2025 | Michał Bilewicz, „Traumaland. Polacy w cieniu przeszłości" - Instytut Pileckiego

2025 | Michał Bilewicz, „Traumaland. Polacy w cieniu przeszłości"

Książka „Traumaland. Polacy w cieniu przeszłości" Michała Bilewicza, (Wydawnictwo MANDO/Wydawnictwo WAM) laureatem Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego w kategorii „Naukowa książka historyczna".

„Traumaland. Polacy w cieniu przeszłości" okazała się najlepszą monografią na temat doświadczenia konfrontacji krajów Europy Środkowo-Wschodniej z totalitaryzmem w XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem Polski.

— Czytając Traumaland odbiorca przyjmuje wyzwanie zanurzenia się w pandemonium stosunku Polaków do własnej przeszłości — powiedział w laudacji prof. Pierre-Frédéric Weber, członek Kapituły — Jest to książka napisana z dystansem, ale i z empatią. Nieraz z bolesną rzetelnością odkrywa, analizuje, rozdrapuje polskie rany, lecz tylko po to, żeby je oczyścić — z mitów, propagandy lub skrótów myślowych. Ponieważ tylko wtedy będą mogły się zagoić. — dodał Pierre-Frédéric Weber.  — Zapewne byłaby to przesada, gdyby się uważało Traumaland za swego rodzaju zbiorową psychoanalizę polskiej duszy. Niemniej jednak zawiera ona w sobie dużo tej wiedzy, której potrzeba, by do traum XX wieku podchodzić w sposób świadomy i dojrzały.

W swojej książce Michał Bilewicz wyjaśnia, jak trudna historia i zbiorowa trauma wpływają na sposób myślenia współczesnych Polaków, oraz wskazuje wzorce zachowań, które „odziedziczyliśmy” po naszych przodkach.

Dr hab. Michał Bilewicz, prof. UW, kieruje Centrum Badań nad Uprzedzeniami na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jego zainteresowania badawcze obejmują psychologiczne mechanizmy pojednania, pamięć zbiorową, traumę oraz uprzedzenia.

Zobacz także

  • Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości

    Aktualności

    Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości

    Debata pt. „Kultura pamięci o Polakach ratujących Żydów”, która odbyła się 27 marca 2026 r. w Muzeum Niepodległości w Warszawie, stanowiła element obchodów III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów oraz 10. rocznicy otwarcia wystawy stałej w Muzeum w Markowej.

  • Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom

    Aktualności

    Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom

    Mija 83. rocznica zbrodni w Brzózie Królewskiej. Tego dnia w 1943 roku zginęli Katarzyna i Sebastian Kazakowie. Zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów za pomoc niesioną Żydom w czasie okupacji. Małżeństwo zostało uhonorowane w ramach programu „Zawołani po Imieniu”.

  • Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego

    Aktualności

    Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego

    24 marca w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego (IP) odbył się się wernisaż wystawy „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949" przygotowanej we współpracy IP i DSH (Domu Spotkań z Historią). Wystawę można zwiedzać do końca sierpnia 2026 roku.

  • Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)

    Aktualności

    Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)

    Ogłoszenie o konkursie na stypendia finansowe na badania naukowe w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, oddział zamiejscowy w Berlinie.

  • „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

    Aktualności

    „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów

    W środę 25 marca Instytut Pileckiego zainaugurował nowy projekt: cykl pokazów „Niemi świadkowie”. W warszawskiej galerii w Domu Bez Kantów zaprezentowano zwiedzającym i dziennikarzom gabloty z historycznymi przedmiotami – pamiątkami po „Zawołanych po imieniu” z rodzin Ulmów i Stawarskich – zamordowanych za niesienie pomocy Żydom.

  • „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów

    Aktualności

    „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów

    W Sieniawie na Podkarpaciu odbyło się uroczyste upamiętnienie rodzin Stawarskich i Singerów. W czasie II wojny światowej Wiktoria i Mateusz Stawarscy zginęli z rąk niemieckich okupantów za ukrywanie żydowskiej rodziny. To kolejna odsłona sztandarowego programu Instytutu „Zawołani po Imieniu”.

  • Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]

    Aktualności

    Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]

    „Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?" - pod takim tytułem odbyła się druga debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Znawcy tematyki polsko-niemieckiej przedstawili różne punkty widzenia na trudne relacje między oboma narodami.

  • Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji

    Aktualności

    Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji

    20 marca mija 83. rocznica zbrodni w Czyżewie (woj. podlaskie). Za pomoc Żydom w czasie wojny zginął z rąk niemieckich żandarmów Franciszek Andrzejczyk.

  • 24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

    Aktualności

    24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

    W 2018 roku Prezydent RP ustanowił dzień 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To upamiętnienie wszystkich obywateli polskich, którzy z narażeniem życia udzielali Żydom pomocy podczas niemieckiej okupacji.

  • Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego

    Aktualności

    Komunikat. Rada Pamięci Instytutu Pileckiego

    Zasady działania i organizacji Rady Pamięci Instytutu Pileckiego.

  • Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”

    Aktualności

    Pilecki w Nowym Jorku. Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century”

    Debata „Lessons from Nuremberg for the 21st Century” skupiała się na dziedzictwie procesów norymberskich oraz ich rzeczywistym oddziaływaniu na rozwój współczesnego prawa międzynarodowego i metody pociągania do odpowiedzialności zbrodniarzy wojennych.

  • Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów

    Aktualności

    Pomnik Katyński w Jersey City. Uroczyste złożenie kwiatów

    16 marca Karol Madaj, p.o. dyrektor Instytutu Pileckiego, złożył kwiaty pod Pomnikiem Katyńskim w Jersey City. Uroczystość ta stanowiła symboliczne dopełnieniem wydarzeń związanych z oficjalną inauguracją stałej siedziby Oddziału Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku, która odbyła się w dniach 14-15 marca.