82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu” - Instytut Pileckiego

Instytut / Aktualności

82. rocznica zamordowania Leokadii Piątkowskiej. To jedna z „Zawołanych po imieniu”

82 lata temu, 27 stycznia 1944 roku Niemcy zamordowali Leokadię Piątkowską. Kobieta zginęła za pomoc okazaną Żydom w czasie okupacji. 26 października 2021 roku Instytut Pileckiego uhonorował Leokadię Piątkowską w ramach programu „Zawołani po imieniu”.

Do zbrodni doszło w Węgrowie (woj. mazowieckie). Kobieta mieszkała ze swoim mężem na Grudziach (obecnie ul. Pogodna). Wspólnie prowadzili gospodarstwo rolne. Mieli pięcioro dzieci.

W Węgrowie funkcjonowało getto. Na przełomie lata i jesieni 1942 roku Niemcy rozpoczęli eksterminację węgrowskich Żydów. 22 września nastąpiła likwidacja getta i deportacje do obozu zagłady Treblinka II. Niektórym Żydom udało się zbiec i rozpocząć walkę o przetrwanie w ukryciu.

Zdjęcie z pogrzebu Jana, syna Leokadii. Węgrów, 6 lipca 1942 r. W czarnej chuście na głowie Leokadia Piątkowska. Zdjęcie ze zbiorów prywatnych Krystyny Kluby

Śmierć za pomoc Żydom

Schronienie u Leokadii i Antoniego Piątkowskich znalazł Mendel Klein i drugi nieznany z imienia Żyd. Przygotowano im kryjówkę w oborze. Rankiem 27 stycznia 1944 roku, najprawdopodobniej w wyniku donosu, do Piątkowskich wtargnęli niemieccy żandarmi. Odnaleźli kryjówkę Mendla Kleina i drugiego Żyda. Leokadia całą odpowiedzialność za pomoc wzięła na siebie. W ten sposób uchroniła pozostałych członków rodziny przed śmiercią. Została zastrzelona przez Niemców wraz z ukrywanymi Żydami. Ciała zakopano w jednym dole. Klika dni później, pod osłoną nocy, syn i mąż Leokadii przenieśli zwłoki kobiety na cmentarz, gdzie ksiądz potajemnie odprawił pochówek.

Upamiętnienie w Węgrowie

Leokadia Piątkowska została uhonorowana przez Instytut Pileckiego w ramach programu „Zawołani po imieniu”. Uroczystości odbyły się 26 października 2021 roku w Węgrowie.

Kamień z tablicą poświęconą pamięci Leokadii Piątkowskiej stanął nieopodal ronda Węgrowskich Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata (skrzyżowanie ul. Zwycięstwa i Adama Mickiewicza w Węgrowie).

 „To dla naszej rodziny bardzo ważny moment. Historia naszej prababci Leokadii była zawsze żywa w pamięci naszej rodziny. Opowiadał nam ją dziadek Franciszek i inni krewni, których miałam szczęście poznać i słuchać w dzieciństwie. Wspominali jak pradziadkowie, ryzykując życie własne i całej rodziny, udzielili schronienia dwóm Żydom (…)” mówiła podczas uroczystości Jolanta Bardadyn, prawnuczka Leokadii Piątkowskiej.

O programie

„Zawołani po imieniu” to program realizowany przez Instytut Pileckiego, który przywraca pamięć o obywatelach II Rzeczypospolitej – Polakach oraz przedstawicielach innych narodowości i grup etnicznych żyjących w granicach II RP – zamordowanych przez Niemców za udzielanie pomocy Żydom w czasie Zagłady.

Zobacz także