaptacji, aż po zaangażowanie we współpracę z reżimami i ich współtworzenie.

Celem konferencji jest pogłębiona analiza i dyskusja nad formami oraz strategiami tych właśnie działań, podejmowanych przez kobiety zarówno indywidualnie, jak i w ramach grup formalnych czy nieformalnych środowisk. Pragniemy przyjrzeć się, w jaki sposób kobiety wykorzystywały dostępne sobie narzędzia i przestrzenie do wyrażania sprzeciwu, do przystosowania się do narzuconych warunków, a niekiedy także do współtworzenia i utrwalania porządków autorytarnych i totalitarnych. Interesują nas zarówno losy/biografie konkretnych postaci, jak i funkcjonowanie środowisk kobiecych oraz ich wkład w dynamikę oporu, adaptacji, współtworzenia systemów. Konferencji towarzyszyć będzie również krytyczna refleksja nad rolą kobiet jako sprawczyń - osób odpowiedzialnych za przemoc w systemach autorytarnych i totalitarnych. Aktywna rola kobiet w realizacji represyjnych i zbrodniczych polityk reżimów totalitarnych, przykładowo jako urzędniczek, ideolożek czy kolaborantek była marginalizowana w środowisku naukowym, a także często pomijana i bagatelizowana.

Konferencja stawia sobie za cel stworzenie platformy do debaty nad następującymi zagadnieniami szczegółowymi:

  • Form oporu kobiet wobec polityki systemów autorytarnych i totalitarnych
  • Strategii adaptacyjnych kobiet w autorytaryzmie i totalitaryzmie
  • Form „przystosowania” do funkcjonowania w narzuconych realiach systemów niedemokratycznych
  •  Strategii funkcjonowania w życiu codziennym i publicznym w rzeczywistości wymienionych systemów
  • Aspektów współpracy i zaangażowania kobiet w budowę i utrwalanie porządków autorytarnego i totalitarnego
  • Analizy biografii i losów konkretnych kobiet funkcjonujących w rzeczywistości systemów autorytarnego i totalitarnego
  • Analizy specyfiki polskiej (ze szczególnym uwzględnieniem autorytaryzmu lat 30. XX w. oraz systemu komunistycznego po 1945 r.), ukazywanej na tle doświadczeń kobiet w innych krajach europejskich.

Propozycje zgłoszeń tematów oraz streszczeń wystąpień (do 1000 znaków) z krótkim biogramem (do 200 znaków) przyjmujemy do 1 września 2025 r. Zapraszamy do ich przesłania na adres: konferencja.kobiety@instytutpileckiego.pl. O przyjęciu zgłoszeń poinformujemy Państwa w terminie do 15 września 2025 r.

Organizatorzy zapewniają noclegi oraz wyżywienie. Nie zwracamy kosztów podróży.

Referaty naukowe po uzyskaniu pozytywnej recenzji zostaną wydane w publikacji naukowej (Wydawnictwo Instytutu Pileckiego) planowanej w 2026 roku.

Zobacz także

  • Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
    Grafika projektu 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Aktualności

    Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.

  • Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    Aktualności

    Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    – To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.

  • 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    Aktualności

    86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.

  • Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    Aktualności

    Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.

  • Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).

  • Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    Aktualności

    Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.

  • Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    Aktualności

    Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
    Grupa ludzi siedzących w kręgu na krzesłach składanych podczas warsztatów w nowoczesnej sali ekspozycyjnej z gablotami i tablicami informacyjnymi.

    Aktualności

    Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”

    W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.

  • Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    Aktualności

    Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.

  • Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Aktualności

    Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski. 

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.