Premierowy pokazu filmu „HerSons” | fotorelacja - Instytut Pileckiego

24.08.2023 (CZW)

Premierowy pokazu filmu „HerSons” | fotorelacja

23 sierpnia obchodziliśmy Europejski Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu. Tego samego dnia Ukraina celebrowała Dzień Flagi. Dla uczczenia obydwu okoliczności Instytut Pileckiego zorganizował premierowy pokaz filmu „HerSons".

Film zrealizowany został przez Hannę Berehovą na podstawie świadectw gromadzonych przez Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich im. Rafała Lemkina. Po projekcji odbyła się debata „Ludzie, których nie ma” z udziałem dziennikarzy i ekspertów ds. Europy Wschodniej.

Trudno oszacować, ilu obywateli Ukrainy jest więzionych przez Rosjan. Nawet same rodziny porwanych nie wiedzą, czy ich bliscy żyją. Mówi się, że liczba porwanych dzieci to ponad 50 tys., a może ich być nawet dwa razy więcej
– powiedział b. korespondent zagraniczny Polskiego Radia specjalizujący się w tematyce wschodniej, Maciej Jastrzębski.
Zbrodnie popełniane przez Rosjan na okupowanych ziemiach Ukrainy to continuum zbrodni z czasów carskich i komunistycznych. Od co najmniej czterech stuleci Rosja stosuje te same metody – porywanie cywilów, więzienie ich jako zakładników, mordowanie osób zatrzymanych, przymus, presja psychiczna i tortury – powiedział historyk i publicysta, ekspert ds. Europy Wschodniej, wicedyrektor Centrum Mieroszewskiego, dr Łukasz Adamski.
 
W ciągu trwającej ponad półtora roku wojny na Ukrainie co najmniej 50 tys. obywateli Ukrainy – żołnierzy, cywilów, mężczyzn i kobiet straciło co najmniej jedną kończynę. To tyle, ile liczy miasto Sopot. To trauma dla pokrzywdzonych, ale także dla ich rodzin. – wskazała autorka książki „Człowiek to człowiek, a śmierć to śmierć: reportaże z Ukrainy”, reporterka Wiadomości TVP, Maria Stepan.
 
Na filmie widzieliśmy ewidentne zbrodnie wojenne. Wiem, że nikogo to nie usatysfakcjonuje, ale dobrze, że w ogóle Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) wydał nakaz aresztowania prezydenta Rosji za zbrodnie wojenne popełnione na terenie Ukrainy. To wcale nie było pewne, że uda się taki nakaz wystawić, bo ani Rosja ani Ukraina nie przyjęły statutu MTK. Jeszcze rok temu trudno było przewidzieć, że nakaz zostanie wydany – powiedziała doktor nauk prawnych specjalizująca się w prawie międzynarodowym publicznym, dr Elżbieta Mikos-Skuza.
v>
Niemal od razu po wybuchu wojny na Ukrainie 24 lutego 2022 roku Instytut Pileckiego podjął działania służące dokumentowaniu rosyjskich zbrodni. Powołane w tym celu tzw. Centrum Lemkina zaczęło gromadzić relacje naocznych świadków potwornych wydarzeń, które mają miejsce za naszą wschodnią granicą. Z tych wstrząsających relacji wyłonił się obraz zbrodniczego rosyjskiego systemu, który niestety dobrze znamy także z polskiej historii: deportowanie, torturowanie, mordowanie ludności cywilnej, porywanie dzieci, dewastacja dóbr kultury, niszczenie zbiorowej pamięci.

