Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci - Instytut Pileckiego
11.03.2026 (ŚR)
Instytut Pileckiego ma nową Radę Pamięci
Została ona powołana zgodnie z obowiązującą Ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa imienia Witolda Pileckiego oraz Statutem Instytutu.
Rada Pamięci jest organem opiniodawczo-doradczym Dyrektora Instytutu.
Składa się z nie mniej niż siedmiu i nie więcej niż jedenastu członków, powoływanych i odwoływanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego spośród osób wyróżniających się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą z zakresu historii Polski i Narodu Polskiego.
Do zadań Rady Pamięci należy m.in. opiniowanie inicjatyw o nadanie osobom, o których mowa w art. 3 ust. 1 Ustawy, z dn. 9 listopada 2017 o Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, Medalu Virtus et Fraternitas oraz innych odznaczeń, orderów lub wyróżnień.
Rada Pamięci jest uprawniona do zajmowania stanowiska we wszystkich sprawach dotyczących działalności Instytutu. Pracami Rady Pamięci kieruje przewodniczący, powoływany i odwoływany przez ministra.
Rada Pamięci Instytutu Pileckiego została powołana z dniem 1 lutego 2026 r. na 4 lata, w jej skład wchodzi 7 osób. Działa na podstawie uchwalonego przez siebie Regulaminu.
Rada Pamięci
dr Marek Mutor, przewodniczący Rady Pamięci
prof. dr hab. Wojciech Śleszyński
prof. dr hab. Mariusz Wołos
dr hab. Marcin Napiórkowski, prof. Uniwersytetu Warszawskiego
dr Przemysław Ruchlewski
dr Michał Trębacz
Wojciech Konończuk
Biogramy członków Rady
Dr Marek Mutor – przewodniczący Rady Pamięci
Doktor nauk humanistycznych, polonista i historyk. Od 2022 roku I Wicedyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego oraz studiów podyplomowych Akademii Liderów Kultury. W latach 2007–2023 założyciel i dyrektor Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, twórca Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu. W latach 2005–2006 oraz w 2016 roku Dyrektor Narodowego Centrum Kultury w Warszawie. Od 2021 roku pełni funkcję prezesa Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia, międzynarodowej organizacji zrzeszającej środowiska i instytucje dokumentujące historię ofiar totalitaryzmów oraz bohaterów oporu przeciw systemom totalitarnym.
Prof. dr hab. Wojciech Śleszyński
Profesor nauk humanistycznych, historyk i politolog. Od 2017 roku Dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru. Wieloletni wykładowca Uniwersytetu w Białymstoku. W latach 2012-2016 dziekan Wydziału Historyczno-Socjologicznego Uniwersytetu w Białymstoku, a w latach 2016-2020 prorektor ds. kształcenia na Uniwersytecie w Białymstoku. Kierownik Katedry Studiów Wschodnich i Międzynarodowych Stosunków Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku. Autor ponad 200 publikacji naukowych.
Prof. Mariusz Wołos
Profesor nauk humanistycznych, historyk, sowietolog, edytor źródeł i eseista, związany z Uniwersytetem Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W latach 1993–2011 pracował w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 2007–2011 kierował Stacją Naukową PAN w Moskwie jako Stały Przedstawiciel PAN przy Rosyjskiej Akademii Nauk. W kadencji 2016–2020 był prorektorem ds. nauki na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie (od 2023 UKEN), obecnie kieruje tam Katedrą Historii Najnowszej i Edukacji Historycznej. Członek Rady Doskonałości Naukowej, Komitetu Nauk Historycznych PAN. Autor blisko 300 publikacji naukowych i ok. 150 popularnonaukowych. Laureat m.in. Nagrody KLIO i Wacław Jędrzejewicz History Medal.
