Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci - Instytut Pileckiego
Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci
Została ona powołana zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego oraz Statutem Instytutu.
Rada Pamięci jest organem opiniodawczo-doradczym Dyrektora Instytutu.
Składa się z nie mniej niż siedmiu i nie więcej niż jedenastu członków, powoływanych i odwoływanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego spośród osób wyróżniających się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą z zakresu historii Polski i Narodu Polskiego.
Do zadań Rady Pamięci należy m.in. opiniowanie inicjatyw o nadanie osobom, o których mowa w art. 3 ust. 1 Ustawy, z dn. 9 listopada 2017 o Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, Medalu Virtus et Fraternitas oraz innych odznaczeń, orderów lub wyróżnień.
Rada Pamięci jest uprawniona do zajmowania stanowiska we wszystkich sprawach dotyczących działalności Instytutu. Pracami Rady Pamięci kieruje przewodniczący, powoływany i odwoływany przez ministra.
Rada Pamięci Instytutu Pileckiego została powołana z dniem 1 lutego 2026 r. na 4 lata, w jej skład wchodzi 7 osób. Działa na podstawie uchwalonego przez siebie Regulaminu.
Rada Pamięci
dr Marek Mutor, przewodniczący Rady Pamięci
prof. dr hab. Wojciech Śleszyński
prof. dr hab. Mariusz Wołos
dr hab. Marcin Napiórkowski, prof. Uniwersytetu Warszawskiego
dr Przemysław Ruchlewski
dr Michał Trębacz
Wojciech Konończuk
Biogramy członków Rady
Dr Marek Mutor – przewodniczący Rady Pamięci
Doktor nauk humanistycznych, polonista i historyk. Od 2022 roku I Wicedyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego oraz studiów podyplomowych Akademii Liderów Kultury. W latach 2007–2023 założyciel i dyrektor Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, twórca Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu. W latach 2005–2006 oraz w 2016 roku Dyrektor Narodowego Centrum Kultury w Warszawie. Od 2021 roku pełni funkcję prezesa Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia, międzynarodowej organizacji zrzeszającej środowiska i instytucje dokumentujące historię ofiar totalitaryzmów oraz bohaterów oporu przeciw systemom totalitarnym.
Prof. dr hab. Wojciech Śleszyński
Profesor nauk humanistycznych, historyk i politolog. Od 2017 roku Dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru. Wieloletni wykładowca Uniwersytetu w Białymstoku. W latach 2012-2016 dziekan Wydziału Historyczno-Socjologicznego Uniwersytetu w Białymstoku, a w latach 2016-2020 prorektor ds. kształcenia na Uniwersytecie w Białymstoku. Kierownik Katedry Studiów Wschodnich i Międzynarodowych Stosunków Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku. Autor ponad 200 publikacji naukowych.
Prof. Mariusz Wołos
Profesor nauk humanistycznych, historyk, sowietolog, edytor źródeł i eseista, związany z Uniwersytetem Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W latach 1993–2011 pracował w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 2007–2011 kierował Stacją Naukową PAN w Moskwie jako Stały Przedstawiciel PAN przy Rosyjskiej Akademii Nauk. W kadencji 2016–2020 był prorektorem ds. nauki na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie (od 2023 UKEN), obecnie kieruje tam Katedrą Historii Najnowszej i Edukacji Historycznej. Członek Rady Doskonałości Naukowej, Komitetu Nauk Historycznych PAN. Autor blisko 300 publikacji naukowych i ok. 150 popularnonaukowych. Laureat m.in. Nagrody KLIO i Wacław Jędrzejewicz History Medal.
