Bohaterka codzienności. 116. rocznica urodzin Marii Pileckiej | podcast - Instytut Pileckiego
20.05.2022 (PT)
Bohaterka codzienności. 116. rocznica urodzin Marii Pileckiej | podcast
Kim była „ciocia Maria”? Opiekunką dmuchającą w rozbite kolanko i... żoną rotmistrza. Z okazji 116. rocznicy urodzin Marii Pileckiej oddajmy głos jej wychowankom. Posłuchajmy również naszej bohaterki, która opowiada o narodzinach uczucia do Witolda.
Prababcia właściwie przez całe życie się łudziła, że może jej mąż jest gdzieś na Syberii (…). I to też znamienne, jak potraktowano rodzinę, bo to, że nie wydano zwłok, to jedno, jednak w ogóle nie powiedziano, co się stało… „wyjechał” i tyle.
Krzysztof Kosior, prawnuk Witolda Pileckiego
Funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa znali prawdę: 25 maja 1948 roku Witold Pilecki został zamordowany w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Maria Pilecka została sama z dwójką dzieci: życie toczyło się dalej, a ona miała dla kogo żyć.
„Ja w niej widziałem drugą matkę, bo potrafiła się nami opiekować. W nocy przychodziła, interesowała się, jeżeli ktoś z nas był chory; nawet na zmianę przynosiła piżamy. Była tak serdecznym człowiekiem, że jak dzisiaj o niej myślę, to aż mi serce mocniej bije” – tak o Marii Pileckiej powiedział po latach jeden z jej podopiecznych. Bo wdowa po rotmistrzu wychowała nie tylko swoją córkę i syna: w 1951 roku rozpoczęła pracę jako opiekunka w ognisku Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy na warszawskiej Pradze, gdzie pracowała aż do emerytury.
Maria obchodziła swoje urodziny dokładnie tydzień po mężu – 20 maja. Dlatego dziś przypominamy podcast, w którym można usłyszeć fragmenty wywiadu, jakiego udzieliła na przełomie lat 80. i 90. (wyjątkowe nagranie pochodzi z archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz – Birkenau), a także wspomnienia jej wychowanków.
Zobacz także
- On better protection against crimes against humanity: Summary of the international conference “The Roots of Crimes Against Humanity”
Aktualności
On better protection against crimes against humanity: Summary of the international conference “The Roots of Crimes Against Humanity”
The international conference “The Roots of Crimes Against Humanity: Bridging the Normative Gap” successfully concluded at the Pilecki Institute in Warsaw. Organized on the 20th and 21st of April 2026, in cooperation with the Polish Ministry of Foreign Affairs, the event aimed to provide historical and academic foundations for the first-ever United Nations Convention on the Prevention and Punishment of Crimes Against Humanity.
- Książka dr Joanny Nikiel w finale konkursu HOMO – VERBUM – LOCUS
Aktualności
Książka dr Joanny Nikiel w finale konkursu HOMO – VERBUM – LOCUS
Publikacja dr Joanny Nikiel z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego znalazła się wśród pięciu finalistów konkursu na najlepszą książkę o Siedlcach i regionie HOMO – VERBUM – LOCUS.
- Instytut Pileckiego na konferencji Komendy Głównej Policji
Aktualności
Instytut Pileckiego na konferencji Komendy Głównej Policji
28 kwietnia 2026 r. p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego dr Krystian Wiciarz, na zaproszenie Komendanta Głównego Policji gen. insp. Marka Boronia, wziął udział w ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Wojenne i powojenne losy funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego”.
- Podsumowanie 5. edycji Pilecki Institute International Teachers and Educators Program (ITEP)
Aktualności
Podsumowanie 5. edycji Pilecki Institute International Teachers and Educators Program (ITEP)
Tegoroczna konferencja online poświęcona była dekadzie powojennej 1945–1955 – czasowi odbudowy zniszczonych krajów, początków zimnej wojny i narodzin nowego ładu międzynarodowego.
- Instytut Pileckiego partnerem Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego
Aktualności
Instytut Pileckiego partnerem Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego
14–16 maja w Ostrowi Mazowieckiej odbędzie się finał VI edycji Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego, organizowanego przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.
- Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście. Trzecia debata z cyklu „Berlin w Warszawie” [wideo]
Aktualności
Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście. Trzecia debata z cyklu „Berlin w Warszawie” [wideo]
Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście: między odpowiedzialnością jednostkową a niebezpieczeństwem uogólnień – pod takim tytułem odbyła się trzecia debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Zaproszeni goście dyskutowali o współczesnym dyskursie dotyczącym Zagłady w Niemczech i Polsce.
- 83. rocznica ucieczki rotmistrza Pileckiego z KL Auschwitz
Aktualności
83. rocznica ucieczki rotmistrza Pileckiego z KL Auschwitz
W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 roku Rotmistrz Witold Pilecki uciekł z KL Auschwitz. Do obozu trafił po tym jak 19 września 1940 roku dał się dobrowolnie ująć w łapance na warszawskim Żoliborzu.
- XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof)
Aktualności
XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof)
21 kwietnia 2026 r. przez polany Lasu Rzuchowskiego przeszedł XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof).
- Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
Aktualności
Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
22 kwietnia 2026 roku Dom Pamięci Obławy Augustowskiej odwiedziła Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji demokratycznej.
- Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania
Aktualności
Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania
19 kwietnia w Instytucie Pileckiego odbyło się spotkanie upamiętniające 83. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. Wydarzenie poświęcono losom osób, które próbowały opuścić „zamknięty świat” getta i szukać ratunku po aryjskiej stronie.
- Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Aktualności
Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie w Marburgu.
- Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból
Aktualności
Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim" | Kolejne spotkanie z cyklu Blask i Ból
Z jakich źródeł i materiałów archeologicznych czerpiemy wiedzę o codziennym życiu mieszkańców getta warszawskiego? Jakie wnioski przynoszą badania prowadzone na jego terenie? Tym zagadnieniom poświęcone było kolejne spotkanie z cyklu „Blask i ból”, które odbyło się 16 kwietnia 2026 r. w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.