"Prawda jest najważniejsza". Wspomnienie o Witoldzie Pileckim | podcasty - Instytut Pileckiego
"Prawda jest najważniejsza". Wspomnienie o Witoldzie Pileckim | podcasty
Międzynarodowy Dzień Bohaterów Walki z Totalitaryzmem nieprzypadkowo obchodzony jest 25 maja: tego dnia wykonano wyrok śmierci na Witoldzie Pileckim. Jako człowiek wykazał się nie lada odwagą, ale jaki był... prywatnie? Posłuchajmy relacji jego bliskich.
Prababcia właściwie przez całe życie się łudziła, że może jej mąż jest gdzieś na Syberii (…). I to też znamienne, jak potraktowano rodzinę, bo to, że nie wydano zwłok, to jedno, jednak w ogóle nie powiedziano, co się stało… „wyjechał” i tyle.
Ale funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa znali prawdę. 25 maja 1948 roku, w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, Witold Pilecki został zamordowany. Przed śmiercią był brutalnie przesłuchiwany: podczas widzenia z żoną miał powiedzieć: „Mnie tutaj wykończyli. Oświęcim to była igraszka”. W więzieniu spędził cały rok – oskarżono go m.in. o działalność wywiadowczą na rzecz rządu RP na emigracji.
Z każdym rokiem maleje szansa na odnalezienie miejsca pochówku rotmistrza. Jak mówi jego prawnuk, 25 maja – nawet po 72 latach – to dla całej rodziny trudny dzień: „(…) babcię cały czas boli, że tak naprawdę ten komunistyczny reżim odebrał jej ojca i nie ma tych doczesnych szczątków”.
Z okazji rocznicy śmierci Witolda Pileckiego oddajemy głos jego bliskim: chcemy pokazać nie bohatera ze spiżu, lecz człowieka z krwi i kości. Bo żeby zrozumieć mężczyznę, który dobrowolnie trafił do Auschwitz, a potem rzucił wyzwanie komunistycznej władzy, trzeba poznać przystojnego młodzieńca o niesfornej czuprynie i zawadiackim uśmiechu. Zapraszamy zatem do wysłuchania opowieści o Witoldzie, jakiego nie znamy: narzeczonym, mężu oraz ojcu.
W materiale wykorzystano nagranie Krzysztofa Kosiora (prawnuka Witolda Pileckiego), Zofii Optułowicz (córki Witolda Pileckiego), a także niepublikowaną dotąd wypowiedź Marii Pileckiej (żony rotmistrza) z archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.
"28 minut i 40 sekund: tyle trwa nagranie Marii Pileckiej, żony rotmistrza Witolda Pileckiego, które pochodzi z archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz - Birkenau. Jest to jedyne takie nagranie w archiwum i wyjątkowa szansa, by posłuchać głosu pani Marii oraz dowiedzieć się więcej o tym jak ona radziła sobie z trudami wojny" - tak zaczyna się kolejny podcast, który przygotowaliśmy z okazji rocznicy tragicznej śmierci naszego patrona. O samym rotmistrzu wiemy już całkiem dużo, ale kim była jego żona, którą wychowankowie z Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy nazywali "ciocią"?
Zobacz także
- Radosnych Świąt Wielkanocnych!
Aktualności
Radosnych Świąt Wielkanocnych!
Szanowni Państwo! Z okazji nadchodzących Świąt Wielkanocnych pragnę złożyć Państwu najserdeczniejsze życzenia.
- Instytut Pileckiego – zadania ustawowe i ich realizacja | Komunikat
Aktualności
Instytut Pileckiego – zadania ustawowe i ich realizacja | Komunikat
Instytut Pileckiego postanowił ogólnie zapoznać opinię publiczną z podstawami swojego działania w związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej dyskusjami dotyczącymi finansowania i celów działalności Instytutu Pileckiego. Większość zgłaszanych wątpliwości wynika z nieporozumień dotyczących specyfiki Instytutu Pileckiego, który łączy zadania z różnych obszarów administracji państwowej.
