Ochotnik. Witold Pilecki i jego misja w Auschwitz | wystawa - Instytut Pileckiego
Ochotnik. Witold Pilecki i jego misja w Auschwitz | wystawa
Witold Pilecki był dotychczas postacią mało znaną poza granicami Polski. Wystawa - przygotowana na podstawie najnowszych badań międzynarodowych ekspertów - ma przybliżyć historię rotmistrza naszym zachodnim sąsiadom.
Skomplikowane dzieje Polski XX wieku to nie tylko działania wojenne, okupacja czy zbrodnie okresu stalinowskiego. Historia ma wiele twarzy, w tym tę ludzką – twarz konkretnego człowieka. Spośród wielu bohaterów, także tych bezimiennych, na szczególną uwagę zasługuje postać symbolizująca walkę z dwoma totalitaryzmami: komunistycznym i nazistowskim. Dlatego w trakcie prac nad koncepcją wystawy inaugurującej działalność instytutu w Berlinie, nie było wątpliwości co do tego, że będzie ona poświęcona Witoldowi Pileckiemu.
– Wystawa, skierowana do odbiorcy niemieckiego i, szerzej, zachodniego, opowiada tak naprawdę o doświadczeniu Polski podczas wojny – mówi Hanna Radziejowska, kurator wystawy i kierownik berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego. – Pokazujemy nieznaną dotychczas i nieopowiedzianą poza granicami Polski historię o misji Pileckiego w Auschwitz, o jego śmierci z rąk władzy komunistycznej, o wymazywaniu pamięci o nim. Wystawa próbuje połączyć dwa wymiary: poprzez niezwykłą, konkretną opowieść, dotykamy bardzo wielu kluczowych spraw XX-wiecznej historii Polski, a przez to – historii Europy.
Witold Pilecki był pierwszym, który poinformował świat o okrucieństwie rozgrywającym się za bramą obozu. Przez ponad dwa i pół roku budował ruch oporu w Auschwitz i przygotowywał zbrojne powstanie. Po ucieczce osobiście zabiegał u przywódców polskiego państwa podziemnego o udaremnienie zagłady setek tysięcy ludzkich istnień. Drugi kurator wystawy, dziennikarz Jack Fairweather, zastanawiał się nad pobudkami, którymi kierował się Pilecki: Co się stało z ruchem oporu, który stworzył w Auschwitz, ryzykując swoim życiem? Dlaczego jego apel wzywający do przerwania spirali nienawiści nie został wysłuchany? Ile istnień ludzkich można by było ocalić, gdyby świat posłuchał? Poszukując odpowiedzi na te pytania, zacząłem prowadzić badania, których owocami są książka „The Volunteer” i wystawa (..). Pozwala ona „zanurzyć” się w świecie Pileckiego – przedmiotach, obrazach i dźwiękach, których codziennie doświadczał. Dzięki temu można go lepiej poznać, zrozumieć jego osobowość i wybory, jakich dokonał.
„Ochotnik. Witold Pilecki i jego misja w Auschwitz” otwiera przestrzeń do dialogu, dając tym samym możliwość zbudowania wspólnoty. W jej ramach ludzie z różnymi perspektywami historycznymi (jak Polacy i Niemcy) mogą ze sobą rozmawiać o wspólnej przeszłości.
Wystawa nie tylko ujawnia nieznane fakty, ale przede wszystkim zachęca nas do zadawania pytań o motywacje, które stoją za decyzją o przeciwstawieniu się złu. To nie jest kolejne sprawozdanie z okrytego najgorszą sławą obozu śmierci. Chcielibyśmy, aby publiczność wyciągnęła naukę z siły ludzkiego ducha, umiejętności Pileckiego do tworzenia więzów i przyjaźni, nawet w świecie pełnym strachu, terroru i śmierci – mówi dr Wojciech Kozłowski, dyrektor Instytutu Pileckiego.
Ekspozycję w siedzibie Instytutu Pileckiego w Berlinie będzie można zobaczyć do końca marca 2020 roku. W ramach wystawy planowane są liczne wydarzenia towarzyszące, m.in. warsztaty edukacyjne dla niemieckiej młodzieży.
