Śmierć za bochenek chleba... | Scenariusze lekcji i materiały edukacyjne - Instytut Pileckiego
Śmierć za bochenek chleba... | Scenariusze lekcji i materiały edukacyjne
Zapraszamy do realizacji scenariuszy lekcyjnych powstałych w ramach programu „Zawołani po imieniu”. Mamy nadzieję, że dzięki tym scenariuszom oraz skorelowanym z nimi materiałom źródłowym, zostanie utrwalona pamięć o Polakach, którzy za ratowanie Żydów od zagłady zapłacili życiem własnym i swoich najbliższych, a których pamięć szczególnie obchodzimy 24 marca – w Narodowym Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów.
Od 2019 r. Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, w ramach programu „Zawołani po Imieniu” dąży do upamiętnienia Polaków, którzy w czasie okupacji niemieckiej oddali życie ratując Żydów. Dzięki staraniom Instytutu oraz władz samorządowych w wielu miejscowościach w Polsce stanęły symboliczne kamienie pamięci, uwieczniające te postaci oraz osoby, dla ratowania których oddały one swoje życie. W czasie uroczystości odsłonięcia pomników obecni na nich nauczyciele i samorządowcy wielokrotnie poruszali kwestię przygotowania odpowiednich materiałów edukacyjnych, które pomogłyby przybliżyć uczniom tragiczny czas Holokaustu oraz sylwetki tych, którzy w tym okresie z narażeniem życia nieśli pomoc potrzebującym. Ten pakiet jest odpowiedzią na to zapotrzebowanie.
Zagadnienie Holokaustu oraz postaw Polaków wobec tragedii Żydów są obecne w podręcznikach szkolnych oraz w licznych materiałach przygotowanych m.in. przez Instytut Pamięci Narodowej, Muzeum Polin czy Żydowski Instytut Historyczny. Niniejszy materiał różni się jednak tym, że w całości jest poświęcony wyłącznie osobom, które poniosły śmierć za ratowanie zagrożonych żydowskich współobywateli. Wybór, jakiego dokonali, i cena, którą zapłacili, zasługują na szacunek, pamięć oraz przywołanie ich postaci w podręcznikach i materiałach edukacyjnych. Proponowane scenariusze nie tylko przyczynią się do poznania losu tych postaci, ale również umożliwią rozmowy wychowawcze o wartościach, którymi się kierowały: miłosierdziu, odwadze, współczuciu, o przeciwstawianiu się złu i solidarności z tymi, którzy tego zła doświadczają.
Umieszczone w pakiecie scenariusze przygotowane przez ekspertów z Instytutu Pileckiego i Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych można realizować nie tylko na lekcjach historii, ale również na lekcjach wychowawczych, na lekcjach języka polskiego i etyki. W każdym z nich znajdą Państwo odwołania do aktualnej podstawy programowej. Przeznaczone są przeważnie na jedną jednostkę lekcyjną, ale to nauczyciel najlepiej wie, ile czasu potrzebuje na realizację zaproponowanych celów lekcji.
W pierwszej kolejności prezentujemy zestaw pięciu scenariuszy (po pobrania poniżej):
- Scenariusz I: Holocaust - zagłada Żydów w czasie II wojny światowej
- Scenariusz II: "Za bochenek chleba..." Sadowne, 13 sycznia 1943
- Scenariusz III: Zawołani po imieniu
- Sceariusz IV: "...mieliśmy odrobinę koniecznej odwagi..." - ludzie i wartości w trudnych czasach
- Sceariusz V: "Po bezkresach historii krąży widmo nieokreśloności…" – poetycka „rozprawa" Zbigniewa Herberta z historią w wierszu "Pan Cogito o potrzebie ścisłości"
Do pobrania
Wydarzenia
- CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 15 lipca
konferencja
CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 15 lipca
Instytut Pileckiego w Warszawie zaprasza do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium”, która odbędzie się w dniach 2-4 września 2026 r. w warszawskiej siedzibie Instytutu.
- Call For Papers | Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
konferencja
Call For Papers | Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
Archiwum Instytutu Pileckiego zaprasza badaczy, archiwistów oraz specjalistów z zakresu humanistyki cyfrowej do udziału w ogólnopolskiej konferencji poświęconej technologicznym i merytorycznym wyzwaniom nowoczesnej archiwistyki, związanym z rozwojem sztucznej inteligencji.
- CALL FOR PAPERS | Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej
konferencja
CALL FOR PAPERS | Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej
Instytut Pileckiego oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN zapraszają do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej, Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej, która odbędzie się w dniach 19–21 października 2026 r. w Warszawie. Wydarzenie jest częścią cyklu konferencji poświęconych transformacjom Europy Środkowo-Wschodniej po 1945 roku.
