Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci - Instytut Pileckiego
Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci
Została ona powołana zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego oraz Statutem Instytutu.
Rada Pamięci jest organem opiniodawczo-doradczym Dyrektora Instytutu.
Składa się z nie mniej niż siedmiu i nie więcej niż jedenastu członków, powoływanych i odwoływanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego spośród osób wyróżniających się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą z zakresu historii Polski i Narodu Polskiego.
Do zadań Rady Pamięci należy m.in. opiniowanie inicjatyw o nadanie osobom, o których mowa w art. 3 ust. 1 Ustawy, z dn. 9 listopada 2017 o Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, Medalu Virtus et Fraternitas oraz innych odznaczeń, orderów lub wyróżnień.
Rada Pamięci jest uprawniona do zajmowania stanowiska we wszystkich sprawach dotyczących działalności Instytutu. Pracami Rady Pamięci kieruje przewodniczący, powoływany i odwoływany przez ministra.
Rada Pamięci Instytutu Pileckiego została powołana z dniem 1 lutego 2026 r. na 4 lata, w jej skład wchodzi 7 osób. Działa na podstawie uchwalonego przez siebie Regulaminu.
Rada Pamięci
dr Marek Mutor, przewodniczący Rady Pamięci
prof. dr hab. Wojciech Śleszyński
prof. dr hab. Mariusz Wołos
dr hab. Marcin Napiórkowski, prof. Uniwersytetu Warszawskiego
dr Przemysław Ruchlewski
dr Michał Trębacz
Wojciech Konończuk
Biogramy członków Rady
Dr Marek Mutor – przewodniczący Rady Pamięci
Doktor nauk humanistycznych, polonista i historyk. Od 2022 roku I Wicedyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego oraz studiów podyplomowych Akademii Liderów Kultury. W latach 2007–2023 założyciel i dyrektor Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, twórca Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu. W latach 2005–2006 oraz w 2016 roku Dyrektor Narodowego Centrum Kultury w Warszawie. Od 2021 roku pełni funkcję prezesa Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia, międzynarodowej organizacji zrzeszającej środowiska i instytucje dokumentujące historię ofiar totalitaryzmów oraz bohaterów oporu przeciw systemom totalitarnym.
Prof. dr hab. Wojciech Śleszyński
Profesor nauk humanistycznych, historyk i politolog. Od 2017 roku Dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru. Wieloletni wykładowca Uniwersytetu w Białymstoku. W latach 2012-2016 dziekan Wydziału Historyczno-Socjologicznego Uniwersytetu w Białymstoku, a w latach 2016-2020 prorektor ds. kształcenia na Uniwersytecie w Białymstoku. Kierownik Katedry Studiów Wschodnich i Międzynarodowych Stosunków Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku. Autor ponad 200 publikacji naukowych.
Prof. Mariusz Wołos
Profesor nauk humanistycznych, historyk, sowietolog, edytor źródeł i eseista, związany z Uniwersytetem Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W latach 1993–2011 pracował w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 2007–2011 kierował Stacją Naukową PAN w Moskwie jako Stały Przedstawiciel PAN przy Rosyjskiej Akademii Nauk. W kadencji 2016–2020 był prorektorem ds. nauki na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie (od 2023 UKEN), obecnie kieruje tam Katedrą Historii Najnowszej i Edukacji Historycznej. Członek Rady Doskonałości Naukowej, Komitetu Nauk Historycznych PAN. Autor blisko 300 publikacji naukowych i ok. 150 popularnonaukowych. Laureat m.in. Nagrody KLIO i Wacław Jędrzejewicz History Medal.
Dr hab. Marcin Napiórkowski, prof. UW
Doktor habilitowany nauk humanistycznych, semiotyk i profesor w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się historią kultury, pamięcią zbiorową oraz rolą opowieści w budowaniu wspólnot i podejmowaniu decyzji. Autor kilkudziesięciu artykułów naukowych oraz 7 monografii, m.in. Mitologii współczesnej, Powstania umarłych (nominowana do Nagrody im. Jana Długosza, finał Nagrody im. Kazimierza Moczarskiego), Turbopatriotyzmu oraz Naprawić przyszłość (finał Nagrody Tischnera, finał Nagrody im. Marcina Króla). Chętnie próbuje także sił w innych gatunkach: prowadził blog mitologiawspolczesna.pl, współtworzył dobrze przyjęty musical 1989 i kilka innych sztuk teatralnych, a także audioserial Narutowicz. Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”, publikował też m.in. w „Więzi”, „Znaku”, „Polityce” czy „Gazecie wyborczej”. Prowadzi blog mitologiawspolczesna.pl. Od września 2024 kieruje Muzeum Historii Polski.
Dr Przemysław Ruchlewski
Historyk i doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, specjalizuje się w najnowszej historii Polski, dziejach PRL, historii opozycji demokratycznej oraz NSZZ „Solidarność”. Od 2010 r. związany z Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku, gdzie w latach 2016–2020 kierował Działem Badań Historycznych, a od 2020 r. pełni funkcję zastępcy dyrektora tej instytucji. Od 2022 r. jest rektorem Pomorskiej Szkoły Wyższej w Starogardzie Gdańskim. Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie ukończył studia historyczne oraz studia doktoranckie. W latach 2014–2023 wykładał na uczelniach wyższych w Gdańsku. W 2025 r. powołany do Pomorskiej Rady Kultury III kadencji. Redaktor naczelny pisma „Wolność i Solidarność”, autor kilkudziesięciu artykułów naukowych z zakresu najnowszej historii Polski oraz podręcznika historii do liceów i techników.
Dr Michał Trębacz
Doktor nauk humanistycznych, specjalizuje się w historii społeczności żydowskiej w Polsce w XX wieku. Od 2017 roku kierował Działem Naukowym w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, gdzie nadzorował m.in. program Global Education Outreach Program, którego celem jest wspieranie badań nad historią Żydów zarówno w Polsce, jak i za granicą. Prowadził wykłady z historii Żydów XX wieku na uczelniach w Niemczech, Izraelu i Stanach Zjednoczonych. Był współtwórcą wielu projektów badawczych poświęconych dziejom społeczności żydowskiej w Polsce. Od 2009 roku związany jest z Centrum Badań Żydowskich im. Filipa Friedmana na Uniwersytecie Łódzkim. Autor ponad 40 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Swoje teksty publikował m.in. w „Zagładzie Żydów. Studia i materiały”, „Kwartalniku Historii Żydów” oraz w tygodniku „Polityka”. Od 20 marca 2024 roku pełnił obowiązki dyrektora Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie. Decyzją Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 20 marca 2025 roku został oficjalnie powołany na to stanowisko.
Wojciech Konończuk
Dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia. Wcześniej zastępca dyrektora, kierownik Zespołu Białorusi, Ukrainy i Mołdawii oraz analityk ds. polityki zagranicznej i energetycznej Rosji w Zespole Rosyjskim OSW. W przeszłości koordynator projektów ukraińskich i białoruskich w Fundacji im. Stefana Batorego, visiting scholar w Instytucie Kennana w ramach Wilson Center w Waszyngtonie. Uczestnik wielu międzynarodowych projektów badawczych (m.in. Sorbonne Nouvelle, CEPS, Think Visegrad). Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”. Regularnie prowadzi wykłady w Szkole Głównej Handlowej. Przewodniczący Forum Polsko-Czeskiego przy MSZ RP. Członek rady Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA.
Absolwent stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim oraz Studium Europy Wschodniej UW. Studiował również na Uniwersytecie Państwowym w Petersburgu i w Szkole Głównej Handlowej. Inicjator wydania i redaktor trzytomowego zbioru pism rosyjskich i prometejskich Włodzimierza Bączkowskiego (Centrum Mieroszewskiego i OMP 2022). Autor książek „Zagrożone dziedzictwo. Polskie dobra kultury na Ukrainie i Białorusi” (OSW, 2020) i „Sztuka przetrwania. Deportacje sowieckie z powiatu bielskiego 1940-1941” (IPN 2019).
Zobacz także
- Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Aktualności
Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Debata pt. „Kultura pamięci o Polakach ratujących Żydów”, która odbyła się 27 marca 2026 r. w Muzeum Niepodległości w Warszawie, stanowiła element obchodów III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów oraz 10. rocznicy otwarcia wystawy stałej w Muzeum w Markowej.
- Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Aktualności
Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Mija 83. rocznica zbrodni w Brzózie Królewskiej. Tego dnia w 1943 roku zginęli Katarzyna i Sebastian Kazakowie. Zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów za pomoc niesioną Żydom w czasie okupacji. Małżeństwo zostało uhonorowane w ramach programu „Zawołani po Imieniu”.
- Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Aktualności
Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
24 marca w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego (IP) odbył się się wernisaż wystawy „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949" przygotowanej we współpracy IP i DSH (Domu Spotkań z Historią). Wystawę można zwiedzać do końca sierpnia 2026 roku.
- Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Aktualności
Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Ogłoszenie o konkursie na stypendia finansowe na badania naukowe w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, oddział zamiejscowy w Berlinie.
- „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Aktualności
„Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W środę 25 marca Instytut Pileckiego zainaugurował nowy projekt: cykl pokazów „Niemi świadkowie”. W warszawskiej galerii w Domu Bez Kantów zaprezentowano zwiedzającym i dziennikarzom gabloty z historycznymi przedmiotami – pamiątkami po „Zawołanych po imieniu” z rodzin Ulmów i Stawarskich – zamordowanych za niesienie pomocy Żydom.
- „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
Aktualności
„Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
W Sieniawie na Podkarpaciu odbyło się uroczyste upamiętnienie rodzin Stawarskich i Singerów. W czasie II wojny światowej Wiktoria i Mateusz Stawarscy zginęli z rąk niemieckich okupantów za ukrywanie żydowskiej rodziny. To kolejna odsłona sztandarowego programu Instytutu „Zawołani po Imieniu”.
- Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
Aktualności
Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
„Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?" - pod takim tytułem odbyła się druga debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Znawcy tematyki polsko-niemieckiej przedstawili różne punkty widzenia na trudne relacje między oboma narodami.
- Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
Aktualności
Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
20 marca mija 83. rocznica zbrodni w Czyżewie (woj. podlaskie). Za pomoc Żydom w czasie wojny zginął z rąk niemieckich żandarmów Franciszek Andrzejczyk.
- 24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
Aktualności
24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
W 2018 roku Prezydent RP ustanowił dzień 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To upamiętnienie wszystkich obywateli polskich, którzy z narażeniem życia udzielali Żydom pomocy podczas niemieckiej okupacji.
- Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Aktualności
Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego
Zasady działania i organizacji Rady Pamięci Instytutu Pileckiego.
- Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Aktualności
Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”
Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century” skupiała się na dziedzictwie procesów norymberskich oraz ich rzeczywistym oddziaływaniu na rozwój współczesnego prawa międzynarodowego i metody pociągania do odpowiedzialności zbrodniarzy wojennych.
- Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
Aktualności
Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów
16 marca Karol Madaj, p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego, złożył kwiaty pod Pomnikiem Katyńskim w Jersey City. Uroczystość ta stanowiła symboliczne dopełnieniem wydarzeń związanych z oficjalną inauguracją stałej siedziby Oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, która odbyła się w dniach 14-15 marca.