Śmierć za bochenek chleba... | Scenariusze lekcji i materiały edukacyjne - Instytut Pileckiego
Śmierć za bochenek chleba... | Scenariusze lekcji i materiały edukacyjne
Zapraszamy do realizacji scenariuszy lekcyjnych powstałych w ramach programu „Zawołani po imieniu”. Mamy nadzieję, że dzięki tym scenariuszom oraz skorelowanym z nimi materiałom źródłowym, zostanie utrwalona pamięć o Polakach, którzy za ratowanie Żydów od zagłady zapłacili życiem własnym i swoich najbliższych, a których pamięć szczególnie obchodzimy 24 marca – w Narodowym Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów.
Od 2019 r. Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, w ramach programu „Zawołani po Imieniu” dąży do upamiętnienia Polaków, którzy w czasie okupacji niemieckiej oddali życie ratując Żydów. Dzięki staraniom Instytutu oraz władz samorządowych w wielu miejscowościach w Polsce stanęły symboliczne kamienie pamięci, uwieczniające te postaci oraz osoby, dla ratowania których oddały one swoje życie. W czasie uroczystości odsłonięcia pomników obecni na nich nauczyciele i samorządowcy wielokrotnie poruszali kwestię przygotowania odpowiednich materiałów edukacyjnych, które pomogłyby przybliżyć uczniom tragiczny czas Holokaustu oraz sylwetki tych, którzy w tym okresie z narażeniem życia nieśli pomoc potrzebującym. Ten pakiet jest odpowiedzią na to zapotrzebowanie.
Zagadnienie Holokaustu oraz postaw Polaków wobec tragedii Żydów są obecne w podręcznikach szkolnych oraz w licznych materiałach przygotowanych m.in. przez Instytut Pamięci Narodowej, Muzeum Polin czy Żydowski Instytut Historyczny. Niniejszy materiał różni się jednak tym, że w całości jest poświęcony wyłącznie osobom, które poniosły śmierć za ratowanie zagrożonych żydowskich współobywateli. Wybór, jakiego dokonali, i cena, którą zapłacili, zasługują na szacunek, pamięć oraz przywołanie ich postaci w podręcznikach i materiałach edukacyjnych. Proponowane scenariusze nie tylko przyczynią się do poznania losu tych postaci, ale również umożliwią rozmowy wychowawcze o wartościach, którymi się kierowały: miłosierdziu, odwadze, współczuciu, o przeciwstawianiu się złu i solidarności z tymi, którzy tego zła doświadczają.
Umieszczone w pakiecie scenariusze przygotowane przez ekspertów z Instytutu Pileckiego i Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych można realizować nie tylko na lekcjach historii, ale również na lekcjach wychowawczych, na lekcjach języka polskiego i etyki. W każdym z nich znajdą Państwo odwołania do aktualnej podstawy programowej. Przeznaczone są przeważnie na jedną jednostkę lekcyjną, ale to nauczyciel najlepiej wie, ile czasu potrzebuje na realizację zaproponowanych celów lekcji.
W pierwszej kolejności prezentujemy zestaw pięciu scenariuszy (po pobrania poniżej):
- Scenariusz I: Holocaust - zagłada Żydów w czasie II wojny światowej
- Scenariusz II: "Za bochenek chleba..." Sadowne, 13 sycznia 1943
- Scenariusz III: Zawołani po imieniu
- Sceariusz IV: "...mieliśmy odrobinę koniecznej odwagi..." - ludzie i wartości w trudnych czasach
- Sceariusz V: "Po bezkresach historii krąży widmo nieokreśloności…" – poetycka „rozprawa" Zbigniewa Herberta z historią w wierszu "Pan Cogito o potrzebie ścisłości"
Do pobrania
Wydarzenia
- Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)
konferencja
Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)
W 2027 roku przypada 85. rocznica podpisania Deklaracji z Pałacu Św. Jakuba o karaniu zbrodni wojennych z 13 stycznia 1942 r. Dla upamiętnienia tego wydarzenia chcemy zorganizować międzynarodową konferencję naukową, podczas której tematem obrad będą rządy na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w XX-wiecznej Europie.
- Profesor Wiktoria Śliwowska | Spotkanie i pokaz filmu
Wydarzenie
Profesor Wiktoria Śliwowska | Spotkanie i pokaz filmu
6 listopada o godz. 18:00 zapraszamy do Instytutu Pileckiego na pokaz filmu poświęconego wybitnej historyczce, prof. Wiktorii Śliwowskiej. Po projekcji odbędzie się dyskusja z udziałem zaproszonych gości.
