Śmierć za bochenek chleba... | Scenariusze lekcji i materiały edukacyjne - Instytut Pileckiego
Śmierć za bochenek chleba... | Scenariusze lekcji i materiały edukacyjne
Zapraszamy do realizacji scenariuszy lekcyjnych powstałych w ramach programu „Zawołani po imieniu”. Mamy nadzieję, że dzięki tym scenariuszom oraz skorelowanym z nimi materiałom źródłowym, zostanie utrwalona pamięć o Polakach, którzy za ratowanie Żydów od zagłady zapłacili życiem własnym i swoich najbliższych, a których pamięć szczególnie obchodzimy 24 marca – w Narodowym Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów.
Od 2019 r. Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, w ramach programu „Zawołani po Imieniu” dąży do upamiętnienia Polaków, którzy w czasie okupacji niemieckiej oddali życie ratując Żydów. Dzięki staraniom Instytutu oraz władz samorządowych w wielu miejscowościach w Polsce stanęły symboliczne kamienie pamięci, uwieczniające te postaci oraz osoby, dla ratowania których oddały one swoje życie. W czasie uroczystości odsłonięcia pomników obecni na nich nauczyciele i samorządowcy wielokrotnie poruszali kwestię przygotowania odpowiednich materiałów edukacyjnych, które pomogłyby przybliżyć uczniom tragiczny czas Holokaustu oraz sylwetki tych, którzy w tym okresie z narażeniem życia nieśli pomoc potrzebującym. Ten pakiet jest odpowiedzią na to zapotrzebowanie.
Zagadnienie Holokaustu oraz postaw Polaków wobec tragedii Żydów są obecne w podręcznikach szkolnych oraz w licznych materiałach przygotowanych m.in. przez Instytut Pamięci Narodowej, Muzeum Polin czy Żydowski Instytut Historyczny. Niniejszy materiał różni się jednak tym, że w całości jest poświęcony wyłącznie osobom, które poniosły śmierć za ratowanie zagrożonych żydowskich współobywateli. Wybór, jakiego dokonali, i cena, którą zapłacili, zasługują na szacunek, pamięć oraz przywołanie ich postaci w podręcznikach i materiałach edukacyjnych. Proponowane scenariusze nie tylko przyczynią się do poznania losu tych postaci, ale również umożliwią rozmowy wychowawcze o wartościach, którymi się kierowały: miłosierdziu, odwadze, współczuciu, o przeciwstawianiu się złu i solidarności z tymi, którzy tego zła doświadczają.
Umieszczone w pakiecie scenariusze przygotowane przez ekspertów z Instytutu Pileckiego i Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych można realizować nie tylko na lekcjach historii, ale również na lekcjach wychowawczych, na lekcjach języka polskiego i etyki. W każdym z nich znajdą Państwo odwołania do aktualnej podstawy programowej. Przeznaczone są przeważnie na jedną jednostkę lekcyjną, ale to nauczyciel najlepiej wie, ile czasu potrzebuje na realizację zaproponowanych celów lekcji.
W pierwszej kolejności prezentujemy zestaw pięciu scenariuszy (po pobrania poniżej):
- Scenariusz I: Holocaust - zagłada Żydów w czasie II wojny światowej
- Scenariusz II: "Za bochenek chleba..." Sadowne, 13 sycznia 1943
- Scenariusz III: Zawołani po imieniu
- Sceariusz IV: "...mieliśmy odrobinę koniecznej odwagi..." - ludzie i wartości w trudnych czasach
- Sceariusz V: "Po bezkresach historii krąży widmo nieokreśloności…" – poetycka „rozprawa" Zbigniewa Herberta z historią w wierszu "Pan Cogito o potrzebie ścisłości"
Do pobrania
Wydarzenia
- Gdynia miała być niemiecka. Historia miasta i jego mieszkańców pod okupacją | Wokół książki „Heroiczna. Gdynia w latach II wojny światowej”
debata
Gdynia miała być niemiecka. Historia miasta i jego mieszkańców pod okupacją | Wokół książki „Heroiczna. Gdynia w latach II wojny światowej”
Książka „Heroiczna. Gdynia w latach II wojny światowej” będzie punktem wyjścia do dyskusji o fenomenie miasta, niemieckiej polityce okupacyjnej oraz losach mieszkańców, którzy mimo prześladowań i prób wynarodowienia zachowali polską tożsamość.
- Wykład „Granica nadziei: Węgiersko-Polski Komitet Opieki nad Uchodźcami w czasie II wojny światowej” i koncert muzyki klasycznej
wykład
Wykład „Granica nadziei: Węgiersko-Polski Komitet Opieki nad Uchodźcami w czasie II wojny światowej” i koncert muzyki klasycznej
Zapraszamy na wykład poświęcony pomocy, jakiej Węgrzy udzielili polskim uchodźcom w czasie II wojny światowej, dr. hab. Tomasza Kurpierza (IPN w Katowicach). Prelekcja będzie połączona z koncertem muzyki klasycznej.
