„I soldati polacchi, nasi bohaterowie”. Msza za Polaków poległych w kampanii włoskiej - Instytut Pileckiego
„I soldati polacchi, nasi bohaterowie”. Msza za Polaków poległych w kampanii włoskiej
Festa della Liberazione, Dzień Wyzwolenia, to dla Włochów wielkie święto, które przypada na 25 kwietnia. Ze względu na epidemię tegoroczne obchody były skromne, ale w Bolonii nie zapomniano o polskich żołnierzach, którzy walczyli o wyzwolenie miasta.
Nie spodziewali się tego nawet sami Bolończycy. Giovanna, którą nasi filmowcy poznali podczas nagrywania zdjęć do filmu „Odissea Polacca – Odyseja Polska”, napisała, że „25 kwietnia stało się coś niesamowitego i pięknego. Lokalna telewizja nadawała relację z obchodów na Piazza Nettuno, w których brał udział tylko burmistrz i prezes stowarzyszenia weteranów wojennych (zgromadzenia są zakazane z powodu epidemii wirusa Covid-19). W pewnym momencie dziennikarz powiedział, że arcybiskup Matteo Zuppi odprawia mszę za polskich żołnierzy na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bolonii. Nikt o tym nie wiedział, bo wszystkie cmentarze są zamknięte. To była wspaniała wiadomość!”.
W ostatnich dniach podobnych dowodów pamięci było więcej: we włoskich czasopismach ukazały się artykuły dotyczące roli polskich żołnierzy w wyzwalaniu kraju. Autorem jednego z nich jest Alberto Spadoni, bohater dokumentu „Odissea Polacca – Odyseja Polska” (tu trzeba podkreślić, że krótka relacja filmowa z jego udziałem, którą zamieściliśmy na naszym fanpage’u, ma już 58 tysięcy wyświetleń!).
Pan Spadoni miał 17 lat, kiedy wyzwolono Bolonię. W tekście opublikowanym na łamach włoskiego dziennika „la Reppublica” żołnierzy 9. Batalionu Strzelców Karpackich wspomina z wielką sympatią: „Polacy byli żołnierzami wyjątkowymi; swobodni w obejściu, wyróżniający się spośród wszystkich innych, głównie ze względu na maniery i nieco ceremonialne podejście do >>wyzwolonych<<. Wieśniaczki były zaskoczone pocałunkami polskich żołnierzy! (…) Nie byli tak przystojni, ale i leniwi jak Amerykanie, lecz bardzo podobni do nas, do mieszkańców naszego kraju, o tym samym wzroście, budowie ciała, takiej samej łatwości w nawiązywaniu znajomości”. Trzeba dodać, że niektóre z tych damsko-męskich zakończyły się (a może raczej zaczęły) na ślubnym kobiercu.
Nie wszyscy podwładni generała Andersa mieli tyle szczęścia. Bitwy o Monte Cassino, Ortonę, Ankonę czy Bolonię pochłonęły setki ofiar. Na cmentarzu, na terenie którego celebrowano mszę, spoczywa 1432 polskich żołnierzy. Także o nich będzie opowiadał dokument produkowany przez Instytut Pileckiego, którego premiera odbędzie się w przyszłym roku.
Zobacz także
- Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Aktualności
Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Debata pt. „Kultura pamięci o Polakach ratujących Żydów”, która odbyła się 27 marca 2026 r. w Muzeum Niepodległości w Warszawie, stanowiła element obchodów III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów oraz 10. rocznicy otwarcia wystawy stałej w Muzeum w Markowej.
- Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Aktualności
Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Mija 83. rocznica zbrodni w Brzózie Królewskiej. Tego dnia w 1943 roku zginęli Katarzyna i Sebastian Kazakowie. Zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów za pomoc niesioną Żydom w czasie okupacji. Małżeństwo zostało uhonorowane w ramach programu „Zawołani po Imieniu”.
- Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Aktualności
Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
24 marca w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego (IP) odbył się się wernisaż wystawy „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949" przygotowanej we współpracy IP i DSH (Domu Spotkań z Historią). Wystawę można zwiedzać do końca sierpnia 2026 roku.
- Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Aktualności
Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Ogłoszenie o konkursie na stypendia finansowe na badania naukowe w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, oddział zamiejscowy w Berlinie.
- „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Aktualności
„Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W środę 25 marca Instytut Pileckiego zainaugurował nowy projekt: cykl pokazów „Niemi świadkowie”. W warszawskiej galerii w Domu Bez Kantów zaprezentowano zwiedzającym i dziennikarzom gabloty z historycznymi przedmiotami – pamiątkami po „Zawołanych po imieniu” z rodzin Ulmów i Stawarskich – zamordowanych za niesienie pomocy Żydom.
- „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
Aktualności
„Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
W Sieniawie na Podkarpaciu odbyło się uroczyste upamiętnienie rodzin Stawarskich i Singerów. W czasie II wojny światowej Wiktoria i Mateusz Stawarscy zginęli z rąk niemieckich okupantów za ukrywanie żydowskiej rodziny. To kolejna odsłona sztandarowego programu Instytutu „Zawołani po Imieniu”.
- Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
Aktualności
Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
„Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?" - pod takim tytułem odbyła się druga debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Znawcy tematyki polsko-niemieckiej przedstawili różne punkty widzenia na trudne relacje między oboma narodami.
- Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
Aktualności
Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
20 marca mija 83. rocznica zbrodni w Czyżewie (woj. podlaskie). Za pomoc Żydom w czasie wojny zginął z rąk niemieckich żandarmów Franciszek Andrzejczyk.
- 24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
Aktualności
24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
W 2018 roku Prezydent RP ustanowił dzień 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To upamiętnienie wszystkich obywateli polskich, którzy z narażeniem życia udzielali Żydom pomocy podczas niemieckiej okupacji.
- Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Aktualności
Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Zasady działania i organizacji Rady Pamięci Instytutu Pileckiego.
- Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Aktualności
Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century” skupiała się na dziedzictwie procesów norymberskich oraz ich rzeczywistym oddziaływaniu na rozwój współczesnego prawa międzynarodowego i metody pociągania do odpowiedzialności zbrodniarzy wojennych.
- Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
Aktualności
Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
16 marca Karol Madaj, p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego, złożył kwiaty pod Pomnikiem Katyńskim w Jersey City. Uroczystość ta stanowiła symboliczne dopełnieniem wydarzeń związanych z oficjalną inauguracją stałej siedziby Oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, która odbyła się w dniach 14-15 marca.