„I soldati polacchi, nasi bohaterowie”. Msza za Polaków poległych w kampanii włoskiej - Instytut Pileckiego
30.04.2020 (CZW)
„I soldati polacchi, nasi bohaterowie”. Msza za Polaków poległych w kampanii włoskiej
Festa della Liberazione, Dzień Wyzwolenia, to dla Włochów wielkie święto, które przypada na 25 kwietnia. Ze względu na epidemię tegoroczne obchody były skromne, ale w Bolonii nie zapomniano o polskich żołnierzach, którzy walczyli o wyzwolenie miasta.
Nie spodziewali się tego nawet sami Bolończycy. Giovanna, którą nasi filmowcy poznali podczas nagrywania zdjęć do filmu „Odissea Polacca – Odyseja Polska”, napisała, że „25 kwietnia stało się coś niesamowitego i pięknego. Lokalna telewizja nadawała relację z obchodów na Piazza Nettuno, w których brał udział tylko burmistrz i prezes stowarzyszenia weteranów wojennych (zgromadzenia są zakazane z powodu epidemii wirusa Covid-19). W pewnym momencie dziennikarz powiedział, że arcybiskup Matteo Zuppi odprawia mszę za polskich żołnierzy na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bolonii. Nikt o tym nie wiedział, bo wszystkie cmentarze są zamknięte. To była wspaniała wiadomość!”.
W ostatnich dniach podobnych dowodów pamięci było więcej: we włoskich czasopismach ukazały się artykuły dotyczące roli polskich żołnierzy w wyzwalaniu kraju. Autorem jednego z nich jest Alberto Spadoni, bohater dokumentu „Odissea Polacca – Odyseja Polska” (tu trzeba podkreślić, że krótka relacja filmowa z jego udziałem, którą zamieściliśmy na naszym fanpage’u, ma już 58 tysięcy wyświetleń!).
Pan Spadoni miał 17 lat, kiedy wyzwolono Bolonię. W tekście opublikowanym na łamach włoskiego dziennika „la Reppublica” żołnierzy 9. Batalionu Strzelców Karpackich wspomina z wielką sympatią: „Polacy byli żołnierzami wyjątkowymi; swobodni w obejściu, wyróżniający się spośród wszystkich innych, głównie ze względu na maniery i nieco ceremonialne podejście do >>wyzwolonych<<. Wieśniaczki były zaskoczone pocałunkami polskich żołnierzy! (…) Nie byli tak przystojni, ale i leniwi jak Amerykanie, lecz bardzo podobni do nas, do mieszkańców naszego kraju, o tym samym wzroście, budowie ciała, takiej samej łatwości w nawiązywaniu znajomości”. Trzeba dodać, że niektóre z tych damsko-męskich zakończyły się (a może raczej zaczęły) na ślubnym kobiercu.
Nie wszyscy podwładni generała Andersa mieli tyle szczęścia. Bitwy o Monte Cassino, Ortonę, Ankonę czy Bolonię pochłonęły setki ofiar. Na cmentarzu, na terenie którego celebrowano mszę, spoczywa 1432 polskich żołnierzy. Także o nich będzie opowiadał dokument produkowany przez Instytut Pileckiego, którego premiera odbędzie się w przyszłym roku.
Zobacz także
- Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!
Aktualności
Wystawa SPLOTY Instytutu Pileckiego otwarta w Muzeum Architektury we Wrocławiu!
25 czerwca odbył się wernisaż wystawy „Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu” powstałej w ramach programu Exercising Modernity Instytutu Pileckiego w Berlinie. Ekspozycję będzie można oglądać do 4 października.
- Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski
Aktualności
Stanowisko Instytutu Pileckiego w sprawie publikacji Wirtualnej Polski
Dotyczy artykułu pod redakcją Szymona Jadczaka opublikowanego na portalu Wirtualna Polska pt. „Pracował dla ludzi Putina, zatrudnił go instytut podległy polskiemu rządowi”.
- Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026
Aktualności
Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego laureatką Audionomia Award 2026
Martyna Wojtkowska została laureatką w kategorii Nadzieja Audionomii za audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – wspólnego projektu Studia Reportażu i Instytutu Pileckiego.
- Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie
Aktualności
Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie
Jakie znaczenie będzie miał Dom Polsko-Niemiecki powstający w Berlinie? Czy stanie się miejscem upamiętnienia polskich ofiar II wojny światowej, przestrzenią dialogu i edukacji, a może symbolem zmiany w niemieckiej kulturze pamięci? O tych kwestiach dyskutowano podczas debaty „Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – wspólna pamięć czy spór o pamięć?”. Po dyskusji wystąpił Ola Błachno Oktet, prezentując utwory z albumu „Warschauer Strasse”.
- Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie
Aktualności
Relacja z debaty o Domu Polsko-Niemieckim [wideo] | Berlin w Warszawie
Jakie znaczenie będzie miał Dom Polsko-Niemiecki powstający w Berlinie? Czy stanie się miejscem upamiętnienia polskich ofiar II wojny światowej, przestrzenią dialogu i edukacji, a może symbolem zmiany w niemieckiej kulturze pamięci? O tych kwestiach dyskutowano 19 czerwca podczas debaty „Dom Polsko-Niemiecki w Berlinie: pomnik, muzeum, centrum dialogu – wspólna pamięć czy spór o pamięć?”.
- Czerwiec ’76 | Dr Paweł Sasanka
Aktualności
Czerwiec ’76 | Dr Paweł Sasanka
Czerwiec ’76 to historia rewolty robotniczej i brutalnych represji, ale także kolejny dowód na niereformowalność systemu komunistycznego. To historia ekipy Gierka i Jaroszewicza, która bała się powtórki krwawego scenariusza z Grudnia 1970 roku. Przygotowując podwyżki cen żywności, za wszelką cenę próbowali oni uniknąć błędów swoich poprzedników, a jednocześnie swoją arogancją sprowokowali kolejny masowy protest robotników. Paradoksalnie, uruchamiając machinę odwetu władza mimowolnie przyczyniła się do zainicjowania spontanicznej pomocy dla prześladowanych, która dała początek zorganizowanej opozycji. Po pięćdziesięciu latach, historia ta wciąż zasługuje na przypominanie i ponowne odczytywanie.
- Letnie rozmowy filmowe | Lato 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Aktualności
Letnie rozmowy filmowe | Lato 2026 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Zapraszamy na pokazy filmowe w Galerii Instytutu Pileckiego. W programie znalazły się m.in. historia odkrycia obrazu El Greca w Kosowie Lackim, opowieści o losach więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych, działalności rotmistrza Witolda Pileckiego, szlaku Armii Andersa, czy procesach norymberskich. Nie zabraknie także historii zwykłych ludzi, których odwaga, determinacja i wybory moralne na zawsze wpisały się w dzieje Polski.
- Komunikat
Aktualności
Komunikat
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, jedyny udziałowiec spółki Pilecki Institute (USA), Inc., oświadcza, że Zarząd Spółki z dniem 18 czerwca 2026 r. powołał na tymczasowe stanowisko Prezesa Zarządu (CEO) spółki Pilecki Institute (USA), Inc. Jacka Fairweathera. Jego zadaniem będzie rozszerzenie strategii programowej związanej z misją statutową oddziału IP w Nowym Jorku.
- Hanna Radziejowska w „Die Welt”: „nowa polityka pamięci wymaga nowej Ostpolitik"
Aktualności
Hanna Radziejowska w „Die Welt”: „nowa polityka pamięci wymaga nowej Ostpolitik"
Hanna Radziejowska udzieliła wywiadu pt. „Der deutsche Blick nach Osten ist voller Erinnerungslücken” [tłum. „Niemieckie spojrzenie na Wschód jest pełne białych plam”] dla niemieckiego dziennika „Die Welt”. W rozmowie z Philippem Fritzem tłumaczy, dlaczego w Niemczech dochodzi dziś do prawdziwego przełomu w myśleniu o historii – i co ma z tym wspólnego Rosja.
- Swiatłana Cichanouska w Instytucie Pileckiego w Warszawie
Aktualności
Swiatłana Cichanouska w Instytucie Pileckiego w Warszawie
19 czerwca w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego odbyło się spotkanie dyrekcji Instytutu, w składzie p.o. dyrektora, Karol Madaj, p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych, Krystian Wiciarz oraz zastępca dyrektora ds. historii w przestrzeni publicznej, Łukasz Mieszkowski, z oficjalną delegacją białoruskiej opozycji demokratycznej na uchodźstwie pod przewodnictwem Swiatłany Cichanouskiej.
- O Stefanii Wilczyńskiej, jej wyborach i odpowiedzialności. Fotorelacja z wykładu dr Agnieszki Witkowskiej-Krych i koncertu harfowego
Aktualności
O Stefanii Wilczyńskiej, jej wyborach i odpowiedzialności. Fotorelacja z wykładu dr Agnieszki Witkowskiej-Krych i koncertu harfowego
Za nami kolejne spotkanie z cyklu „Blask i Ból”, które zgromadziło uczestników wokół niezwykłej historii i pięknej muzyki.
- [Wideo] Archiwa jako źródło danych dla nowych technologii – spotkanie z cyklu „Twierdza Archiwum”
Aktualności
[Wideo] Archiwa jako źródło danych dla nowych technologii – spotkanie z cyklu „Twierdza Archiwum”
Uczestnicy spotkania dyskutowali o szansach i zagrożeniach związanych z dostępem sztucznej inteligencji do zasobów archiwalnych. Rozmowa koncentrowała się wokół trzech kluczowych pojęć: pamięci, prawa i przyszłości.