Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana - Instytut Pileckiego
Nowa Kapituła Nagrody Pileckiego powołana
Na podstawie Regulaminu Konkursu oraz Regulaminu Prac Kapituły p.o. Dyrektora Instytutu Pileckiego Karol Madaj 1 kwietnia 2026 roku powołał Kapitułę Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego szóstej edycji Konkursu. Skład ośmioosobowej Kapituły obejmuje troje członków stałych, będących przedstawicielami Rodziny Pileckich, Instytutu Pileckiego oraz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, a także członków powoływanych każdorazowo pisemną decyzją Dyrektora Instytutu.
Stali członkowie
- dr hab. Patrycja Grzebyk, prof. UW – w imieniu Dyrektora Instytutu Pileckiego, przedstawicielka Organizatora Konkursu;
- dr Piotr Cywiński – dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, przedstawiciel Partnera Konkursu;
- Krzysztof Kosior – prawnuk Rotmistrza, przedstawiciel rodziny Witolda Pileckiego, patrona Konkursu.
Członkowie powołani przez Dyrektora Instytutu Pileckiego
- prof. Agnieszka Bieńczyk-Missala
- Andrzej Brzeziecki
- prof. Padraic Kenney
- prof. Anna Mazurkiewicz
- prof. Claudia Weber
Na Sekretarza Kapituły wyznaczono Iwonę Jabłońską z Instytutu Pileckiego.
Nagroda Pileckiego
Międzynarodowa Nagroda im. Witolda Pileckiego przyznawana jest od 2021 roku w partnerstwie z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. W skład jej Kapituły, obok przedstawicieli obu instytucji i reprezentanta Rodziny Pileckich, wchodzą historycy i publicyści polscy oraz zagraniczni. W 6. edycji Nagrodę otrzymają autorzy najlepszych książek naukowych oraz reportaży historycznych, które ukazały się w 2025 roku i dotykają tematu doświadczenia krajów Europy Środkowo-Wschodniej konfrontacji z totalitaryzmami w XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem Polski. Wręczona zostanie także Nagroda za dokumentowanie przejawów działalności i reliktów XX-wiecznych systemów totalitarnych we współczesnym świecie - za książkę, która niesie świadectwo zbrodniczych działań systemów totalitarnych, posttotalitarnych i autorytarnych we współczesnym świecie, jest opowieścią o dramatycznym losie ludności dotkniętej wojnami i konfliktami zbrojnymi, piętnuje przypadki intencjonalnego i uporczywego łamania praw człowieka.
Więcej informacji o Międzynarodowej Nagrodzie im. Witolda Pileckiego (kliknij).
Biogramy członków Kapituły
Prof. Agnieszka Bieńczyk-Missala
Politolożka, specjalistka w zakresie spraw międzynarodowych i humanitarnych, w tym polityki zagranicznej, praw człowieka i zbrodni międzynarodowych. Doktor habilitowana, profesor uczelni na Uniwersytecie Warszawskim, prodziekan ds. współpracy z zagranicą i kierownik Katedry Studiów Strategicznych i Bezpieczeństwa Międzynarodowego na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW, przewodnicząca Rady Naukowej Dyscypliny Nauki o Bezpieczeństwie UW, analityk w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych (2006–2008). Kierownik projektu naukowego Zapobieganie masowym naruszeniom praw człowieka, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki (2013–2017). Autorka licznych publikacji z zakresu polityki zagranicznej RP, a także ochrony praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego, m.in. Prawa człowieka w polskiej polityce zagranicznej po 1989 r. (2005); Zapobieganie masowym naruszeniom praw człowieka. Międzynarodowe instytucje i instrumenty (2018); Bezpieczeństwo międzynarodowe (2020, współautorka); Horyzonty studiów strategicznych (2023; współautorka).
Andrzej Brzeziecki
Historyk, dziennikarz i publicysta. Absolwent Wydziału Historycznego UJ. W latach 2002-2008 redaktor „Tygodnika Powszechnego”, w latach 2008-2019 redaktor naczelny pisma „Nowa Europa Wschodnia”, obecnie pracuje w Ośrodku Studiów Wschodnich im. Marka Karpia. Publikuje w „Gazecie Wyborczej”, „Newsweeku”, „Polityce” oraz w „Rzeczpospolitej”. Jest członkiem rady fundatorów Fundacji Schumana. Od 2025 r. jest członkiem jury Nagrody Literackiej NIKE. Autor i współautor książek historycznych oraz reporterskich, m.in. Tadeusz Mazowiecki. Biografia naszego premiera (Kraków 2015), Łukaszenka. Niedoszły car Rosji (wraz z Małgorzatą Nocuń) (Wołowiec 2016), Czerniawski. Polak, który oszukał Hitlera (Wołowiec 2018), Wielka gra majora Żychonia. As wywiadu kontra Rzesza (Kraków 2021), Kocio, Kozioł, Senator. Biografia Krzysztofa Kozłowskiego (Kraków 2022); Ostróda '46. Jak Polacy Sowietów gromili (Kraków 2023), Zmierzyć arszynem. Marek Karp i Ośrodek Studiów Wschodnich (Kraków-Warszawa 2024). Ostatnio wydał wywiad rzekę z Piotrem Nowiną Konopką (Warszawa 2025).