- Julien Bryan. 90 lat przyjaźni z Polską | Szlaki ocalenia. Śladem odwagi i braterstwa
Wydarzenie
Julien Bryan. 90 lat przyjaźni z Polską | Szlaki ocalenia. Śladem odwagi i braterstwa
Galeria Instytutu Pileckiego zaprasza na spotkanie z cyklu „Szlaki ocalenia.”, poświęconego sylwetkom osób odznaczonych Medalem „Virtus et Fraternitas".
- „Głuchoniemcy. Niemcy, którzy stali się Polakami? Historia zapomnianej społeczności Karpat”
Wydarzenie
„Głuchoniemcy. Niemcy, którzy stali się Polakami? Historia zapomnianej społeczności Karpat”
Instytut Pileckiego oraz Katedra Geografii Politycznej i Historycznej na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego zapraszają na spotkanie dyskusyjne poświęcone dziejom, tożsamości oraz dziedzictwu dawnych osadników z obszarów niemieckojęzycznych, którzy od średniowiecza zasiedlali tereny południowej Polski.
- Wernisaż wystawy „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”
wystawa
Wernisaż wystawy „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”
Zapraszamy na wernisaż wystawy „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”, poświęconej osobom, które w obliczu najtrudniejszych doświadczeń XX wieku wykazały się odwagą, solidarnością i człowieczeństwem.
- 82. rocznica wyzwolenia PREDAPPIO
Wydarzenie
82. rocznica wyzwolenia PREDAPPIO
Zapraszamy na wydarzenie poświęcone pamięci żołnierzy z 18 Lwowskiego Batalionu Strzelców (18LBS), z 2 Korpusu Wojska Polskiego, których największym sukcesem było zdobycie i wyzwolenie Predappio – rodzinnego miasta dyktatora Włoch, Benito Mussoliniego, z rąk faszystów i nazistów 28 października 1944 r.
- Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć | Dyskusja panelowa
Wydarzenie
Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć | Dyskusja panelowa
Berliński oddział Instytutu Pileckiego oraz Muzeum Getta Warszawskiego zapraszają na dyskusję panelową pt. „Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć” z udziałem dr Agnieszki Witkowskiej-Krych, dr Irmgard Zündorf, dr Wiesławy Młynarczyk oraz Roberta Szuchty. Dyskusję poprowadzi Lukas Wieczorek.
- Warsztaty „Paszport i dobre maniery" | Dzień dyplomaty w Galerii Instytutu Pileckiego
Wydarzenie
Warsztaty „Paszport i dobre maniery" | Dzień dyplomaty w Galerii Instytutu Pileckiego
Wiele osób niepokoi się o bezpieczeństwo w Polsce, młodzież nierzadko boryka się z poważnymi trudnościami w budowaniu relacji... Serdecznie zapraszamy na warsztaty dla rodzin osadzone w rzeczywistości dwudziestowiecznej dyplomacji. Na spotkaniu poruszone zostaną praktyczne aspekty szacunku, otwartości, i odwagi we wzajemnej trosce.
- Wykład „Polska dyplomacja wobec kwestii żydowskiej w latach 1932–1939" | Dzień dyplomaty w Galerii Instytutu Pileckiego
Wydarzenie
Wykład „Polska dyplomacja wobec kwestii żydowskiej w latach 1932–1939" | Dzień dyplomaty w Galerii Instytutu Pileckiego
Serdecznie zapraszamy na wykład dr Kingi Czechowskiej pt. "Polska dyplomacja wobec kwestii żydowskiej w latach 1932–1939" w dniu 24 października o godzinie 14.00 w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.
- Śladami ucieczki. Polsko-alzackie historie ratowania polskich jeńców wojennych
wykład
Śladami ucieczki. Polsko-alzackie historie ratowania polskich jeńców wojennych
Jaki splot wydarzeń łączy francuską wioskę w Alzacji z polską wsią na Podkarpaciu? W jaki sposób lokalna społeczność Fréland ryzykowała życie, by nieść pomoc polskim jeńcom, organizować ich ucieczkę i ukrywać ich aż do nadejścia wojsk alianckich?
- Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej
konferencja
Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej
Instytut Pileckiego oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN zapraszają na międzynarodową konferencje naukową, „Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej”, która odbędzie się w dniach 19–21 października 2026 r. w Warszawie.
- Berlin | Odsłuch audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, spotkanie z twórcami i koncert Dobrawy Czocher
Wydarzenie
Berlin | Odsłuch audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, spotkanie z twórcami i koncert Dobrawy Czocher
Instytut Pileckiego w Berlinie zaprasza na wspólny odsłuch 2. odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, spotkanie z jego twórcami oraz koncert Dobrawy Czocher, kompozytorki i wiolonczelistki, autorki muzyki do serii.