Dr hab. Marcin Napiórkowski, prof. UW
Doktor habilitowany nauk humanistycznych, semiotyk i profesor w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się historią kultury, pamięcią zbiorową oraz rolą opowieści w budowaniu wspólnot i podejmowaniu decyzji. Autor kilkudziesięciu artykułów naukowych oraz 7 monografii, m.in. Mitologii współczesnej, Powstania umarłych (nominowana do Nagrody im. Jana Długosza, finał Nagrody im. Kazimierza Moczarskiego), Turbopatriotyzmu oraz Naprawić przyszłość (finał Nagrody Tischnera, finał Nagrody im. Marcina Króla). Chętnie próbuje także sił w innych gatunkach: prowadził blog mitologiawspolczesna.pl, współtworzył dobrze przyjęty musical 1989 i kilka innych sztuk teatralnych, a także audioserial Narutowicz. Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”, publikował też m.in. w „Więzi”, „Znaku”, „Polityce” czy „Gazecie wyborczej”. Prowadzi blog mitologiawspolczesna.pl. Od września 2024 kieruje Muzeum Historii Polski.
Dr Przemysław Ruchlewski
Historyk i doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, specjalizuje się w najnowszej historii Polski, dziejach PRL, historii opozycji demokratycznej oraz NSZZ „Solidarność”. Od 2010 r. związany z Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku, gdzie w latach 2016–2020 kierował Działem Badań Historycznych, a od 2020 r. pełni funkcję zastępcy dyrektora tej instytucji. Od 2022 r. jest rektorem Pomorskiej Szkoły Wyższej w Starogardzie Gdańskim. Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie ukończył studia historyczne oraz studia doktoranckie. W latach 2014–2023 wykładał na uczelniach wyższych w Gdańsku. W 2025 r. powołany do Pomorskiej Rady Kultury III kadencji. Redaktor naczelny pisma „Wolność i Solidarność”, autor kilkudziesięciu artykułów naukowych z zakresu najnowszej historii Polski oraz podręcznika historii do liceów i techników.
Dr Michał Trębacz
Doktor nauk humanistycznych, specjalizuje się w historii społeczności żydowskiej w Polsce w XX wieku. Od 2017 roku kierował Działem Naukowym w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, gdzie nadzorował m.in. program Global Education Outreach Program, którego celem jest wspieranie badań nad historią Żydów zarówno w Polsce, jak i za granicą. Prowadził wykłady z historii Żydów XX wieku na uczelniach w Niemczech, Izraelu i Stanach Zjednoczonych. Był współtwórcą wielu projektów badawczych poświęconych dziejom społeczności żydowskiej w Polsce. Od 2009 roku związany jest z Centrum Badań Żydowskich im. Filipa Friedmana na Uniwersytecie Łódzkim. Autor ponad 40 publikacji naukowych i popularnonaukowych. Swoje teksty publikował m.in. w „Zagładzie Żydów. Studia i materiały”, „Kwartalniku Historii Żydów” oraz w tygodniku „Polityka”. Od 20 marca 2024 roku pełnił obowiązki dyrektora Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie. Decyzją Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 20 marca 2025 roku został oficjalnie powołany na to stanowisko.
Wojciech Konończuk
Dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia. Wcześniej zastępca dyrektora, kierownik Zespołu Białorusi, Ukrainy i Mołdawii oraz analityk ds. polityki zagranicznej i energetycznej Rosji w Zespole Rosyjskim OSW. W przeszłości koordynator projektów ukraińskich i białoruskich w Fundacji im. Stefana Batorego, visiting scholar w Instytucie Kennana w ramach Wilson Center w Waszyngtonie. Uczestnik wielu międzynarodowych projektów badawczych (m.in. Sorbonne Nouvelle, CEPS, Think Visegrad). Stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”. Regularnie prowadzi wykłady w Szkole Głównej Handlowej. Przewodniczący Forum Polsko-Czeskiego przy MSZ RP. Członek rady Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA.
Absolwent stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim oraz Studium Europy Wschodniej UW. Studiował również na Uniwersytecie Państwowym w Petersburgu i w Szkole Głównej Handlowej. Inicjator wydania i redaktor trzytomowego zbioru pism rosyjskich i prometejskich Włodzimierza Bączkowskiego (Centrum Mieroszewskiego i OMP 2022). Autor książek „Zagrożone dziedzictwo. Polskie dobra kultury na Ukrainie i Białorusi” (OSW, 2020) i „Sztuka przetrwania. Deportacje sowieckie z powiatu bielskiego 1940-1941” (IPN 2019).
Zobacz także
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Aktualności
Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.
- Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
Aktualności
Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.
- „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Aktualności
„Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.
- Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Aktualności
Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.
- „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
Aktualności
„Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.
- Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Aktualności
Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
Aktualności
Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.