- Otwarcie wystawy „SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu"
Wydarzenie
Otwarcie wystawy „SPLOTY. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu"
Architektura to budowanie relacji – między budynkami a ich otoczeniem oraz między ludźmi, którzy ją tworzą i z niej korzystają. Wystawa przyjmuje tę perspektywę i opowiada o architekturze przez pryzmat lokalnych i międzynarodowych sieci kontaktów, więzi zawodowych oraz przyjaźni wystawianych na próbę przez historię i polityczne wybory. Ukazuje siłę i kruchość tych powiązań w niepewnych czasach.
- Znany Korczak, nieznana Wilczyńska. O autonomii, decyzjach i współodpowiedzialności | Wykład dr Agnieszki Witkowskiej-Krych i koncert harfowy
Wydarzenie
Znany Korczak, nieznana Wilczyńska. O autonomii, decyzjach i współodpowiedzialności | Wykład dr Agnieszki Witkowskiej-Krych i koncert harfowy
Zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Blask i Ból” – wykład dr Witkowskiej Krych i koncert harfowy Agaty Kunach.
- Nakarmić algorytmy. Archiwa jako źródło danych dla nowych technologii | Twoerdza Archiwum
Wydarzenie
Nakarmić algorytmy. Archiwa jako źródło danych dla nowych technologii | Twoerdza Archiwum
W ramach kolejnej odsłony cyklu „Twierdza Archiwum. Zrozumieć przeszłość” odwrócimy tradycyjną perspektywę. Zamiast pytać o to, jak nowoczesne systemy pomagają badaczom, porozmawiamy o tym, jak archiwiści mogą pomóc technologii.
- Zawołani po Imieniu: Instytut Pileckiego upamiętni Rozalię Sochę w Woli Rafałowskiej zamordowaną za ukrywanie Żydów
Wydarzenie
Zawołani po Imieniu: Instytut Pileckiego upamiętni Rozalię Sochę w Woli Rafałowskiej zamordowaną za ukrywanie Żydów
We wtorek 2 czerwca w Woli Rafałowskiej k. Rzeszowa Instytut Pileckiego, we współpracy ze Starostą Rzeszowskim oraz Wójtem Gminy Chmielnik, odsłoni kamień z tablicą upamiętniającą Rozalię Sochę – mieszkankę Woli Rafałowskiej zamordowaną przez Niemców w 1942 roku za ukrywanie grupy Żydów. Wydarzenie jest 41. upamiętnieniem w ramach programu Instytutu Pileckiego „Zawołani po imieniu”.
- Czego Niemcy uczą się o polskiej historii? Podręczniki pod lupą | Berlin w Warszawie
Wydarzenie
Czego Niemcy uczą się o polskiej historii? Podręczniki pod lupą | Berlin w Warszawie
Podczas spotkania weźmiemy pod lupę niemieckie podręczniki do historii, szukając punktów wspólnych i zarzewi sporów w pamięci obu narodów.
- Wydawnictwo Instytutu Pileckiego na Międzynarodowych Targach w Warszawie
Wydarzenie
Wydawnictwo Instytutu Pileckiego na Międzynarodowych Targach w Warszawie
W dniach 28–31 maja na PGE Narodowym w Warszawie odbędą się Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie. Nie może zabraknąć na nim wydawnictwa Instytutu Pileckiego!
- O badaniu i pamiętaniu | Dyskusja wokół publikacji „Obozy niemieckie w latach 1939-1945”
Wydarzenie
O badaniu i pamiętaniu | Dyskusja wokół publikacji „Obozy niemieckie w latach 1939-1945”
Zapraszamy na panel dyskusyjny wokół publikacji pokonferencyjnej „Obozy niemieckie w latach 1939–1945”.
- Przedpremierowy pokaz 2. odcinka serialu Rotmistrz oraz międzynarodowa debata pt. „Rotmistrz Pilecki, i co dalej?” na temat współczesnych form popularyzacji dziedzictwa Witolda Pileckiego
debata
Przedpremierowy pokaz 2. odcinka serialu Rotmistrz oraz międzynarodowa debata pt. „Rotmistrz Pilecki, i co dalej?” na temat współczesnych form popularyzacji dziedzictwa Witolda Pileckiego
Kolejny odcinek serialu Rotmistrz przenosi widza w sam środek piekła, kiedy Witold Pilecki przechodzi przez bramę z napisem „Arbeit macht frei”.
- Spotkanie z Sebastianem Christem, autorem książki „Auschwitzhäftling Nr. 2: Otto Küsel – Der unbekannte Held des Konzentrationslagers" (Więzień Auschwitz nr 2: Otto Küsel – Nieznany bohater obozu koncentracyjnego)
debata
Spotkanie z Sebastianem Christem, autorem książki „Auschwitzhäftling Nr. 2: Otto Küsel – Der unbekannte Held des Konzentrationslagers" (Więzień Auschwitz nr 2: Otto Küsel – Nieznany bohater obozu koncentracyjnego)
Książka autorstwa dziennikarza i pisarza Sebastiana Christa opowiada historię niemieckiego więźnia Otto Küsela.