Dr Piotr Cywiński
Dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, partnera Konkursu o Międzynarodową Nagrodę im. Witolda Pileckiego. Historyk, doktor nauk humanistycznych, działacz społeczny, współtwórca i prezes Fundacji Auschwitz-Birkenau. Uczestnik dialogu polsko-żydowskiego i chrześcijańsko-żydowskiego. Współtwórca i przewodniczący Rady Instytutu Auschwitz-Birkenau, główny ekspert Centrum Badań nad Ekonomiką Miejsc Pamięci na Uniwersytecie SWPS, współtwórca i prezes Towarzystwa Zarządzania Miejscami Pamięci. W latach 2010–2016 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2012–2017 członek Rady Powierniczej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, 2017–2021 przewodniczący Rady Programowej Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie, przewodniczący Rady Muzeum Miejsce Pamięci KL Płaszów, członek Rady Muzeum przy Muzeum-Domu Rodziny Pileckich. Autor wielu publikacji, m.in. Epitafium… i inne spisane niepokoje (2012); Zagłada w pamięci więźniów Sonderkommando (2015); Marsz śmierci w pamięci ewakuowanych więźniów Auschwitz (2016); Rampa w pamięci Żydów deportowanych do Auschwitz (2016); Auschwitz. Monografia Człowieka (2021).
Dr hab. Patrycja Grzebyk, prof. UW
Prawnik i politolog specjalizująca się w międzynarodowym prawie karnym. Wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka m.in. książek Cele osobowe i rzeczowe w konfliktach zbrojnych w świetle prawa międzynarodowego (2018) oraz Criminal Responsibility for the Crime of Aggression (2013). Zdobywczyni Nagrody im. Manfreda Lachsa za najlepszą monografię z zakresu prawa międzynarodowego.
Prof. Padraic Kenney
Amerykański historyk, badacz najnowszych dziejów Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polski. Profesor oraz prodziekan ds. nauk społecznych i historycznych oraz studiów podyplomowych na Wydziale Sztuk i Nauk Uniwersytetu Indiany. W latach 2018–2020 pełnił funkcję dyrektora Collins Living-Learning Center. Wcześniej profesor historii na Uniwersytecie Kolorado w Boulder. Prezes Stowarzyszenia Studiów Słowiańskich, Wschodnioeuropejskich i Eurazjatyckich (ASEEES). Częsty współpracownik polskiego tygodnika „Kultura Liberalna”. Jego eseje ukazywały się w „The New York Times”, „The Boston Globe” i „The Denver Post”. Autor wielu publikacji, m.in. Rebuilding Poland: Workers and Communists, 1945–1950 (1997); A Carnival of Revolution: Central Europe, 1989 (2002); Transnational Moments of Change: Europe 1945, 1968, 1989 (2004); The Burdens of Freedom: Eastern Europe Since 1989 (2006); Dance in Chains: Political Imprisonment in the Modern World (2017).
Krzysztof Kosior
przedstawiciel rodziny patrona Nagrody: prawnuk Witolda Pileckiego. Uczestnik licznych akcji społecznych oraz edukacyjnych, w szczególności skierowanych do młodzieży.
Prof. Anna Mazurkiewicz
profesor historii z Uniwersytetu Gdańskiego, badaczka dziejów najnowszych, migracji i diaspory z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, amerykanistka. Autorka monografii naukowych i redaktorka prac zbiorowych publikowanych w wydawnictwach polskich, brytyjskich i niemieckich, a także artykułów i rozdziałów tłumaczonych na sześć języków obcych. Laureatka nagród za publikacje, w tym Willi Paul Adams Award przyznawanej przez Organization of American Historians za najlepszą książkę poświęconą dziejom Stanów Zjednoczonych opublikowaną w języku innym niż angielski (2019). Stypendystka Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta (Stanford University) i trzykrotna stypendystka Fundacji Kościuszkowskiej; w latach 2017–2018 Prezeska amerykańskiego towarzystwa naukowego: Polish American Historical Association. Członkini kolegiów redakcyjnych międzynarodowych periodyków i serii wydawniczych, w tym „Oxford Research Encyclopaedias: Migration Studies" (Oxford University Press), „Journal of Migration History" (Brill), „Polish American Studies" (University of Illinois Press) oraz „Migrations in History Series” (De Gruyter). Wiceprzewodnicząca Komisji PAU do Badań Diaspory Polskiej oraz członkini Komitetu Badań nad Migracjami PAN. Członkini Kolegium Historyczno-Programowego Europejskiego Centrum Solidarności w kadencji 2021–2025, Rady Programowej Muzeum Emigracji w Gdyni, Rady Fundacji „Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta”.
