Festiwal „Wolskie Ostańce” - Instytut Pileckiego
08.10.2026 (CZW)
Festiwal „Wolskie Ostańce”
Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.
Przez trzy dni (9-11.X) Wola stanie się przestrzenią spotkań, opowieści, działań artystycznych i refleksji nad tym, co w Warszawie nadal trwa, mimo znikania. Ostańce rozumiemy szeroko — jako materialne ślady historii zapisane w przestrzeni miasta, społeczne i kulturowe relikty, emocjonalne krajobrazy pamięci, gest sprzeciwu wobec zapominania, a także inspirację i formę działań artystycznych.
Oś miejska koncentruje się wokół przestrzeni Warszawy i jej śladów — miejsc, budynków, podwórek i fragmentów miasta, które przetrwały zmiany historii i urbanistyki. Festiwal pyta o to, co pozostaje zapisane w tkance miasta oraz jak odczytujemy dziś jego warstwy pamięci.
Oś społeczna skupia się na ludziach — mieszkańcach, społecznikach, twórcach i świadkach zmian. „Ostańcy” to ci, którzy pamiętają, dokumentują, opowiadają i nadają znaczenie miejscom oraz doświadczeniom lokalnej wspólnoty.
Oś artystyczna traktuje ostańce jako formę — inspirację dla działań performatywnych, filmowych, muzycznych i wizualnych. Festiwal wykorzystuje sztukę jako narzędzie przywoływania pamięci, budowania relacji i tworzenia nowych narracji o mieście.
Identyfikacja wizualna festiwalu czerpie z architektury Woli, przywołując kształty budynków widziane z perspektywy pieszego. Formy celowo pozostają niedosłowne i majaczące, skłaniając do zatrzymania się i przyjrzenia. Kolorystyka nawiązuje do cegły i zachowanych fragmentów kafelków w bramach, a wykorzystane tekstury pochodzą bezpośrednio z fasad budynków. Pełnią one funkcję odcisku konkretnego miejsca i czasu, stając się nośnikiem pamięci – w ten sposób warstwa wizualna projektu odzwierciedla ideę festiwalu.
W programie znajdą się m.in. spacery kuratorskie, debaty, działania performatywne, warsztaty rodzinne, projekcje filmowe, koncerty i wydarzenia site-specific realizowane przez Wolskie Centrum Kultury, Muzeum Getta Warszawskiego, Instytut Pileckiego, Bibliotekę Publiczną w Dzielnicy Wola oraz Muzeum Woli.
„Ostańce” są zaproszeniem do zatrzymania się i spojrzenia na Warszawę inaczej — przez historie ludzi, miejsca naznaczone pamięcią i to, co wciąż istnieje pomiędzy znikaniem a trwaniem.
Burmistrz Woli Krzysztof Strzałkowski: Wola to absolutnie wyjątkowe miejsce na mapie Warszawy. To tu przecinają się ścieżki historii — tej nieco starszej, związanej na przykład z wolnymi elekcjami, gdyż 10 spośród władców elekcyjnych Polski wybrano właśnie na Woli, oraz tej bardziej współczesnej, związanej z dramatem II wojny światowej: eksterminacją mieszkańców Warszawy pochodzenia żydowskiego, uwięzionych w getcie warszawskim, a później tragicznymi wydarzeniami Powstania Warszawskiego, w tym Rzezią Woli, podczas której życie straciło kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców naszej dzielnicy. Świadkami tych wydarzeń były ulice i domy. Część z nich przetrwała pożogę wojenną i dziś są artefaktami minionego świata. Musimy zrobić wszystko, by — z poszanowaniem tożsamości i historii poprzednich pokoleń — dziś na nowo służyły mieszkańcom.
Wolskie Centrum Kultury, Muzeum Getta Warszawskiego, Instytut Pileckiego, Urząd Dzielnicy Wola m.st. Warszawy, Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola, Muzeum Woli. Oddział Muzeum Warszawy
Festiwal WOLSKIE OSTAŃCE - między znikaniem a trwaniem
9–11 października 2026 (piątek-niedziela)
Szczegółowy program tegorocznego festiwalu na stronie Wolskiego Centrum Kultury (kliknij).
Patronat honorowy: Narodowe Centrum Kultury
Zobacz także
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- „Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
Aktualności
„Spotkanie z Patronem” w Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej
6 października pracownicy Instytutu Pileckiego brali udział w „Spotkaniu z Patronem” organizowanym przez Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej.