Dr hab. Marcin Napiórkowski, prof. UW
Doktor habilitowany nauk humanistycznych, semiotyk i profesor w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się historią kultury, pamięcią zbiorową oraz rolą opowieści w budowaniu wspólnot i podejmowaniu decyzji. Autor kilkudziesięciu artykułów naukowych oraz 7 monografii, m.in. Mitologii współczesnej, Powstania umarłych (nominowana do Nagrody im. Jana Długosza, finał Nagrody im. Kazimierza Moczarskiego), Turbopatriotyzmu oraz Naprawić przyszłość (finał Nagrody Tischnera, finał Nagrody im. Marcina Króla). Chętnie próbuje także sił w innych gatunkach: prowadził blog mitologiawspolczesna.pl, współtworzył dobrze przyjęty musical 1989 i kilka innych sztuk teatralnych, a także audioserial Narutowicz. Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”, publikował też m.in. w „Więzi”, „Znaku”, „Polityce” czy „Gazecie wyborczej”. Prowadzi blog mitologiawspolczesna.pl. Od września 2024 kieruje Muzeum Historii Polski.
Dr Przemysław Ruchlewski
Historyk i doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, specjalizuje się w najnowszej historii Polski, dziejach PRL, historii opozycji demokratycznej oraz NSZZ „Solidarność”. Od 2010 r. związany z Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku, gdzie w latach 2016–2020 kierował Działem Badań Historycznych, a od 2020 r. pełni funkcję zastępcy dyrektora tej instytucji. Od 2022 r. jest rektorem Pomorskiej Szkoły Wyższej w Starogardzie Gdańskim. Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie ukończył studia historyczne oraz studia doktoranckie. W latach 2014–2023 wykładał na uczelniach wyższych w Gdańsku. W 2025 r. powołany do Pomorskiej Rady Kultury III kadencji. Redaktor naczelny pisma „Wolność i Solidarność”, autor kilkudziesięciu artykułów naukowych z zakresu najnowszej historii Polski oraz podręcznika historii do liceów i techników.
Dr Michał Trębacz
Doktor nauk humanistycznych, specjalizuje się w historii społeczności żydowskiej w Polsce w XX wieku. Od 2017 roku kierował Działem Naukowym w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, gdzie nadzorował m.in. program Global Education Outreach Program, którego celem jest wspieranie badań nad historią Żydów zarówno w Polsce, jak i za granicą. Prowadził wykłady z historii Żydów XX wieku na uczelniach w Niemczech, Izraelu i Stanach Zjednoczonych. Był współtwórcą wielu projektów badawczych poświęconych dziejom społeczności żydowskiej w Polsce. Od 2009 roku związany jest z Centrum Badań Żydowskich im. Filipa Friedmana na Uniwersytecie Łódzkim. Autor ponad 40 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Swoje teksty publikował m.in. w „Zagładzie Żydów. Studia i materiały”, „Kwartalniku Historii Żydów” oraz w tygodniku „Polityka”. Od 20 marca 2024 roku pełnił obowiązki dyrektora Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie. Decyzją Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 20 marca 2025 roku został oficjalnie powołany na to stanowisko.
Wojciech Konończuk
Dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia. Wcześniej zastępca dyrektora, kierownik Zespołu Białorusi, Ukrainy i Mołdawii oraz analityk ds. polityki zagranicznej i energetycznej Rosji w Zespole Rosyjskim OSW. W przeszłości koordynator projektów ukraińskich i białoruskich w Fundacji im. Stefana Batorego, visiting scholar w Instytucie Kennana w ramach Wilson Center w Waszyngtonie. Uczestnik wielu międzynarodowych projektów badawczych (m.in. Sorbonne Nouvelle, CEPS, Think Visegrad). Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”. Regularnie prowadzi wykłady w Szkole Głównej Handlowej. Przewodniczący Forum Polsko-Czeskiego przy MSZ RP. Członek rady Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA.
Absolwent stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim oraz Studium Europy Wschodniej UW. Studiował również na Uniwersytecie Państwowym w Petersburgu i w Szkole Głównej Handlowej. Inicjator wydania i redaktor trzytomowego zbioru pism rosyjskich i prometejskich Włodzimierza Bączkowskiego (Centrum Mieroszewskiego i OMP 2022). Autor książek „Zagrożone dziedzictwo. Polskie dobra kultury na Ukrainie i Białorusi” (OSW, 2020) i „Sztuka przetrwania. Deportacje sowieckie z powiatu bielskiego 1940-1941” (IPN 2019).