- Spotkanie autorskie wokół książki „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”
Aktualności
Spotkanie autorskie wokół książki „Dzieje gospodarcze ziem polskich w latach 1939–1945”
– Historia pozbawiona wątku ekonomii, wątku gospodarczego zawsze będzie opowieścią ułomną i niepełną – mówił podczas spotkania prof. Damian Markowski.
- Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Aktualności
Jak opowiadać o Polakach ratujących Żydów? Debata w Muzeum Niepodległości
Debata pt. „Kultura pamięci o Polakach ratujących Żydów”, która odbyła się 27 marca 2026 r. w Muzeum Niepodległości w Warszawie, stanowiła element obchodów III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów oraz 10. rocznicy otwarcia wystawy stałej w Muzeum w Markowej.
- Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Aktualności
Rocznica śmierci Katarzyny i Sebastiana Kazaków. Zginęli za pomoc Żydom
Mija 83. rocznica zbrodni w Brzózie Królewskiej. Tego dnia w 1943 roku zginęli Katarzyna i Sebastian Kazakowie. Zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów za pomoc niesioną Żydom w czasie okupacji. Małżeństwo zostało uhonorowane w ramach programu „Zawołani po Imieniu”.
- Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Aktualności
Wystawa „Warszawa na nowo” w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
24 marca w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego (IP) odbył się się wernisaż wystawy „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949" przygotowanej we współpracy IP i DSH (Domu Spotkań z Historią). Wystawę można zwiedzać do końca sierpnia 2026 roku.
- Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Aktualności
Ogłoszenie | Konkurs na stypendia finansowe na badania naukowe pn. „Pochodzenie dóbr kultury utraconych w okresie okupacji niemieckiej w Polsce” (PL, DE)
Ogłoszenie o konkursie na stypendia finansowe na badania naukowe w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, oddział zamiejscowy w Berlinie.
- „Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Aktualności
„Niemi świadkowie” - inauguracja projektu Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W środę 25 marca Instytut Pileckiego zainaugurował nowy projekt: cykl pokazów „Niemi świadkowie”. W warszawskiej galerii w Domu Bez Kantów zaprezentowano zwiedzającym i dziennikarzom gabloty z historycznymi przedmiotami – pamiątkami po „Zawołanych po imieniu” z rodzin Ulmów i Stawarskich – zamordowanych za niesienie pomocy Żydom.
- „Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
Aktualności
„Zawołani po Imieniu”. Upamiętniono rodziny Stawarskich i Singerów
W Sieniawie na Podkarpaciu odbyło się uroczyste upamiętnienie rodzin Stawarskich i Singerów. W czasie II wojny światowej Wiktoria i Mateusz Stawarscy zginęli z rąk niemieckich okupantów za ukrywanie żydowskiej rodziny. To kolejna odsłona sztandarowego programu Instytutu „Zawołani po Imieniu”.
- Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
Aktualności
Druga debata z cyklu „Berlin w Warszawie”. Rozmowa o reparacjach i zadośćuczynieniu [wideo]
„Zadośćuczynienie, odszkodowania, reparacje: co jest realne, co jest symboliczne?" - pod takim tytułem odbyła się druga debata w cyklu „Berlin w Warszawie”. Znawcy tematyki polsko-niemieckiej przedstawili różne punkty widzenia na trudne relacje między oboma narodami.
- Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
Aktualności
Rocznica śmierci Franciszka Andrzejczyka. Zginął za pomoc Żydom w czasie okupacji
20 marca mija 83. rocznica zbrodni w Czyżewie (woj. podlaskie). Za pomoc Żydom w czasie wojny zginął z rąk niemieckich żandarmów Franciszek Andrzejczyk.
- 24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
Aktualności
24 marca | Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
W 2018 roku Prezydent RP ustanowił dzień 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To upamiętnienie wszystkich obywateli polskich, którzy z narażeniem życia udzielali Żydom pomocy podczas niemieckiej okupacji.