Spotkanie autorskie wokół książki „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945” - Instytut Pileckiego
01.04.2026 (ŚR)
Spotkanie autorskie wokół książki „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”
– Historia pozbawiona wątku ekonomii, wątku gospodarczego zawsze będzie opowieścią ułomną i niepełną – mówił podczas spotkania prof. Damian Markowski.
31 marca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbyło się spotkanie poświęcone monografii wydanej przez Instytut – „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”. W rozmowie uczestniczyli jej autorzy: prof. Mirosław Kłusek z Uniwersytetu Łódzkiego oraz dr hab. Damian Markowski, prof. Instytutu Pileckiego. Spotkanie poprowadził dr hab. Andrzej Zawistowski, prof. SGH i Instytutu Pileckiego.
Analiza, której brakowało
Monografia wypełnia białą plamę w polskiej historiografii. Autorzy pokazują, że historia II wojny światowej to nie tylko ruchy wojsk i wielka polityka – równie ważna jest historia codzienności ludności cywilnej eksploatowanej ekonomicznie przez okupantów.
Polityka eksploatacji
Polityka gospodarcza oznaczała dla ziem polskich przymusowe i wyniszczające przekształcenia: okupacja niemiecka na ziemiach zachodnich i północnych oraz dwie okupacje sowieckie i okupacja niemiecka na ziemiach wschodnich przyniosły przepadek materialnego dorobku wielu pokoleń i kształtowały codzienne wybory milionów ludzi. To właśnie te mechanizmy książka opisuje po raz pierwszy w sposób całościowy.
Praca prof. Markowskiego i prof. Mirosława Kłuska pokazuje różnorodne postawy wobec okupantów.
– Totalitarne imperia okupujące Polskę w jednej ręce miały kij, ale w drugiej była marchewka. Ta marchewka była dla pewnych jednostek i grup społecznych na tyle atrakcyjna, że trudno mówić o obrazie czarno-białym, ale o wielu odcieniach szarości – mówił prof. Markowski.
Autorzy zastrzegli przy tym, że ich celem było opisanie tych zjawisk możliwie obiektywnie. – Jest wiele niuansów życia gospodarczego. Nie staraliśmy się oceniać zachowań i decyzji gospodarczych, tylko je pokazywać – dodał prof. Kłusek.
Polityka gospodarcza okupantów
Autorzy przeanalizowali m.in. plany ekonomiczne III Rzeszy i Związku Sowieckiego wobec zajętych ziem polskich, politykę okupantów w poszczególnych działach gospodarki: rolnictwie, przemyśle, handlu, zatrudnieniu, komunikacji i transporcie, handlu oraz bankowości. Czytelnik znajdzie tu również rozdziały poświęcone tak istotnym kwestiom jak: życie codzienne ludności czy straty wojenne.
Książka dostępna dla czytelników
Monografia ukazała się nakładem wydawnictwa Instytutu Pileckiego i jest dostępna w księgarni internetowej Instytutu (kliknij).
Zobacz także
- Za nami pierwszy dzień finałowych manewrów VI Turnieju Szkół Rotmistrza
Aktualności
Za nami pierwszy dzień finałowych manewrów VI Turnieju Szkół Rotmistrza
W Ostrowi Mazowieckiej i okolicznych terenach wystartował długo wyczekiwany, trzeci etap ogólnopolskiego Turnieju Szkół im. rtm. Witolda Pileckiego. To wyjątkowa rywalizacja dedykowana szkołom podstawowym i ponadpodstawowym noszącym imię Rotmistrza.
- Przedwojenny szyk i argentyńskie emocje! Tak świętowaliśmy urodziny Rotmistrza
Aktualności
Przedwojenny szyk i argentyńskie emocje! Tak świętowaliśmy urodziny Rotmistrza
Co to był za wieczór! Za nami wyjątkowa, urodzinowa potańcówka, która na kilka godzin przeniosła nas w klimat dwudziestolecia międzywojennego. Niesamowita energia i uśmiechy uczestników stworzyły niezapomnianą atmosferę.
