Ochotnik. Witold Pilecki i jego misja w Auschwitz | wystawa - Instytut Pileckiego
Ochotnik. Witold Pilecki i jego misja w Auschwitz | wystawa
Witold Pilecki był dotychczas postacią mało znaną poza granicami Polski. Wystawa - przygotowana na podstawie najnowszych badań międzynarodowych ekspertów - ma przybliżyć historię rotmistrza naszym zachodnim sąsiadom.
Skomplikowane dzieje Polski XX wieku to nie tylko działania wojenne, okupacja czy zbrodnie okresu stalinowskiego. Historia ma wiele twarzy, w tym tę ludzką – twarz konkretnego człowieka. Spośród wielu bohaterów, także tych bezimiennych, na szczególną uwagę zasługuje postać symbolizująca walkę z dwoma totalitaryzmami: komunistycznym i nazistowskim. Dlatego w trakcie prac nad koncepcją wystawy inaugurującej działalność instytutu w Berlinie, nie było wątpliwości co do tego, że będzie ona poświęcona Witoldowi Pileckiemu.
– Wystawa, skierowana do odbiorcy niemieckiego i, szerzej, zachodniego, opowiada tak naprawdę o doświadczeniu Polski podczas wojny – mówi Hanna Radziejowska, kurator wystawy i kierownik berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego. – Pokazujemy nieznaną dotychczas i nieopowiedzianą poza granicami Polski historię o misji Pileckiego w Auschwitz, o jego śmierci z rąk władzy komunistycznej, o wymazywaniu pamięci o nim. Wystawa próbuje połączyć dwa wymiary: poprzez niezwykłą, konkretną opowieść, dotykamy bardzo wielu kluczowych spraw XX-wiecznej historii Polski, a przez to – historii Europy.
Witold Pilecki był pierwszym, który poinformował świat o okrucieństwie rozgrywającym się za bramą obozu. Przez ponad dwa i pół roku budował ruch oporu w Auschwitz i przygotowywał zbrojne powstanie. Po ucieczce osobiście zabiegał u przywódców polskiego państwa podziemnego o udaremnienie zagłady setek tysięcy ludzkich istnień. Drugi kurator wystawy, dziennikarz Jack Fairweather, zastanawiał się nad pobudkami, którymi kierował się Pilecki: Co się stało z ruchem oporu, który stworzył w Auschwitz, ryzykując swoim życiem? Dlaczego jego apel wzywający do przerwania spirali nienawiści nie został wysłuchany? Ile istnień ludzkich można by było ocalić, gdyby świat posłuchał? Poszukując odpowiedzi na te pytania, zacząłem prowadzić badania, których owocami są książka „The Volunteer” i wystawa (..). Pozwala ona „zanurzyć” się w świecie Pileckiego – przedmiotach, obrazach i dźwiękach, których codziennie doświadczał. Dzięki temu można go lepiej poznać, zrozumieć jego osobowość i wybory, jakich dokonał.
„Ochotnik. Witold Pilecki i jego misja w Auschwitz” otwiera przestrzeń do dialogu, dając tym samym możliwość zbudowania wspólnoty. W jej ramach ludzie z różnymi perspektywami historycznymi (jak Polacy i Niemcy) mogą ze sobą rozmawiać o wspólnej przeszłości.
Wystawa nie tylko ujawnia nieznane fakty, ale przede wszystkim zachęca nas do zadawania pytań o motywacje, które stoją za decyzją o przeciwstawieniu się złu. To nie jest kolejne sprawozdanie z okrytego najgorszą sławą obozu śmierci. Chcielibyśmy, aby publiczność wyciągnęła naukę z siły ludzkiego ducha, umiejętności Pileckiego do tworzenia więzów i przyjaźni, nawet w świecie pełnym strachu, terroru i śmierci – mówi dr Wojciech Kozłowski, dyrektor Instytutu Pileckiego.
Ekspozycję w siedzibie Instytutu Pileckiego w Berlinie będzie można zobaczyć do końca marca 2020 roku. W ramach wystawy planowane są liczne wydarzenia towarzyszące, m.in. warsztaty edukacyjne dla niemieckiej młodzieży.