Film Hanny Berehovej „HerSons” pokazuje historię czterech mieszkańców Chersonia porwanych z rodzinnego miasta i wywiezionych najpierw na Krym, a następnie osadzonych w moskiewskim więzieniu – Lefortowie. Na Krymie i w Chersoniu byli bici, torturowani prądem elektrycznym i poddawani wielu innym torturom. Ich bliscy cały czas nie mają z nimi kontaktu. Jednej z tych rodzin udało się załatwić płatnego rosyjskiego prawnika i od czasu do czasu otrzymywać informacje, reszta po prostu żyje w kompletnej próżni informacyjnej. Aresztowani nie są jeńcami wojennymi, bo byli zatrzymani jako cywile, więc nie ma ich na listach do wymiany. Zgodnie z międzynarodowymi konwencjami Rosjanie powinni byli ich natychmiast zwrócić, ale zamiast tego porwali do Rosji i sądzą jako terrorystów. Śledząc ich losy, poznajemy mechanizmy łamania praw człowieka przez Federację Rosyjską: od nieuzasadnionego zatrzymania po fizyczne wyniszczenie. Cała narracja filmu jest oparta na świadectwach zebranych przez Centrum Lemkina.
 

Po projekcji odbyła się debata „Ludzie, których nie ma” . W rozmowie udział wzięli autorka dokumentu „HerSons”, Hanna Berehova, a także dr Elżbieta Mikos-Skuza – doktor nauk prawnych specjalizująca się w prawie międzynarodowym publicznym, Agnieszka Romaszewska-Guzy – dyrektorka Biełsat TV, wiceprezeska Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich; Maria Stepan – autorka książki „Człowiek to człowiek, a śmierć to śmierć: reportaże z Ukrainy”, reporterka „Wiadomości” TVP; dr Łukasz Adamski – historyk i publicysta, ekspert ds. Europy Wschodniej, wicedyrektor Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego; Maciej Jastrzębski – korespondent zagraniczny Polskiego Radia specjalizujący się w tematyce wschodniej.

Zobacz także

  • Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”

    Aktualności

    Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”

    24 września w Instytucie Pileckiego odbyło się ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, zorganizowane w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem rozmowy była pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.

  • Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
    Trzej mężczyźni w garniturach stoją obok siebie i prezentują niebieskie teczki z logo Instytutu Pileckiego.

    Aktualności

    Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego

    Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego oraz Muzeum Powstania Warszawskiego podpisały strategiczne, trójstronne porozumienie o współpracy z francuskim wojskowym archiwum audiowizualnym ECPAD (Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense/ Centrum Komunikacji i Produkcji Audiowizualnej Departamentu Obrony) z siedzibą w Ivry-sur-Seine we Francji. Porozumienie udostępnia polskim instytucjom unikalne, dotąd nieznane w Polsce fotografie z czasów II wojny światowej, otwiera dostęp do ogromnych zasobów francuskiego archiwum i rozpoczyna współpracę o dużym znaczeniu dla badań nad polską historią.

  • Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
    Portret mężczyzny w okularach, ciemnozielonej marynarce i białej koszuli, stojącego przed przeszklonym budynkiem.

    Aktualności

    Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej

    Nowy dyrektor będzie sprawował nadzór nad Działem Wystaw, Działem Historii Mówionej i Produkcji Filmowych, Działem Serwisów Streamingowych i Podcastów, Działem Edukacji, Działem Upamiętnień oraz Galerią Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.

  • Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA
    Grafika cyklu z napisem: SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA

    Aktualności

    Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA

    Cykl poświęcony osobom odznaczonym medalem Virtus et Fraternitas za to, że pomagały Polakom, stawały w ich obronie lub pielęgnowały pamięć o nich w najtrudniejszych momentach historii. Spotkaniom będą towarzyszyć koncerty muzyki klasycznej.

  • „Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
    Panel dyskusyjny z udziałem czterech osób siedzących w białych fotelach na scenie Instytutu Pileckiego.

    Aktualności

    „Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku

    W rocznicę sowieckiej agresji 17 września 1939 roku w Instytucie Pileckiego odbyła się debata ekspercka poświęcona mechanizmom propagandowym towarzyszącym zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę oraz ich współczesnym kontynuacjom w polityce Federacji Rosyjskiej.

