„I soldati polacchi, nasi bohaterowie”. Msza za Polaków poległych w kampanii włoskiej - Instytut Pileckiego
30.04.2020 (CZW)
„I soldati polacchi, nasi bohaterowie”. Msza za Polaków poległych w kampanii włoskiej
Festa della Liberazione, Dzień Wyzwolenia, to dla Włochów wielkie święto, które przypada na 25 kwietnia. Ze względu na epidemię tegoroczne obchody były skromne, ale w Bolonii nie zapomniano o polskich żołnierzach, którzy walczyli o wyzwolenie miasta.
Nie spodziewali się tego nawet sami Bolończycy. Giovanna, którą nasi filmowcy poznali podczas nagrywania zdjęć do filmu „Odissea Polacca – Odyseja Polska”, napisała, że „25 kwietnia stało się coś niesamowitego i pięknego. Lokalna telewizja nadawała relację z obchodów na Piazza Nettuno, w których brał udział tylko burmistrz i prezes stowarzyszenia weteranów wojennych (zgromadzenia są zakazane z powodu epidemii wirusa Covid-19). W pewnym momencie dziennikarz powiedział, że arcybiskup Matteo Zuppi odprawia mszę za polskich żołnierzy na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bolonii. Nikt o tym nie wiedział, bo wszystkie cmentarze są zamknięte. To była wspaniała wiadomość!”.
W ostatnich dniach podobnych dowodów pamięci było więcej: we włoskich czasopismach ukazały się artykuły dotyczące roli polskich żołnierzy w wyzwalaniu kraju. Autorem jednego z nich jest Alberto Spadoni, bohater dokumentu „Odissea Polacca – Odyseja Polska” (tu trzeba podkreślić, że krótka relacja filmowa z jego udziałem, którą zamieściliśmy na naszym fanpage’u, ma już 58 tysięcy wyświetleń!).
Pan Spadoni miał 17 lat, kiedy wyzwolono Bolonię. W tekście opublikowanym na łamach włoskiego dziennika „la Reppublica” żołnierzy 9. Batalionu Strzelców Karpackich wspomina z wielką sympatią: „Polacy byli żołnierzami wyjątkowymi; swobodni w obejściu, wyróżniający się spośród wszystkich innych, głównie ze względu na maniery i nieco ceremonialne podejście do >>wyzwolonych<<. Wieśniaczki były zaskoczone pocałunkami polskich żołnierzy! (…) Nie byli tak przystojni, ale i leniwi jak Amerykanie, lecz bardzo podobni do nas, do mieszkańców naszego kraju, o tym samym wzroście, budowie ciała, takiej samej łatwości w nawiązywaniu znajomości”. Trzeba dodać, że niektóre z tych damsko-męskich zakończyły się (a może raczej zaczęły) na ślubnym kobiercu.
Nie wszyscy podwładni generała Andersa mieli tyle szczęścia. Bitwy o Monte Cassino, Ortonę, Ankonę czy Bolonię pochłonęły setki ofiar. Na cmentarzu, na terenie którego celebrowano mszę, spoczywa 1432 polskich żołnierzy. Także o nich będzie opowiadał dokument produkowany przez Instytut Pileckiego, którego premiera odbędzie się w przyszłym roku.
Zobacz także
- Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
Aktualności
Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.
- The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Aktualności
The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap
Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.
- Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
Aktualności
Ekspert IP: Oto „Nachtigall”, batalion, w którym służył dowódca UPA
W związku z powracającą w przestrzeni publicznej dyskusją na temat batalionu „Nachtigall”, dr hab. Tomasz Chinciński, profesor Instytutu Pileckiego, przypomina kluczowe fakty ustalone przez historyków.
- „Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
Aktualności
„Göring patrzył na mnie bardzo uważnie” – „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” w Berlinie
17 października 2026 roku publiczność zgromadzona w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego wysłuchała drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” o Sewerynnie Szmaglewskiej.
- „Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Aktualności
„Pilecki wahał się" | Karol Madaj w podcaście Muzeum Historii Polski
Czy Witold Pilecki podjął się najniebezpieczniejszej misji II wojny światowej? Jak trafił do Auschwitz? Czy rzeczywiście budował tam konspirację? Zapraszamy do obejrzenia podcastu Muzeum Historii Polski z udziałem dyrektora Instytutu Pileckiego Karola Madaja.
- Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Aktualności
Między znikaniem a trwaniem. Festiwal Wolskie Ostańce 2026 [fotorelacja]
Przez trzy dni (9–11 października) festiwal „Wolskie Ostańce” zapraszał do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę z nowej perspektywy — poprzez osobiste historie, miejsca naznaczone pamięcią oraz to, co wciąż trwa pomiędzy znikaniem a trwaniem.
- Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Aktualności
Porażka. Niemcy, Rosja i cena złudzeń | Relacja wideo z 9. spotkania Berlin w Warszawie
Jakie były źródła błędnych ocen w polityce Niemiec wobec Rosji? Których ostrzeżeń nie chciano usłyszeć i dlaczego? Jakie wnioski z tej historii wynikają dziś dla Niemiec, Polski i Ukrainy oraz dla bezpieczeństwa Europy? Dlaczego tak długo ignorowano sygnały ostrzegawcze i głosy płynące m.in. z Polski i Ukrainy? Jaką rolę odegrały w tym interesy gospodarcze, kalkulacje polityczne?
- Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
Aktualności
Konferencja „Laboratoria innowacji. AI w archiwach” | Fotorelacja
30 września 2026 roku – w Dniu Archiwisty – w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Laboratoria innowacji. AI w archiwach”.
- Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
Jubileusz 10-lecia Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
8 października w ogrodzie Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbyło się wyjątkowe wydarzenie – jubileusz 10-lecia działalności instytucji.
- Festiwal „Wolskie Ostańce”
Aktualności
Festiwal „Wolskie Ostańce”
Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.