W poszukiwaniu tożsamości. Powojenna odbudowa Gdańska i Szczecina oraz jej współczesne echa - Instytut Pileckiego

debata

22.05.2025 (CZW) 18.30

W poszukiwaniu tożsamości. Powojenna odbudowa Gdańska i Szczecina oraz jej współczesne echa

Po wojnie Gdańsk i Szczecin podjęły próbę stworzenia nowej tożsamości poprzez odbudowę i modernizację. Dziś warto zadać pytanie: jak współczesna architektura tych miast odzwierciedla tamte wybory i czy powojenna wizja przetrwała próbę czasu?

Podczas naszego wydarzenia chcielibyśmy zastanowić się, w jaki sposób dzisiejsze pokolenia odnoszą się do dziedzictwa powojennej odbudowy i modernizacji. Czy próba stworzenia nowej, powojennej tożsamości przetrwała próbę czasu, w obliczu odnowionej tęsknoty za przeszłością i przedwojennym wizerunkiem tych miast? W jaki sposób ustalone wówczas zasady są na nowo definiowane w kontekście trwającego rozwoju miast i zagęszczania? I na koniec: co współczesna architektura Gdańska i Szczecina mówi o obecnym postrzeganiu tożsamości tych miast? 

Organizatorzy: Instytut Pileckiego w Berlinie, DOM Publishers

Rejestracja:  https://forms.gle/8tc7tWCbtEfU76nd6

Dyskusja panelowa z udziałem: 

  • dr Jakub Gołębiewski, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny
  • dr Justyna Borucka, Politechnika Gdańska
  • Prof. Uta Pottgiesser, Uniwersytet Technologiczny w Delfcie

Gdańsk i Szczecin to dwa miasta portowe, których urbanistyka i architektura odzwierciedlają złożoną i burzliwą historię dwudziestowiecznej Europy. Po zakończeniu II wojny światowej oba miasta przeszły zmianę przynależności państwowej, której towarzyszyła całkowita wymiana ludności. Nowi mieszkańcy stanęli przed zadaniem odbudowy i przedefiniowania nieznanej im przestrzeni. Zapoczątkowało to proces oswajania się z obcą ziemią, zapuszczania korzeni i konstruowania nowej narracji, która znalazła swój wyraz także w architekturze.

Określając formę i skalę przebudowy, starano się wyeksponować istotne elementy istniejącego krajobrazu kulturowego, podkreślając historyczny związek obu miast z państwem polskim. Zmiana systemu politycznego - w szczególności nacjonalizacja własności - umożliwiła kompleksowe, odgórne podejście do rozwoju przestrzennego, co z kolei miało znaczący wpływ na proces odbudowy.

Jednak pomimo tych podobieństw, rekonstrukcja Gdańska i Szczecina podążała znacząco różnymi ścieżkami. Gdańsk skupił się na odtworzeniu historycznego charakteru budynków na swoim starym mieście, podczas gdy Szczecin zdecydował się na włączenie współczesnej architektury w ten sam kontekst. Decyzje te odcisnęły trwałe piętno na rozwoju przestrzennym obu miast, czego konsekwencje widoczne są do dziś.

Wydarzenie jest częścią projektu "Ćwiczenia nowoczesności" [Exercising Modernity]. Dyskusja będzie prowadzona w języku angielskim. 

Zobacz także

  • Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)

    konferencja

    Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)

    W 2027 roku przypada 85. rocznica podpisania Deklaracji z Pałacu Św. Jakuba o karaniu zbrodni wojennych z 13 stycznia 1942 r. Dla upamiętnienia tego wydarzenia chcemy zorganizować międzynarodową konferencję naukową, podczas której tematem obrad będą rządy na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w XX-wiecznej Europie.

  • Profesor Wiktoria Śliwowska | Spotkanie i pokaz filmu
    Grafika spotkania

    Wydarzenie

    Profesor Wiktoria Śliwowska | Spotkanie i pokaz filmu

    6 listopada o godz. 18:00 zapraszamy do Instytutu Pileckiego na pokaz filmu poświęconego wybitnej historyczce, prof. Wiktorii Śliwowskiej. Po projekcji odbędzie się dyskusja z udziałem zaproszonych gości.

  • Julien Bryan. 90 lat przyjaźni z Polską

    Wydarzenie

    Julien Bryan. 90 lat przyjaźni z Polską

    Galeria Instytutu Pileckiego zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu „Szlaki ocalenia.”, poświęconego sylwetkom osób odznaczonych Medalem „Virtus et Fraternitas".