Organizator: Instytut Pileckiego
Kuratorzy: Jack Fairweather, Hanna Radziejowska
Konsultanci: dr hab. Jochen Böhler, dr Piotr Setkiewicz
Projekt wystawy: Kłaput Project
Partner wystawy: Muzeum Auschwitz-Birkenau
Miejsce: Instytut Pileckiego w Berlinie, Pariser Platz 4a
Aktualizacja: marzec 2020
Z uwagi na zagrożenie epidemiologiczne wystawa jest nieczynna do odwołania.
Zobacz także
- Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej
Aktualności
Rewolucja strachu i nadziei: Polskie społeczeństwo po II wojnie światowej
Zobacz zapis debaty pt. „Rewolucja strachu i nadziei – polskie społeczeństwo po II wojnie światowej” o życiu i nastrojach Polaków w latach 40. i 50. XX wieku.
- Hołd Bohaterom 1944 roku!
Aktualności
Hołd Bohaterom 1944 roku!
1 sierpnia, w sobotnie popołudnie, w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Dyrekcja Instytutu Pileckiego uczestniczyła w państwowych uroczystościach, które odbyły się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, nieopodal Sejmu RP oraz przy Pomniku Polegli Niepokonani na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć ofiar obozu zagłady w Treblince
W niedzielę 2 sierpnia odbyły się obchody 83. rocznicy buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II, zorganizowane przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma we współpracy z Muzeum Treblinka. W uroczystości upamiętniającej ofiary uczestniczył Łukasz Mieszkowski, Zastępca Dyrektora Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej.
- Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
Aktualności
Malowany raport z Powstania Warszawskiego | Wernisaż wystawy akwarel i rysunków Waleriana Bieleckiego
28 lipca w siedzibie Instytutu Pileckiego odbył się wernisaż wystawy prezentującej po raz pierwszy w Warszawie mało znane akwarele i rysunki dokumentujące Powstanie Warszawskie. Ich autorem był Walerian Bielecki ps. „Inżynier Jan” – żołnierz Zgrupowania „Krybar”, architekt i konstruktor słynnego samochodu pancernego „Kubuś”.
- Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Aktualności
Spotkanie z Powstańcami Warszawskimi
Z okazji przypadającej 1 sierpnia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbyło się spotkanie z Bohaterami tamtego zrywu.
- Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Co wiedzieli Niemcy? – o świadomości zbrodni i mechanizmach wyparcia. 6. spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”
Czy można żyć tuż obok miejsca masowej zagłady i nie wiedzieć, co się dzieje? Co oznacza „wiedzieć” – widzieć, słyszeć, domyślać się, a może świadomie wypierać rzeczywistość? Wokół tych pytań koncentrowało się kolejne spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, które odbyło się w siedzibie Instytucie Pileckiego.
- Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Aktualności
Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.
- Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Aktualności
Zderzenie dwóch pamięci. Polityka historyczna Polski wobec Ukrainy
Ukraińska pamięć państwowa zabrnęła w ślepy zaułek, co podyktowane było nie do końca refleksyjnym podejściem do wybranych kart przeszłości własnego narodu. Niestety, jak zwykle w podobnych sytuacjach, kiedy historia zostaje zakładnikiem polityki, rachunek za to przyjdzie jednak zapłacić nie politykom, a państwu ukraińskiemu i jego społeczności – ocenił profesor Instytutu Pileckiego, dr. hab. Damian Markowski.
- Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Aktualności
Odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Nowa książka ekspertki Pileckiego
Nakładem wydawnictwa Brill ukazała się monografia dr. Dominiki Uczkiewicz (Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami) pt. „Accountability for War Crimes in the Policy of the Polish Government-in-Exile. A Legal and Historical Analysis”, jako 85. tom serii Studies in the History of International Law (Legal History Library).
- LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
Aktualności
LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.
- Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń
Aktualności
Lipiec w Instytucie Pileckiego | Kalendarz wydarzeń
Zapraszamy do zapoznania się z kalendarzem wydarzeń Instytutu Pileckiego na lipiec 2026. W programie znalazły się debaty, konferencje naukowe, pokazy filmowe, spotkania z twórcami i historykami, wystawy, wydarzenia edukacyjne oraz obchody 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. Szczegółowy harmonogram poniżej.
- 12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.