- Warsztat dla nauczycieli w Michniowie: Pacyfikacje polskich wsi przez oddziały niemieckie w trakcie II wojny światowej
Wydarzenie
Warsztat dla nauczycieli w Michniowie: Pacyfikacje polskich wsi przez oddziały niemieckie w trakcie II wojny światowej
Instytut Pileckiego organizuje dla nauczycieli i edukatorów szkolenie z pracy z materiałami źródłowymi związanymi z najnowszą historią Polski.
- Głos ofiar. Zeznania świadków procesu Adama Humera na portalu ZapisyTerroru.pl
debata
Głos ofiar. Zeznania świadków procesu Adama Humera na portalu ZapisyTerroru.pl
Zapraszamy na prezentację kolekcji 50 zeznań świadków złożonych w 1993 roku podczas procesu Adama Humera – wicedyrektora Departamentu Śledczego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w okresie stalinowskim.
- Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)
konferencja
Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)
W 2027 roku przypada 85. rocznica podpisania Deklaracji z Pałacu Św. Jakuba o karaniu zbrodni wojennych z 13 stycznia 1942 r. Dla upamiętnienia tego wydarzenia chcemy zorganizować międzynarodową konferencję naukową, podczas której tematem obrad będą rządy na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w XX-wiecznej Europie.
- Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa”
Wydarzenie
Instytut Pileckiego na festiwalu „Wspólna Niepodległa”
11 listopada spotkajmy się na Cytadeli Warszawskiej oraz Krakowskim Przedmieściu, aby wspólnie świętować Narodowe Święto Niepodległości. Jako Instytut Pileckiego mamy ogromną przyjemność być partnerem festiwalu „Wspólna Niepodległa”, którego głównym organizatorem jest Muzeum Historii Polski.
- Efekt motyla – czyli jak dzięki kryzysowi przysięgowemu narodził się „szczypiorniak”
debata
Efekt motyla – czyli jak dzięki kryzysowi przysięgowemu narodził się „szczypiorniak”
Jak narodziła się piłka ręczna na ziemiach polskich? Czy „szczypiorniak” i piłka ręczna to to samo? Zapraszamy na spotkanie poświęcone historii tej dyscypliny sportu, organizowane z okazji 108. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości.
- Śmierć za pomoc w ucieczce z getta w Żarkach. Upamiętnienie „Zawołanych po imieniu”
Wydarzenie
Śmierć za pomoc w ucieczce z getta w Żarkach. Upamiętnienie „Zawołanych po imieniu”
W poniedziałek 9 listopada w Żarkach Instytut Pileckiego upamiętni braci Stanisława i Jana Kurdzielów oraz Józefa Królika i Kazimierza Bernackiego zamordowanych przez Niemców za pomoc okazaną dwóm nieznanym z imienia i nazwiska Żydówkom w 1942 roku. Uroczystości rozpoczną się mszą św. o godz. 12.00 w kościele pw. św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Żarkach. Tablica upamiętniająca Zamordowanych odsłonięta zostanie o godz. 13.30 na skwerze przed Cmentarzem Parafialnym.
- Profesor Wiktoria Śliwowska | Spotkanie i pokaz filmu
Wydarzenie
Profesor Wiktoria Śliwowska | Spotkanie i pokaz filmu
6 listopada o godz. 18:00 zapraszamy do Instytutu Pileckiego na pokaz filmu poświęconego wybitnej historyczce, prof. Wiktorii Śliwowskiej. Po projekcji odbędzie się dyskusja z udziałem zaproszonych gości.
- Julien Bryan. 90 lat przyjaźni z Polską | Szlaki ocalenia. Śladem odwagi i braterstwa
Wydarzenie
Julien Bryan. 90 lat przyjaźni z Polską | Szlaki ocalenia. Śladem odwagi i braterstwa
Galeria Instytutu Pileckiego zaprasza na spotkanie z cyklu „Szlaki ocalenia.”, poświęconego sylwetkom osób odznaczonych Medalem „Virtus et Fraternitas".
- Głuchoniemcy. Niemcy, którzy stali się Polakami? Historia zapomnianej społeczności Karpat
debata
Głuchoniemcy. Niemcy, którzy stali się Polakami? Historia zapomnianej społeczności Karpat
Instytut Pileckiego oraz Katedra Geografii Politycznej i Historycznej na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego zapraszają na spotkanie dyskusyjne poświęcone dziejom, tożsamości oraz dziedzictwu dawnych osadników z obszarów niemieckojęzycznych, którzy od średniowiecza zasiedlali tereny południowej Polski.
- Wernisaż wystawy „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”
wystawa
Wernisaż wystawy „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”
Zapraszamy na wernisaż wystawy „Odznaczeni Medalem Virtus et Fraternitas 2026”, poświęconej osobom, które w obliczu najtrudniejszych doświadczeń XX wieku wykazały się odwagą, solidarnością i człowieczeństwem.