Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci - Instytut Pileckiego

11.03.2026 (ŚR)

Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci

Została ona powołana zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego oraz Statutem Instytutu.

Rada Pamięci jest organem opiniodawczo-doradczym Dyrektora Instytutu.

Składa się z nie mniej niż siedmiu i nie więcej niż jedenastu członków, powoływanych i odwoływanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego spośród osób wyróżniających się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą z zakresu historii Polski i Narodu Polskiego.

Do zadań Rady Pamięci należy m.in. opiniowanie inicjatyw o nadanie osobom, o których mowa w art. 3 ust. 1 Ustawy, z dn. 9 listopada 2017 o Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, Medalu Virtus et Fraternitas oraz innych odznaczeń, orderów lub wyróżnień.

Rada Pamięci jest uprawniona do zajmowania stanowiska we wszystkich sprawach dotyczących działalności Instytutu. Pracami Rady Pamięci kieruje przewodniczący, powoływany i odwoływany przez ministra.

Rada Pamięci Instytutu Pileckiego została powołana z dniem 1 lutego 2026 r. na 4 lata, w jej skład wchodzi 7 osób. Działa na podstawie uchwalonego przez siebie Regulaminu.

Rada Pamięci

dr Marek Mutor, przewodniczący Rady Pamięci

prof. dr hab. Wojciech Śleszyński

prof. dr hab. Mariusz Wołos

dr hab. Marcin Napiórkowski, prof. Uniwersytetu Warszawskiego

dr Przemysław Ruchlewski

dr Michał Trębacz

Wojciech Konończuk

Członkowie Rad Pamięci Instytutu Pileckiego w siedzibie Instytutu przy ul. Siennej, 11 marca 2025.

Biogramy członków Rady

Dr Marek Mutor – przewodniczący Rady Pamięci
Doktor nauk humanistycznych, polonista i historyk. Od 2022 roku I Wicedyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego oraz studiów podyplomowych Akademii Liderów Kultury. W latach 2007–2023 założyciel i dyrektor Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, twórca Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu. W latach 2005–2006 oraz w 2016 roku Dyrektor Narodowego Centrum Kultury w Warszawie. Od 2021 roku pełni funkcję prezesa Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia, międzynarodowej organizacji zrzeszającej środowiska i instytucje dokumentujące historię ofiar totalitaryzmów oraz bohaterów oporu przeciw systemom totalitarnym.

Prof. dr hab. Wojciech Śleszyński
Profesor nauk humanistycznych, historyk i politolog. Od 2017 roku Dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru. Wieloletni wykładowca Uniwersytetu w Białymstoku. W latach 2012-2016 dziekan Wydziału Historyczno-Socjologicznego Uniwersytetu w Białymstoku, a w latach 2016-2020 prorektor ds. kształcenia na Uniwersytecie w Białymstoku. Kierownik Katedry Studiów Wschodnich i Międzynarodowych Stosunków Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku. Autor ponad 200 publikacji  naukowych.

Prof. Mariusz Wołos
Profesor nauk humanistycznych, historyk, sowietolog, edytor źródeł i eseista, związany z Uniwersytetem Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W latach 1993–2011 pracował w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 2007–2011 kierował Stacją Naukową PAN w Moskwie jako Stały Przedstawiciel PAN przy Rosyjskiej Akademii Nauk. W kadencji 2016–2020 był prorektorem ds. nauki na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie (od 2023 UKEN), obecnie kieruje tam Katedrą Historii Najnowszej i Edukacji Historycznej. Członek Rady Doskonałości Naukowej, Komitetu Nauk Historycznych PAN. Autor blisko 300 publikacji naukowych i ok. 150 popularnonaukowych. Laureat m.in. Nagrody KLIO i Wacław Jędrzejewicz History Medal.

Dr hab. Marcin Napiórkowski, prof. UW
Doktor habilitowany nauk humanistycznych, semiotyk i profesor w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się historią kultury, pamięcią zbiorową oraz rolą opowieści w budowaniu wspólnot i podejmowaniu decyzji. Autor kilkudziesięciu artykułów naukowych oraz 7 monografii, m.in. Mitologii współczesnej, Powstania umarłych (nominowana do Nagrody im. Jana Długosza, finał Nagrody im. Kazimierza Moczarskiego), Turbopatriotyzmu oraz Naprawić przyszłość (finał Nagrody Tischnera, finał Nagrody im. Marcina Króla). Chętnie próbuje także sił w innych gatunkach: prowadził blog mitologiawspolczesna.pl, współtworzył dobrze przyjęty musical 1989 i kilka innych sztuk teatralnych, a także audioserial Narutowicz. Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”, publikował też m.in. w „Więzi”, „Znaku”, „Polityce” czy „Gazecie wyborczej”. Prowadzi blog mitologiawspolczesna.pl. Od września 2024 kieruje Muzeum Historii Polski.