- „Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego
Aktualności
„Świadek” – Seweryna Szmaglewska w drugim odcinku „Sali 600” | Przedpremierowy odsłuch na dachu Instytutu Pileckiego
1 października na dachu Instytutu Pileckiego odbył się przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu „Sala 600. Świadkowie Norymbergi”, poświęconego Sewerynie Szmaglewskiej – pisarce, byłej więźniarce Auschwitz-Birkenau i świadkowi przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. Spotkanie zorganizowano w związku z 80. rocznicą zakończenia głównego procesu norymberskiego.
- Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”
Aktualności
Dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym? | Relacja z ósmego spotkania cyklu „Berlin w Warszawie”
24 września w Instytucie Pileckiego odbyło się ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, zorganizowane w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem rozmowy była pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.
- Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
Aktualności
Niepublikowane wcześniej niemieckie archiwalia z francuskiego ECPAD w Instytucie Pileckiego i Muzeum Powstania Warszawskiego
Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego oraz Muzeum Powstania Warszawskiego podpisały strategiczne, trójstronne porozumienie o współpracy z francuskim wojskowym archiwum audiowizualnym ECPAD (Établissement de Communication et de Production Audiovisuelle de la Défense/ Centrum Komunikacji i Produkcji Audiowizualnej Departamentu Obrony) z siedzibą w Ivry-sur-Seine we Francji. Porozumienie udostępnia polskim instytucjom unikalne, dotąd nieznane w Polsce fotografie z czasów II wojny światowej, otwiera dostęp do ogromnych zasobów francuskiego archiwum i rozpoczyna współpracę o dużym znaczeniu dla badań nad polską historią.
- Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
Aktualności
Michał Kosiorek objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Historii w Przestrzeni Publicznej
Nowy dyrektor będzie sprawował nadzór nad Działem Wystaw, Działem Historii Mówionej i Produkcji Filmowych, Działem Serwisów Streamingowych i Podcastów, Działem Edukacji, Działem Upamiętnień oraz Galerią Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów.
- Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA
Aktualności
Cykl spotkań SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA
Cykl poświęcony osobom odznaczonym medalem Virtus et Fraternitas za to, że pomagały Polakom, stawały w ich obronie lub pielęgnowały pamięć o nich w najtrudniejszych momentach historii. Spotkaniom będą towarzyszyć koncerty muzyki klasycznej.
- „Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
Aktualności
„Rosja powraca do sowieckich narracji” – relacja z debaty o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
W rocznicę sowieckiej agresji 17 września 1939 roku w Instytucie Pileckiego odbyła się debata ekspercka poświęcona mechanizmom propagandowym towarzyszącym zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę oraz ich współczesnym kontynuacjom w polityce Federacji Rosyjskiej.
- Złożenie kwiatów pod pomnikiem Witolda Pileckiego na warszawskim Żoliborzu
Aktualności
Złożenie kwiatów pod pomnikiem Witolda Pileckiego na warszawskim Żoliborzu
W 86. rocznicę wydarzeń, podczas których Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, złożono kwiaty pod jego pomnikiem, blisko miejsca łapanki.
- „Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz
Aktualności
„Zamelduj, gdzie trzeba, że rozkaz wykonałem” | Mija 86 lat od rozpoczęcia misji Witolda Pileckiego w Auschwitz
19 września 1940 roku Witold Pilecki celowo dał się schwytać w łapance na warszawskim Żoliborzu, z zamiarem przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz.
- Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście
Aktualności
Instytut Pileckiego w Nowym Jorku | Seminarium poświęcone pamięci o Holokauście
W dniach 8–9 września dyrektor Instytutu Pileckiego Karol Madaj odbył w Nowym Jorku szereg ważnych spotkań dotyczących rozwoju działalności Instytutu w Stanach Zjednoczonych oraz upowszechniania wiedzy o polskiej historii i dziedzictwie Witolda Pileckiego.
- Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego
Aktualności
Instytut Pileckiego i Fundacja Brama Cukermana łączą siły na rzecz edukacji i dialogu polsko-izraelskiego
Dyrektor Instytutu Solidarności i Męstwa im. rtm. Witolda Pileckiego Karol Madaj oraz Prezeska Zarządu Fundacji „Brama Cukermana” Karolina Jakoweńko podpisali list intencyjny o współpracy. Porozumienie otwiera drogę do realizacji wspólnych przedsięwzięć badawczych, edukacyjnych, wystawienniczych oraz multimedialnych.