Organizator: Instytut Pileckiego
Kuratorzy: Jack Fairweather, Hanna Radziejowska
Konsultanci: dr hab. Jochen Böhler, dr Piotr Setkiewicz
Projekt wystawy: Kłaput Project
Partner wystawy: Muzeum Auschwitz-Birkenau
Miejsce: Instytut Pileckiego w Berlinie, Pariser Platz 4a
Aktualizacja: marzec 2020
Z uwagi na zagrożenie epidemiologiczne wystawa jest nieczynna do odwołania.
Zobacz także
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Aktualności
Nowy Jork | Wystawa „Między życiem a śmiercią: historie pomocy w czasie Zagłady”
Do 29 października w Instytucie Pileckiego w Nowym Jorku można oglądać wystawę o ludziach, którzy ryzykowali własne życie, aby ratować Żydów podczas Holokaustu – oraz tych, którzy przeżyli dzięki ich odwadze.
- Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
Aktualności
Sowieckie dziedzictwo Azji Centralnej oczami polskich reportażystów
W ostatnich latach nakładem Wydawnictwa Czarne ukazały się trzy wybitne reportaże mierzące się z sowieckim dziedzictwem Azji Centralnej. O tym, jak postsowieckie dziedzictwo wpływa na współczesny Kazachstan i Kirgistan, dlaczego ślady totalitaryzmów bywają nieoczywiste oraz czym ta historia inspiruje współczesnych reportażystów, porozmawiają autorzy książek: Wojciech Górecki, Joanna Czeczott, Emilia Sułek oraz krytyczka literacka Aurelia Szwajkowska (Uniwersytet Rzeszowski). Spotkanie poprowadzi dr Dmitrij Panto – historyk, który dzieciństwo i młodość spędził w północnym Kazachstanie.
- „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Aktualności
„Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” - konferencja naukowa
Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” organizowana w dniach 2-4 września przez Instytut Pileckiego w Warszawie jest pierwszym w Polsce przedsięwzięciem podsumowującym interdyscyplinarne badania nad sowiecką Azją Centralną w XX wieku – regionem o wyjątkowo skomplikowanej historii totalitaryzmu, o dramatycznych doświadczeniach ludności poddawanej masowym represjom i przymusowym deportacjom, w tym ludności polskiej.
- Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
Aktualności
Instytut Pileckiego uczcił pamięć obrońców Polski we wrześniu i październiku 1939 roku
W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w uroczystościach upamiętniających obrońców Ojczyzny oraz cywilne ofiary niemieckiej agresji. Kwiaty złożono zarówno podczas ogólnopolskich obchodów na Westerplatte, jak i lokalnych miejscach pamięci w Warszawie.
- Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Aktualności
Instytut Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie
Zachęcamy do odwiedzenia stoiska Instytutu Pileckiego na Jesiennych Targach Książki w Warszawie! Będzie to znakomita okazja do zapoznania się z naszą ofertą wydawniczą.
- „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
Aktualności
„Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” - otwarcie wystawy
W piątek, 28 sierpnia, w rocznicę śmierci Rafała Lemkina i tuż po 35. rocznicy odzyskania niepodległości przez Mołdawię Instytut Pileckiego, wspólnie z Centrum Mieroszewskiego, otworzył na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”.
- Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Aktualności
Karol Madaj dyrektorem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, powołała Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia br.
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
Aktualności
Rocznica zwycięstwa Polaków nad Armią Czerwoną i Święto Wojska Polskiego
To jedno z kluczowych militarnych starć w dziejach świata! 15 sierpnia obchodzimy rocznicę Bitwy Warszawskiej, określanej też zwyczajowo „Cudem nad Wisłą”. To również Święto Wojska Polskiego.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W najnowszym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
Aktualności
Sprawa Reinefartha. Jak sprawca Rzezi Woli uniknął kary? | Siódme spotkanie „Berlin w Warszawie” [wideo i foto]
6 sierpnia – w 82. rocznicę Rzezi Woli, w Instytucie Pileckiego odbyło się siódme spotkanie cyklu „Berlin w Warszawie”. Debata poświęcona była jednemu z najbardziej bolesnych przykładów powojennej bezkarności – historii Heinza Reinefartha, byłego generała Waffen-SS i jednego z dowódców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione podczas tłumienia Powstania Warszawskiego, w tym masakrę ludności cywilnej na warszawskiej Woli.