W 80. rocznicę zdobycia Berlina – polska flaga znów nad stolicą Niemiec - Instytut Pileckiego
05.05.2025 (PN)
W 80. rocznicę zdobycia Berlina – polska flaga znów nad stolicą Niemiec
Obchodzony 2 maja Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej przypada tego samego dnia, w którym nad zdobytą stolicą III Rzeszy żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego zatknęli biało-czerwony sztandar.
W walkach o Berlin wzięło udział do 180 000 polskich żołnierzy. W większości byli to Sybiracy, niedawni więźniowie łagrów i zesłańcy w głąb ZSRR. Marzyli przede wszystkim o wolności – dla siebie, swoich rodzin i Ojczyzny. W samych walkach o Berlin blisko pół tysiąca z nich zostało rannych lub poległo.
Współorganizator obchodów, dyrektor Krzysztof Ruchniewicz, zwracając się do zebranych, powiedział:
[…] Wiosenne dni 1945 r. były czasem tryumfu, dumy i ogromnej radości, ale i goryczy. Pierwsza ofiara wojny stawała się też ofiarą powojennej polityki… Polscy żołnierze bili się i ginęli za swój kraj, ale też za sojuszników – w szeregach różnych jednostek na frontach na zachodzie i wschodzie. Jednak o ostatecznych efektach tego ogromnego wysiłku zdecydowała wielka polityka i ukształtowany przez nią nowy porządek świata. […] Gdy cichły walki na ulicach zdobytej stolicy III Rzeszy, kilku polskich żołnierzy postanowiło symbolicznie zamanifestować polski wkład w zwycięstwo. […] Byli to ppor. Mikołaj Troicki, kpr. Antoni Jabłoński, plut. Kazimierz Otapa, kan. Aleksander Karpowicz, kan. Eugeniusz Mierzejewski. Wymienia się również plut. Ludwika Skokunia. Naprędce przygotowana polska flaga zawisła 2 maja w miejscu symbolicznym dla historii najnowszej Niemiec – na Kolumnie Zwycięstwa, w alei wiodącej ku Bramie Brandenburskiej. Kolumna upamiętnia niegdysiejsze tryumfy armii pruskiej/niemieckiej, które zapoczątkowały potęgę militarną Niemiec i ich ekspansjonistyczną politykę prowadzącą do I i II wojny światowej. […] Akt ten miał ogromne znaczenie symboliczne.
Oficjalne uroczystości w Berlinie zwieńczyła ceremonia wręczenia odznaczeń osobom szczególnie zasłużonym w pielęgnowaniu pamięci o polskich żołnierzach. Odbyła się ona w siedzibie berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego. Medale Pro Patria otrzymali obywatele Polski i Niemiec, którzy wykazali się niezwykłym zaangażowaniem w kultywowanie pamięci o polskich żołnierzach i budowanie polsko-niemieckiego porozumienia: pan Kamil Majchrzak, pani Sabine Klein, pan Christian Carlsen oraz pan Reinhard Strecker.
W polskiej delegacji znaleźli się również przedstawiciele Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wśród nich minister Michał Syska zastępca szefa Urzędu, który podkreślił udział polskich żołnierzy na wszystkich frontach wojny i zaznaczył, że spoczywa na nas obowiązek, aby piekło drugiej wojny światowej nigdy się nie powtórzyło.
W obchodach wzięli również udział przedstawiciele innych instytucji państwowych: wicemarszałkini Senatu RP Magdalena Biejat, ambasador RP w Berlinie Jan Tombiński oraz wicewojewoda zachodniopomorski Dawid Krystek.
W skład delegacji weteranów przybyłych do Berlina weszli m.in.: płk Czesław Lewandowski – prezes Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, mjr Bolesław Danielkiewicz – żołnierz 1. Armii Wojska Polskiego i uczestnik szturmu Berlina, Józef Jabłoński – syn kapitana Jabłońskiego, który 2 maja 1945 roku zawiesił polską flagę na Kolumnie Zwycięstwa, oraz Elżbieta Sadzyńska – wdowa po komandorze Józefie Czerwińskim, uczestniku walk o Berlin.
2 maja Berliński Oddział Instytutu Pileckiego zorganizował debatę z udziałem polskich i niemieckich historyków, poświęconą różnym doświadczeniom końca II wojny światowej w Europie i Azji. W wydarzeniu udział wzięli m.in. dyrektor Instytutu Pileckiego, prof. Krzysztof Ruchniewicz, dyrektor Deutsches Historisches Museum, prof. Raphael Gross, prof. Tatjana Tönsmeyer, prof. Damian Markowski oraz prof. Stefan Troebst.
Fot. Katarzyna Mazur
Zobacz także
- On better protection against crimes against humanity: Summary of the international conference “The Roots of Crimes Against Humanity”
Aktualności
On better protection against crimes against humanity: Summary of the international conference “The Roots of Crimes Against Humanity”
The international conference “The Roots of Crimes Against Humanity: Bridging the Normative Gap” successfully concluded at the Pilecki Institute in Warsaw. Organized on the 20th and 21st of April 2026, in cooperation with the Polish Ministry of Foreign Affairs, the event aimed to provide historical and academic foundations for the first-ever United Nations Convention on the Prevention and Punishment of Crimes Against Humanity.
- Książka dr Joanny Nikiel w finale konkursu HOMO – VERBUM – LOCUS
Aktualności
Książka dr Joanny Nikiel w finale konkursu HOMO – VERBUM – LOCUS
Publikacja dr Joanny Nikiel z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego znalazła się wśród pięciu finalistów konkursu na najlepszą książkę o Siedlcach i regionie HOMO – VERBUM – LOCUS.
- 76. rocznica śmierci Kazimierza Pużaka
Aktualności
76. rocznica śmierci Kazimierza Pużaka
30 kwietnia przypada 76. rocznica tragicznej śmierci Kazimierza Pużaka – jednego z najważniejszych liderów Polskiej Partii Socjalistycznej, Marszałka Polski Podziemnej i symbolu niezłomnej walki o wolną i sprawiedliwą Polskę.
- Instytut Pileckiego na konferencji Komendy Głównej Policji
Aktualności
Instytut Pileckiego na konferencji Komendy Głównej Policji
28 kwietnia 2026 r. p.o. zastępcy dyrektora ds. naukowych w Instytucie Pileckiego dr Krystian Wiciarz, na zaproszenie Komendanta Głównego Policji gen. insp. Marka Boronia, wziął udział w ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Wojenne i powojenne losy funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego”.
- Podsumowanie 5. edycji Pilecki Institute International Teachers and Educators Program (ITEP)
Aktualności
Podsumowanie 5. edycji Pilecki Institute International Teachers and Educators Program (ITEP)
Tegoroczna konferencja online poświęcona była dekadzie powojennej 1945–1955 – czasowi odbudowy zniszczonych krajów, początków zimnej wojny i narodzin nowego ładu międzynarodowego.
- Instytut Pileckiego partnerem Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego
Aktualności
Instytut Pileckiego partnerem Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego
14–16 maja w Ostrowi Mazowieckiej odbędzie się finał VI edycji Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego, organizowanego przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.
- Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście. Trzecia debata z cyklu „Berlin w Warszawie” [wideo]
Aktualności
Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście. Trzecia debata z cyklu „Berlin w Warszawie” [wideo]
Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście: między odpowiedzialnością jednostkową a niebezpieczeństwem uogólnień – pod takim tytułem odbyła się trzecia debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Zaproszeni goście dyskutowali o współczesnym dyskursie dotyczącym Zagłady w Niemczech i Polsce.
- 83. rocznica ucieczki rotmistrza Pileckiego z KL Auschwitz
Aktualności
83. rocznica ucieczki rotmistrza Pileckiego z KL Auschwitz
W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 roku Rotmistrz Witold Pilecki uciekł z KL Auschwitz. Do obozu trafił po tym jak 19 września 1940 roku dał się dobrowolnie ująć w łapance na warszawskim Żoliborzu.
- XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof)
Aktualności
XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof)
21 kwietnia 2026 r. przez polany Lasu Rzuchowskiego przeszedł XIII Marsz pamięci ofiar obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (niem. Kulmhof).
- Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
Aktualności
Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
22 kwietnia 2026 roku Dom Pamięci Obławy Augustowskiej odwiedziła Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji demokratycznej.
- Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania
Aktualności
Ucieczki z getta warszawskiego | Spotkanie w 83. rocznicę powstania
19 kwietnia w Instytucie Pileckiego odbyło się spotkanie upamiętniające 83. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. Wydarzenie poświęcono losom osób, które próbowały opuścić „zamknięty świat” getta i szukać ratunku po aryjskiej stronie.
- Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Aktualności
Współpraca badawcza International Centre for War Crimes Trials (ICWC) z Instytutem Pileckiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego nawiązał oficjalną współpracę z Międzynarodowym Centrum Badań nad Procesami o Zbrodnie Wojenne (International Centre for War Crimes Trials, ICWC) przy Uniwersytecie w Marburgu.