  • Złożenie kwiatów pod pomnikiem Witolda Pileckiego na warszawskim Żoliborzu
    Pomnik rotmistrza Witolda Pileckiego na tle szarej płyty kamiennej. U podnóża pomnika leżą wieńce z biało-czerwonymi kwiatami i wstęgami, stoi znicz, oprawione zdjęcie oraz polska flaga.

    Aktualności

    Złożenie kwiatów pod pomnikiem Witolda Pileckiego na warszawskim Żoliborzu

    W 86. rocznicę wydarzeń, podczas których Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, złożono kwiaty pod jego pomnikiem, blisko miejsca łapanki.

  • „Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz

    Aktualności

    „Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz

    19 września 1940 roku Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz.

  • Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście
    Mężczyzna w garniturze przemawia do publiczności, trzymając mikrofon i gestykulując. W tle wyświetlany jest slajd z anglojęzycznym tekstem dotyczącym historii Polski.

    Aktualności

    Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście

    W dniach 8–9 września dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj odbył w Nowym Jorku szereg ważnych spotkań dotyczących rozwoju działalności Instytutu w Stanach Zjednoczonych oraz upowszechniania wiedzy o polskiej historii i dziedzictwie Witolda Pileckiego.

  • Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego

    Aktualności

    Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego

    Dyrektor Instytutu Solidarności i Męstwa im. rtm. Witolda Pileckiego Karol Madaj oraz Prezeska Zarządu Fundacji „Brama Cukermana” Karolina Jakoweńko podpisali list intencyjny o współpracy. Porozumienie otwiera drogę do realizacji wspólnych przedsięwzięć badawczych, edukacyjnych, wystawienniczych oraz multimedialnych.

  • Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]
    Cztery osoby siedzą na scenie na białych fotelach podczas panelu dyskusyjnego, z czarną kurtyną w tle. Pośrodku kobieta w barwnym kimonie i niebieskiej spódnicy mówi do mikrofonu. Pomiędzy uczestnikami stoją dwa drewniane stoliki z wodą i książkami. Na pierwszym planie widać rozmyte sylwetki widowni oraz aparat na statywie.

    Aktualności

    Sowiecka Azja Centralna – podsumowanie międzynarodowej konferencji w Instytucie Pileckiego [FOTO]

    Trzy dni, kilkadziesiąt wystąpień i badacze z Polski oraz zagranicy – tak w skrócie można podsumować międzynarodową konferencję naukową, która odbyła się w dniach 2–4 września w Instytucie Pileckiego Warszawie.

  • Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego
    Czarno-biała fotografia przedstawiająca grupę niemieckich funkcjonariuszy i oficerów wojskowych stojących przy tablicy granicznej z napisem „Generalgovernement für die besetzten polnischen Gebiete – Grenze 280 m.” W tle widoczne są drzewa i teren wiejski. U dołu zdjęcia oznaczenie „Narodowe Archiwum Cyfrowe”.

    Aktualności

    Nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika z okupowanej Polski trafiły do Instytutu Pileckiego

    Do zbiorów archiwum Instytutu Pileckiego trafił wyjątkowy dokument: niepublikowane dotąd i nieznane wspomnienia niemieckiego urzędnika, który podczas II wojny światowej pracował w administracji cywilnej Generalnego Gubernatorstwa.

  • Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie
    Zdjęcie Joanny Nikel. Pani Joanna mówi do mikrofonu, ma blond włosy i drobne kolczyki w uszach.

    Aktualności

    Zło wpisane w codzienność | Dr Joanna Nikel komentuje wspomnienia niemieckiego urzędnika z pobytu w Generalnym Gubernatorstwie

    „Rzadko zdarza się, by do zbiorów archiwalnych trafiał dokument, w którym głos samego funkcjonariusza aparatu okupacyjnego — spisany bez intencji oskarżenia, a wręcz z pozycji poczucia własnej normalności — staje się jednym z najbardziej wymownych świadectw zbrodniczości systemu, któremu służył” – pisze dr Joanna Nikel w pierwszym komentarzu do otrzymanych przez Instytut Pileckiego materiałów.