A Question of Life and Death: The Future of Ukraine, Poland and Germany | Debata w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego - Instytut Pileckiego
05.03.2026 (CZW)
A Question of Life and Death: The Future of Ukraine, Poland and Germany | Debata w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
4 marca 2026 r. w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego odbyła się debata „A Question of Life and Death: The Future of Ukraine, Poland and Germany”.
W dyskusji wzięli udział Roderich Kiesewetter, poseł niemieckiej partii CDU, Daniel Szeligowski (ekspert Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych - PISM) oraz prof. Patrycja Grzebyk i dr Dominika Uczkiewicz z Instytutu Pileckiego. Debatę moderowała Iryna Shulikina z organizacji Vitsche Berlin.
Rozmowa dotyczyła współczesnych relacji ukraińsko-polsko-niemieckich w kontekście bezpieczeństwa międzynarodowego. Poruszono również temat rozliczania zbrodni wojennych.
Według niemieckiego polityka najwyższy czas zastanowić się nad hasłem wybrzmiewającym w Niemczech od 1945 roku, czyli „Nigdy więcej wojny, nigdy więcej narodowego socjalizmu”. – Lekcja wyciągnięta przez niemieckich sąsiadów, przez państwa, które doświadczyły niemieckiego okrucieństwa i terroru militarnego, była jednak inna. (...) Brzmi: „nigdy więcej bezbronności”.
(…) Musimy połączyć dwie zasady: „nigdy więcej wojny” oraz „nigdy więcej bezbronności” – powiedział Roderich Kiesewetter, poseł niemieckiej partii CDU.
Politolog Daniel Szeligowski mówił o pierwotnych celach rosyjskiej agresji na Ukrainę z 2022 roku: eliminacji liderów, rozbrojeniu kraju, zmianie kursu ukraińskiej polityki zagranicznej oraz aneksji znacznych części państwa. „Pod tym względem Rosja poniosła spektakularną klęskę” – ocenił. „Putin lubi opowiadać historię o tym, jak pewnego razu zapędził szczura w kąt, szczur rzucił się na niego i Putin uciekł. Lubi mówić, że wyciągnął z tego lekcję: jeśli zapędzisz szczura w kąt, rzuci się na ciebie. Ale musimy rozumieć to dosłownie: Putin nie jest szczurem. Putin jest Putinem. To on goni szczura. Jeśli damy Ukrainie środki, by mogła się na niego rzucić, Putin wróci do domu” – powiedział ekspert PISM.
Ekspertki z Instytutu Pileckiego – prof. Patrycja Grzebyk i dr Dominika Uczkiewicz – skupiły się na wojnie w kontekście prawa międzynarodowego. Mówiły o dokumentacji zbrodni wojennych jako kluczu dla utrzymania międzynarodowego porządku opartego na prawie i odpowiedzialności.
Badamy zbrodnie Związku Radzieckiego, więc wiemy, że to, co dzieje się dziś na Ukrainie, nie jest niczym nowym – powiedziała prof. Grzebyk.
Przez całą debatę przewijało się jedno, wciąż nierozstrzygnięte pytanie: czy Europa jest naprawdę gotowa zrozumieć konsekwencje tej wojny – i odpowiednio na nie odpowiedzieć?
Nagranie debaty będzie wkrótce dostępne na kanale YouTube Pilecki-Institut.
Polecamy też artykuł o debacie opublikowany na portalu dziennik.pl – dostępny pod poniższym linkiem (kliknij).
Zobacz także
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.
- Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli
Aktualności
Obchody 82. rocznicy Rzezi Woli
5 sierpnia 2026 roku odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę Rzezi Woli. W wydarzeniu wzięło udział kierownictwo Instytutu Pileckiego.
- Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej
Aktualności
Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej
Zobacz zapis debaty pt. „Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej” o życiu i nastrojach Polaków w latach 40. i 50. XX wieku.
- Hołd Bohaterom 1944 roku!
Aktualności
Hołd Bohaterom 1944 roku!
1 sierpnia, w sobotnie popołudnie, w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Dyrekcja Instytutu Pileckiego uczestniczyła w państwowych uroczystościach, które odbyły się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, nieopodal Sejmu RP oraz przy Pomniku Polegli Niepokonani na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince
W niedzielę 2 sierpnia odbyły się obchody 83. rocznicy buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II, zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma we współpracy z Muzeum Treblinka. W uroczystości upamiętniającej ofiary uczestniczył Łukasz Mieszkowski, Zastępca Dyrektora Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej.
- Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
Aktualności
Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.
- Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Aktualności
Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.
- Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.
- Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Aktualności
Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.
- Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Aktualności
Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.
- Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Aktualności
Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).