Zobacz także
- Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”
Aktualności
Spotkanie ekspertów w ramach projektu „Narratio”
14 kwietnia odbyło się drugie, a zarazem ostatnie stacjonarne spotkanie komisji ekspertów pracującej nad standardami metadanych dla historii mówionej w ramach projektu „Narratio. Cyfrowe repozytorium historii mówionej”.
- Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham
Aktualności
Naukowcy Instytutu Pileckiego na konferencji BASEES 2026 w Birmingham
W dniach 10–12 kwietnia w Birmingham odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa BASEES 2026 Annual Conference, organizowana przez The British Association for Slavonic and East European Studies.
- „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum
Aktualności
„Historia dezinformacji – dezinformacja w historii" | Relacja z sympozjum
13 kwietnia, w Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, w auli Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82 odbyło się sympozjum „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego".
- Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego
Aktualności
Wizyta badawcza Luke’a Marlowa z Uniwersytetu Aston w Instytucie Pileckiego
W okresie 13.04-8.05.2026 r. w Instytucie Pileckiego przebywa w ramach wizyty badawczej Luke Marlow, doktorant Aston University. Pobyt realizowany jest w ramach Midlands Graduate School Doctoral Training Partnership, finansowany przez Economic and Social Research Council.
- Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim
Aktualności
Centralne obchody 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w Muzeum Katyńskim
13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W przeddzień tej daty, 12 kwietnia, w Muzeum Katyńskim odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.
- „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”
Aktualności
„Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”
– 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.
- 13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
Aktualności
13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
13 kwietnia 1943 r. niemieckie radio nadało komunikat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Lesie Katyńskim.
- „Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7
Aktualności
„Obszar specjalny NKWD w bykowniańskim lesie jako przedmiot antysowieckiej propagandy w okresie wojny niemiecko-sowieckiej” | Mykola Brywko, Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX. Tom 7
Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej przypominamy tekst Mykoły Brywki z siódmego tomu rocznika Instytutu Pileckiego „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”, poświęcony antysowieckiej propagandzie nazistowskich Niemiec.
- Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego
Aktualności
Do redakcji tygodnika „Zorza” | Listy rodzin katyńskich online w Archiwum Instytutu Pileckiego
Z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej polecamy Państwa uwadze zbiór listów napisanych przez rodziny ofiar mordu katyńskiego na przełomie lat 80. i 90., które stanowiły odpowiedź na apel opublikowany w Rodzinnym Tygodniku Katolików „Zorza”, wzywający do pomocy w sporządzeniu wykazu zamordowanych. 112 z tych listów jest dostępnych online, w internetowej bazie świadectw Instytutu Pileckiego Zapisy Terroru.
- Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana
Aktualności
Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana
Na podstawie Regulaminu Konkursu oraz Regulaminu Prac Kapituły p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego Karol Madaj 1 kwietnia 2026 roku powołał Kapitułę Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego szóstej edycji Konkursu. Skład ośmioosobowej Kapituły obejmuje troje członków stałych, będących przedstawicielami Rodziny Pileckich, Instytutu Pileckiego oraz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, a także członków powoływanych każdorazowo pisemną decyzją Dyrektora Instytutu.
- „Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL
Aktualności
„Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL
Jak wyglądała codzienność polskich wojskowych, którzy dostali się do sowieckiej niewoli w wyniku przegranej wojny obronnej 1939 roku? Jakich metod użyli sowieci, aby spróbować przeciągnąć na swoją stronę polskich oficerów? Dlaczego czterystu z nich uniknęło kaźni z rąk NKWD? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań padły podczas wydarzenia zorganizowanego w naszym nowym cyklu.
- Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń
Aktualności
Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń
Zachęcamy do zapoznania się z harmonogramem naszych działań na najbliższe tygodnie. Oto, co Instytut Pileckiego przygotował w kwietniu: