„Akcja Gestapo przeciwko polskiej inteligencji w rejencji ciechanowskiej” | premiera książki - Instytut Pileckiego
„Akcja Gestapo przeciwko polskiej inteligencji w rejencji ciechanowskiej” | premiera książki
„Akcja Gestapo przeciwko polskiej inteligencji w rejencji ciechanowskiej" Marcina Przegiętki to kolejna książka wydana w ramach I edycji projektu Instytutu Pileckiego: Polski wiek XX. Nowe perspektywy.
5 kwietnia 1940 roku Gestapo rozpoczęło w rejencji ciechanowskiej akcję masowych aresztowań wymierzoną w „ruch oporu polskiej inteligencji”. Zatrzymano wówczas 1259 mężczyzn i kobiet, którzy trafili następnie do obozów koncentracyjnych w Dachau lub Ravensbrück. Niemal co trzecia osoba z tej grupy została zamordowana bądź zmarła w obozie, a los co czwartej pozostaje nieznany.
Pojęcie narodowości polskiej Gestapo rozumiało w sensie ściśle etnicznym. Nie było jednak konsekwentne w stosowaniu kryterium przynależności do inteligencji. Oprócz nauczycieli i urzędników aresztowano także wielu robotników, rolników i rzemieślników. Podstawą do zatrzymania był nie tylko zawód, lecz także – między innymi – przynależność do organizacji politycznych i społecznych w II Rzeczypospolitej. Aresztowaniem były zagrożone wszystkie osoby, które według Gestapo mogły zaangażować się w działalność w tworzącej się konspiracji. Marcin Przegiętka ukazuje akcję w rejencji ciechanowskiej w szerszym kontekście polityki germanizacyjnej, którą nazistowskie Niemcy prowadziły na ziemiach polskich wcielonych do III Rzeszy.
Dzięki dużemu stopniu zachowania akt Gestapo dotyczących tego rejonu autor prezentuje pogłębiony opis działań okupanta i na ich przykładzie pomaga zrozumieć logikę polityki totalitarnego państwa. Akcja przeciwko polskiej inteligencji przeprowadzona przez niemieckie władze okupacyjne najmniej znana jest w odniesieniu do rejencji ciechanowskiej. Książka Marcina Przegiętki ma dlatego podwójny walor: uzupełnia lukę w badaniach nad niemiecką akcją przeciw inteligencji na okupowanych ziemiach polskich oraz ukazuje historię okupacji niemieckiej tego obszaru.
prof. dr hab. Piotr Madajczyk
Serdecznie zachęcamy do lektury! Książkę można kupić tutaj.
Zobacz także
- Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
Aktualności
Deportacja 10 lutego 1940 r. – początek polskiej gehenny na Wschodzie | Dr Jerzy Rohoziński
10 lutego 1940 r. rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja polskich obywateli w głąb ZSRS. „Operacja była całkowitym zaskoczeniem dla osadników i leśników, przeprowadzono ją w mroźną, zimową noc” – pisze dr Jerzy Rohoziński z Instytutu Pileckiego.
- „Jedyną winą było to, że są kapłanami”. Prześladowania Kościoła katolickiego w okupowanej Warszawie | Karol Kalinowski, wstęp do: „Zapisy terroru”, t. 11
Aktualności
„Jedyną winą było to, że są kapłanami”. Prześladowania Kościoła katolickiego w okupowanej Warszawie | Karol Kalinowski, wstęp do: „Zapisy terroru”, t. 11
Wychodząc, widziałem w miejscu egzekucji stos niedopalonych zwłok, leżących tak, jak je zostawiłem – opowiadał o. Aleksander Kisiel przed Okręgową Komisją Badania Zbrodni Niemieckich.
- Sala 600. Świadkowie Norymbergii
Aktualności
Sala 600. Świadkowie Norymbergii
Osiemdziesiąt lat po rozpoczęciu procesów norymberskich, audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” kieruje uwagę na tych, którzy stali na marginesie historii.
- Nowość | Zapisy terroru, t. 11. Represje niemieckie wobec Kościoła katolickiego w Warszawie 1939–1944
Aktualności
Nowość | Zapisy terroru, t. 11. Represje niemieckie wobec Kościoła katolickiego w Warszawie 1939–1944
Najnowszy tom serii Zapisy Terroru przybliża świadectwa duchownych pod okupacją niemiecką.
- Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943
Aktualności
Nowość | Korespondencja Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, t. III. 1943
Do rąk czytelników trafia trzeci tom edycji źródłowej obejmującej depesze Poselstwa Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie, ukazujący zaangażowania placówki oraz różnorodnych form pomocy niesionej przez nią w czasie II wojny światowej.
- 82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”
Aktualności
82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”
82 lata temu, 27 stycznia 1944 roku Niemcy zamordowali Leokadię Piątkowską. Kobieta zginęła za pomoc okazaną Żydom w czasie okupacji. 26 października 2021 roku Instytut Pileckiego uhonorował Leokadię Piątkowską w ramach programu „Zawołani po imieniu”.
- „Przeżyłam, bo miałam obowiązek" | Spotkanie upamiętniające rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau
Aktualności
„Przeżyłam, bo miałam obowiązek" | Spotkanie upamiętniające rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau
– Jak tylko w nocy mi jest zimno, trochę się odkryję, to od razu śni mi się, że idę tym marszem i jest 20 stopni mrozu – wspominała pani Janina Iwańska była więźniarka obozów Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück i Neustadt-Glewe.
- Instytut Pileckiego ma nową Radę Naukową
Aktualności
Instytut Pileckiego ma nową Radę Naukową
Została ona powołana zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego oraz Statutem Instytutu.
- Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Wydarzenia w Instytucie Pileckiego
Aktualności
Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Wydarzenia w Instytucie Pileckiego
27 stycznia przypada 81. rocznica wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. Instytut Pileckiego przygotował w dniach 24-28 stycznia szereg wydarzeń w Warszawie i Berlinie.
- Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945. Nowość wydawnicza Instytutu Pileckiego
Aktualności
Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945. Nowość wydawnicza Instytutu Pileckiego
Najważniejsze aspekty gospodarcze w okupowanej Polsce i w pierwszych miesiącach po zakończeniu wojny prezentuje najnowsza publikacja Instytutu Pileckiego „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”.
- Projekt Domu Pamięci Obławy Augustowskiej z szansą na prestiżową nagrodę. Trwa głosowanie
Aktualności
Projekt Domu Pamięci Obławy Augustowskiej z szansą na prestiżową nagrodę. Trwa głosowanie
Siedziba Instytutu Pileckiego w Augustowie może zdobyć nagrodę główną World Architecture Festival. Realizacja pracowni projektowej Tremend jest w finale prestiżowego konkursu. Głosować można do 31 stycznia.
- Rocznica zabójstwa Aleksandry i Hieronima Skłodowskich. Przypomina o nich program „Zawołani po imieniu”
Aktualności
Rocznica zabójstwa Aleksandry i Hieronima Skłodowskich. Przypomina o nich program „Zawołani po imieniu”
Mijają 82 lata od dokonania zbrodni na Aleksandrze i Hieronimie Skłodowskich. Zamordowali ich niemieccy żandarmi 20 stycznia 1944 roku za pomoc Żydom.