- Relacja z wydarzenia: „Blask i Ból” – spotkanie poświęcone bł. Elżbiecie Róży Czackiej
Aktualności
Relacja z wydarzenia: „Blask i Ból” – spotkanie poświęcone bł. Elżbiecie Róży Czackiej
Za nami wyjątkowy wieczór w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów. W czwartek, 14 maja, w ramach nowego cyklu „Blask i Ból”, odbyło się spotkanie, które pokazało, że o historii XX wieku można opowiadać w sposób niezwykle bliski człowiekowi.
- Melchior za realizację dźwiękową serialu „Sala 600 – Świadkowie Norymbergi”
Aktualności
Melchior za realizację dźwiękową serialu „Sala 600 – Świadkowie Norymbergi”
Nagrody Dziennikarskie Polskiego Radia – Melchiory 2026 – prestiżowe wyróżnienia Polskiego Radia przyznane.
- Publikacja wydana przez Instytut Pileckiego otrzymała Nagrodę Historyczną „Polityki”
Aktualności
Publikacja wydana przez Instytut Pileckiego otrzymała Nagrodę Historyczną „Polityki”
Wydawnictwo źródłowe pod redakcją prof. Tadeusza Pawła Rutkowskiego „Władze RP na uchodźstwie wobec Żydów obywateli polskich w ZSRS i na Bliskim Wschodzie (1941–1945) w świetle dokumentów polskich”, wydane przez Instytut Pileckiego, otrzymało Nagrodę Historyczną „Polityki” im. Mariana Turskiego za 2025 rok w kategorii Źródła.
- Witold Pilecki (1901-1948) | 125. rocznica urodzin
Aktualności
Witold Pilecki (1901-1948) | 125. rocznica urodzin
13 maja 1901 roku urodził się Witold Pilecki. Człowiek, który rzucił wyzwanie dwóm totalitaryzmom: nazistowskiemu i komunistycznemu. Dzięki swojej niezłomności i odwadze stał symbolem patriotyzmu, odwagi, umiłowania wolności i solidarności z prześladowanymi – uniwersalnych wartości wspólnych wszystkim ludziom, fundamentalnych dla tradycji Zachodu.
- Ekspozycja „Każda droga zaczyna się domu”
Aktualności
Ekspozycja „Każda droga zaczyna się domu”
Hasło „Każda droga zaczyna się w domu” nawiązuje nie tylko do drogi, którą każdy przechodzi w swoim życiu, lecz także do domu, rozumianego na wiele sposobów: jako ojczyzna, budynek mieszkalny, przestrzeń formowania charakteru oraz systemu wartości.
- Quest: Witold Pilecki w Powstaniu Warszawskim
Aktualności
Quest: Witold Pilecki w Powstaniu Warszawskim
Weź udział w wyjątkowej grze terenowej i odkryj losy Rotmistrza w Powstaniu Warszawskim!
- FESTIWAL PILECKIEGO | Kalendarium
Aktualności
FESTIWAL PILECKIEGO | Kalendarium
- Nominacja do Nagród Historycznych „Polityki” dla publikacji Instytutu Pileckiego
Aktualności
Nominacja do Nagród Historycznych „Polityki” dla publikacji Instytutu Pileckiego
Wydawnictwo źródłowe pod redakcją prof. Tadeusza Pawła Rutkowskiego „Władze RP na uchodźstwie wobec Żydów obywateli polskich w ZSRS i na Bliskim Wschodzie (1941–1945) w świetle dokumentów polskich”, wydane przez Instytut Pileckiego, otrzymało nominację do Nagród Historycznych „Polityki” im. Mariana Turskiego za 2025 rok w kategorii Źródła.
- Zgłoszenia do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego tylko do końca czerwca!
Aktualności
Zgłoszenia do Międzynarodowej Nagrody Pileckiego tylko do końca czerwca!
Do końca czerwca Instytut Pileckiego przyjmuje zgłoszenia do Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego. Konkurs, już po raz szósty, organizowany jest przy udziale Rodziny Patrona i w partnerstwie z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau.
- Debata w Instytucie Polskim w Düsseldorfie z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego
Aktualności
Debata w Instytucie Polskim w Düsseldorfie z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego
28 kwietnia 2026 r. w Instytucie Polskim w Dusseldorfie odbyła się dyskusja z okazji 80. rocznicy Procesu Norymberskiego (1945-1946) pt. „Procesy Norymberskie z perspektywy polskiej i niemieckiej“ (Die Nürnberger Prozesse in polnischer und deutscher Perspektive).