Dr Przemysław Ruchlewski
Historyk i doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, specjalizuje się w najnowszej historii Polski, dziejach PRL, historii opozycji demokratycznej oraz NSZZ „Solidarność”. Od 2010 r. związany z Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku, gdzie w latach 2016–2020 kierował Działem Badań Historycznych, a od 2020 r. pełni funkcję zastępcy dyrektora tej instytucji. Od 2022 r. jest rektorem Pomorskiej Szkoły Wyższej w Starogardzie Gdańskim. Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie ukończył studia historyczne oraz studia doktoranckie. W latach 2014–2023 wykładał na uczelniach wyższych w Gdańsku. W 2025 r. powołany do Pomorskiej Rady Kultury III kadencji. Redaktor naczelny pisma „Wolność i Solidarność”, autor kilkudziesięciu artykułów naukowych z zakresu najnowszej historii Polski oraz podręcznika historii do liceów i techników.

Dr Michał Trębacz
Doktor nauk humanistycznych, specjalizuje się w historii społeczności żydowskiej w Polsce w XX wieku. Od 2017 roku kierował Działem Naukowym w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, gdzie nadzorował m.in. program Global Education Outreach Program, którego celem jest wspieranie badań nad historią Żydów zarówno w Polsce, jak i za granicą. Prowadził wykłady z historii Żydów XX wieku na uczelniach w Niemczech, Izraelu i Stanach Zjednoczonych. Był współtwórcą wielu projektów badawczych poświęconych dziejom społeczności żydowskiej w Polsce. Od 2009 roku związany jest z Centrum Badań Żydowskich im. Filipa Friedmana na Uniwersytecie Łódzkim. Autor ponad 40 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Swoje teksty publikował m.in. w „Zagładzie Żydów. Studia i materiały”, „Kwartalniku Historii Żydów” oraz w tygodniku „Polityka”. Od 20 marca 2024 roku pełnił obowiązki dyrektora Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie. Decyzją Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 20 marca 2025 roku został oficjalnie powołany na to stanowisko.

Wojciech Konończuk
Dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia. Wcześniej zastępca dyrektora, kierownik Zespołu Białorusi, Ukrainy i Mołdawii oraz analityk ds. polityki zagranicznej i energetycznej Rosji w Zespole Rosyjskim OSW. W przeszłości koordynator projektów ukraińskich i białoruskich w Fundacji im. Stefana Batorego, visiting scholar w Instytucie Kennana w ramach Wilson Center w Waszyngtonie. Uczestnik wielu międzynarodowych projektów badawczych (m.in. Sorbonne Nouvelle, CEPS, Think Visegrad). Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”. Regularnie prowadzi wykłady w Szkole Głównej Handlowej. Przewodniczący Forum Polsko-Czeskiego przy MSZ RP. Członek rady Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA.

Absolwent stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim oraz Studium Europy Wschodniej UW. Studiował również na Uniwersytecie Państwowym w Petersburgu i w Szkole Głównej Handlowej. Inicjator wydania i redaktor trzytomowego zbioru pism rosyjskich i prometejskich Włodzimierza Bączkowskiego (Centrum Mieroszewskiego i OMP 2022). Autor książek „Zagrożone dziedzictwo. Polskie dobra kultury na Ukrainie i Białorusi” (OSW, 2020) i „Sztuka przetrwania. Deportacje sowieckie z powiatu bielskiego 1940-1941” (IPN 2019).

Zobacz także

  • Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”
    Grafika projektu 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Aktualności

    Zapraszamy do udziału w 2. edycji projektu „Pamięć miejsca, miejsca pamięci”

    Ruszył nabór do drugiej edycji ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego Instytutu Pileckiego.

  • Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    Aktualności

    Zeznania z procesu Adama Humera | Nowa kolekcja relacji o zbrodniach komunistycznych na 10-lecie portalu ZapisyTerroru.pl

    – To dla Instytutu Pileckiego niezwykle ważny moment. Badając totalitaryzmy, dokumentujemy również zbrodnie popełnione w okresie stalinowskim – podkreślał prof. Andrzej Zawistowski podczas spotkania poświęconego prezentacji nowej kolekcji w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego ZapisyTerroru.pl.