Prof. Claudia Weber
Historyk specjalizująca się w historii II wojny światowej. Wykładowczyni Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie nad Odrą. Autorka m.in. Der Pakt. Stalin, Hitler und die Geschichte einer mörderischen Allianz 1939–1941 (2019) oraz Krieg der Täter. Die Massenerschießungen von Katyń (2015).
Zobacz także
- 13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
Aktualności
13 kwietnia | Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
13 kwietnia 1943 r. niemieckie radio nadało komunikat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Lesie Katyńskim.
- Do redakcji tygodnika „Zorza” | 112 listów rodzin katyńskich (Archiwum Instytutu Pileckiego)
Aktualności
Do redakcji tygodnika „Zorza” | 112 listów rodzin katyńskich (Archiwum Instytutu Pileckiego)
Z okazji 86 rocznicy Zbrodni Katyńskiej polecamy Państwa uwadze zbiór 112 listów rodzin ofiar mordu katyńskiego skierowanych do tygodnika „Zorza”. Była to odpowiedź na apel o pomoc w celu sporządzenia wykazu ofiar mordu. 112 z tych listów jest dostępnych w internetowej bazie Instytutu Pileckiego Zapisyterroru.pl.
- „Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL
Aktualności
„Przed eksterminacją…” Kolejne spotkanie w cyklu BLASK I BÓL
Jak wyglądała codzienność polskich wojskowych, którzy dostali się do sowieckiej niewoli w wyniku przegranej wojny obronnej 1939 roku? Jakich metod użyli sowieci, aby spróbować przeciągnąć na swoją stronę polskich oficerów? Dlaczego czterystu z nich uniknęło kaźni z rąk NKWD? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań padły podczas wydarzenia zorganizowanego w naszym nowym cyklu.
- Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń
Aktualności
Kwiecień w Instytucie Pileckiego. Harmonogram wydarzeń
Zachęcamy do zapoznania się z harmonogramem naszych działań na najbliższe tygodnie. Oto, co Instytut Pileckiego przygotował w kwietniu:
- Rocznica zbrodni dokonanej na rodzinie Domańskich. Zginęli za pomoc Żydom
Aktualności
Rocznica zbrodni dokonanej na rodzinie Domańskich. Zginęli za pomoc Żydom
Mijają 83 lata od zbrodni dokonanej na trzech mieszkańcach Rzążewa na Mazowszu. Zamordowali ich niemieccy żandarmi za pomoc udzieloną Żydom.
- Instytut Pileckiego – zadania ustawowe i ich realizacja | Komunikat
Aktualności
Instytut Pileckiego – zadania ustawowe i ich realizacja | Komunikat
Instytut Pileckiego postanowił ogólnie zapoznać opinię publiczną z podstawami swojego działania w związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej dyskusjami dotyczącymi finansowania i celów działalności Instytutu Pileckiego. Większość zgłaszanych wątpliwości wynika z nieporozumień dotyczących specyfiki Instytutu Pileckiego, który łączy zadania z różnych obszarów administracji państwowej.
- Spotkanie autorskie wokół książki „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”
Aktualności
Spotkanie autorskie wokół książki „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”
– Historia pozbawiona wątku ekonomii, wątku gospodarczego zawsze będzie opowieścią ułomną i niepełną – mówił podczas spotkania prof. Damian Markowski.
- Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Aktualności
Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Debata pt. „Kultura pamięci o Polakach ratujących Żydów”, która odbyła się 27 marca 2026 r. w Muzeum Niepodległości w Warszawie, stanowiła element obchodów III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów oraz 10. rocznicy otwarcia wystawy stałej w Muzeum w Markowej.
- Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Aktualności
Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Mija 83. rocznica zbrodni w Brzózie Królewskiej. Tego dnia w 1943 roku zginęli Katarzyna i Sebastian Kazakowie. Zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów za pomoc niesioną Żydom w czasie okupacji. Małżeństwo zostało uhonorowane w ramach programu „Zawołani po Imieniu”.
- Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Aktualności
Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
24 marca w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego (IP) odbył się się wernisaż wystawy „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949" przygotowanej we współpracy IP i DSH (Domu Spotkań z Historią). Wystawę można zwiedzać do końca sierpnia 2026 roku.
- Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Aktualności
Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Ogłoszenie o konkursie na stypendia finansowe na badania naukowe w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, oddział zamiejscowy w Berlinie.
- „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Aktualności
„Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W środę 25 marca Instytut Pileckiego zainaugurował nowy projekt: cykl pokazów „Niemi świadkowie”. W warszawskiej galerii w Domu Bez Kantów zaprezentowano zwiedzającym i dziennikarzom gabloty z historycznymi przedmiotami – pamiątkami po „Zawołanych po imieniu” z rodzin Ulmów i Stawarskich – zamordowanych za niesienie pomocy Żydom.