Spotkanie z twórcami i pokaz filmu "Łagier 0331" | WAKACYJNE CZWARTKI FILMOWE - Instytut Pileckiego

31.07.2025 (CZW) 17.00

Spotkanie z twórcami i pokaz filmu "Łagier 0331" | WAKACYJNE CZWARTKI FILMOWE

W każdy wakacyjny czwartek lipca i sierpnia Galeria Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów zaprasza na specjalne pokazy filmów dokumentalnych, które przybliżają fascynujące, trudne, ale niezwykle ważne historie XX wieku.

W czwartek 31 lipca zapraszamy do galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów w Warszawie, na pokaz filmu "Łagier 0331".

Po projekcji odbędzie się spotkanie z jego autorami  — Grzegorzem Czerniakiem i Jerzym Rohozińskim. 

Film: Łagier 0331 (2022)
> Czas trwania: 60 minut
> Reżyseria: Grzegorz Czerniak, Jerzy Rohoziński, Wojciech Saramonowicz

Kiedy: 31 lipca, godz. 17:00
Gdzie: Galeria Instytutu Pileckiego
ul. Krakowskie Przedmieście 11, Warszawa

Łagier 0331 (2022), 60 min, reż. Grzegorz Czerniak, Jerzy Rohoziński, Wojciech Saramonowicz

Film opowiada o tragicznych losach mieszkańców Wileńszczyzny „wyzwalanych” przez Armię Czerwoną, przyszłych więźniach obozu kontrolno-filtracyjnego NKWD nr 0331 w Kutaisi. Symbolicznie przywołuje na myśl tragiczne w skutkach wydarzenia „wyzwolenia” Warszawy przez Armię Czerwoną 17 stycznia 1945 roku. Kutaisi, dawna rezydencja królów gruzińskich, gród położony w cieniu wspaniałej katedry monarchy-zjednoczyciela Bagrata III. A jednak miasto ma swoją ciemną stronę, skrywa mroczną tajemnicę. Bo tu, z dala od turystycznych szlaków, leżą niepochowane szczątki ludzkie. Leżą, domagając się godziwego pochówku. Niegdyś popełniono tu zbrodnię. „Przez pierwsze miesiące umierało dziennie około 10 osób” – wspomina jeden z więźniów obozu kontrolno-filtracyjnego NKWD nr 0331 w Kutaisi, zmuszanych do niewolniczej pracy w miejscowej fabryce samochodów „Kolchida”. W większości byli to żołnierze i żołnierki AK z Wileńszczyzny, kwiat miejscowej inteligencji. „Grzebano ich […] bardzo płytko, w nocy szakale wyciągały zwłoki. Strasznie wyły i ludzie nerwowo nie wytrzymywali”. Miejscowi wiedzą, że kiedyś byli tu jacyś jeńcy, że budowali fabrykę, budowali domy, że ziemia wkoło kryje ich kości. Ale kto to był? Może Niemcy? Film usiłuje przywrócić pamięć o tych właśnie „Niemcach”. Nie tylko o ich tragedii i cierpieniu, ale także o bohaterskim zrywie i gniewnym krzyku: „zwróćcie nam godność!”. Ludzie pracowali, głodowali, umierali, a nikt im nie mówił, ile jeszcze tak ma być, ile ta gehenna ma jeszcze trwać. Kiedy ich zwolnią, pozwolą wreszcie wrócić do domu. W końcu nadeszła Wielkanoc 1947 roku i nie wytrzymali. „Po szeregu przeszedł szmer ‘strajk’. ‘Polacy nie idą do pracy!’. Coś niespotykanego w obozach sowieckich. Wszyscy inni więźniowie wyszli do pracy, ale nie Polacy”. Strajkujących rozwieziono po innych łagrach, perfidnie zwodząc, że teraz to już wrócą do siebie. W końcu ci, co przeżyli, przyjechali do kraju zimą 1948/1949 roku. Wycieńczeni i upodleni. Już nie do Wilna, nie na Wileńszczyznę, ale do kraju jakże innego od tego, za który walczyli i za którym tęsknili. Kraju, w którym nie mogli mówić o tym, co przeszli. Dopiero po długich latach milczenia i kłamstw będzie można stawiać pytania: dlaczego i za co?

Przeżyj WAKACYJNE CZWARTKI FILMOWE z Instytutem Pileckiego. Zapraszamy na pozostałe pokazy filmowe - zobacz program TUTAJ. 

Zobacz także

  • Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)

    konferencja

    Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)

    W 2027 roku przypada 85. rocznica podpisania Deklaracji z Pałacu Św. Jakuba o karaniu zbrodni wojennych z 13 stycznia 1942 r. Dla upamiętnienia tego wydarzenia chcemy zorganizować międzynarodową konferencję naukową, podczas której tematem obrad będą rządy na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w XX-wiecznej Europie.

  • Profesor Wiktoria Śliwowska | Spotkanie i pokaz filmu
    Grafika spotkania

    Wydarzenie

    Profesor Wiktoria Śliwowska | Spotkanie i pokaz filmu

    6 listopada o godz. 18:00 zapraszamy do Instytutu Pileckiego na pokaz filmu poświęconego wybitnej historyczce, prof. Wiktorii Śliwowskiej. Po projekcji odbędzie się dyskusja z udziałem zaproszonych gości.

  • Julien Bryan. 90 lat przyjaźni z Polską

    Wydarzenie

    Julien Bryan. 90 lat przyjaźni z Polską

    Galeria Instytutu Pileckiego zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu „Szlaki ocalenia.”, poświęconego sylwetkom osób odznaczonych Medalem „Virtus et Fraternitas".