  • 86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    Aktualności

    86. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego – uroczystość przy ul. Siennej

    16 listopada 2026 roku przy zachowanym fragmencie muru getta na terenie XII Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza (ul. Sienna 53 w Warszawie) odbyła się ceremonia upamiętniająca 86. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego. W wydarzeniu wziął udział dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj.

  • Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    Aktualności

    Liderzy Polonii 2026 w Instytucie Pileckiego - edukacja historyczna i ochrona dziedzictwa

    12 listopada 2026 roku w warszawskiej siedzibie Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej odbyła się wizyta studyjna uczestników projektu „Liderzy Polonii 2026”. Blisko 40 działaczy i przedstawicieli organizacji polonijnych z całego świata poznało nasze narzędzia dokumentowania historii XX wieku oraz dobre praktyki w zakresie edukacji historycznej.

  • Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    Aktualności

    Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa” 2026 – relacja i wyniki symulacji wyborów z 1919 roku

    11 listopada 2026 roku Instytut Pileckiego uczestniczył jako partner w festiwalu „Wspólna Niepodległa” w Warszawie, organizowanym przez Muzeum Historii Polski z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Odwiedzający Cytadelę Warszawską oraz Krakowskie Przedmieście wzięli udział w grze terenowej, pokazach rekonstrukcji historycznej Armii Ochotniczej z 1920 roku, seansach filmowych, badaniach archiwalnych w bazie „Zapisy Terroru” oraz symulacji wyborów do Sejmu Ustawodawczego z 1919 roku, w której zwyciężyła Irena Kosmowska (52 głosy).

  • Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    Aktualności

    Pierwsze kobiety w Sejmie. Wybory na festiwalu Wspólna Niepodległa

    W 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w Galerii Instytutu w Domu Bez Kantów Instytut Pileckiego zorganizował niezwykłe wybory.

  • Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    Aktualności

    Debata wokół monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”

    4 listopada w Instytucie Pileckiego odbyła się debata towarzysząca premierze dwutomowej monografii „Głuchoniemcy w historii i kulturze Karpat”, opublikowanej we wrześniu 2026 r. nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”
    Grupa ludzi siedzących w kręgu na krzesłach składanych podczas warsztatów w nowoczesnej sali ekspozycyjnej z gablotami i tablicami informacyjnymi.

    Aktualności

    Niemieccy edukatorzy w Warszawie. Za nami „Public History Lab 2026”

    W dniach 26–30 października 2026 roku w ramach „Public History Lab 2026” grupa nauczycieli, edukatorów, studentów i doktorantów z Niemiec poznawała w Warszawie polską perspektywę na wydarzenia II wojny światowej.

  • Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    Aktualności

    Sylwetki nagrodzonych medalem „Virtus et Fraternitas” na wystawie przed galerią Kordegarda w Warszawie

    29 października 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbyło się uroczyste otwarcie plenerowej ekspozycji „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”. Wydarzenie przypomina postaci tegorocznych laureatów Medalu – osób, które w najciemniejszych momentach XX wieku wykazały się wyjątkową odwagą, solidarnością i człowieczeństwem, niosąc ratunek polskim obywatelom.

  • Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Aktualności

    Medal „Virtus et Fraternitas” wręczony w Belwederze

    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył medalem „Virtus et Fraternitas” 18 osób z 7 krajów: Czech, Japonii, Norwegii, Nowej Zelandii, Ukrainy, Węgier i Polski. 

  • Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski
    Zdjęcie Damiana Markowskiego.

    Aktualności

    Oblicze zbrodni. Życie i śmierć Romana Szuchewycza | dr. hab. Damian Markowski

    W związku z niedawną decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej o ogłoszeniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza, publikujemy artykuł dr. hab. Damiana Markowskiego, profesora Instytutu Pileckiego, przypominający kluczowe fakty z życia i działalności dowódcy UPA.

  • The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Aktualności

    The Second International Congress of the Pilecki Institute: A recap

    Congress “Embracing the New, Preserving the Old: Studying Fascism, Communism, and Totalitarianism in the 2020s” took place on October 14 and 15, 2026 – two packed days of stimulating papers, keynote events, debates and discussions.