„Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym” - Instytut Pileckiego
13.04.2026 (PN)
„Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”
– 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.
W nr 16 „Tygodnika Powszechnego” (15 kwietnia) ukazał się artykuł dr hab. Tomasza Chincińskiego, prof. Instytutu Pileckiego, pt. Bezkarni, poświęcony procesowi Jacoba Lölgena i Horsta Eichlera przed sądem w Monachium, zakończonemu ich uniewinnieniem 1 kwietnia 1966 r., a więc 60 lat temu.
– Jacob Lölgen i Horst Eichler, obwinieni o udział w mordach na Polakach z Bydgoszczy i okolic jesienią 1939 r., usłyszeli wyrok 1 kwietnia 1966 r. Sąd w Monachium jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości ocenił zbrodnie na polskiej inteligencji, w których obaj mieli udział – i mimo to ich uniewinnił.
Dziś to może wydać się sprzeczne: jak było możliwe, aby uznać skalę zbrodni i udział w niej obu oskarżonych, jednocześnie odmawiając ich ukarania? – pyta dalej autor, wskazując na paradoksy powojennych procesów rozliczeniowych w RFN.
Tekst przybliża jeden z kluczowych procesów dotyczących zbrodni na polskiej inteligencji jesienią 1939 r., stawiając pytanie o przyczyny uniewinnienia oskarżonych mimo jednoznacznego ustalenia faktu zbrodni. Autor pokazuje mechanizmy prawne i dowodowe, które doprowadziły do takiego rozstrzygnięcia, oraz zestawia proces monachijski z równoległym postępowaniem przed sądem w Mannheim, zakończonym wyrokami skazującymi.
Artykuł stanowi element upowszechniania wyników badań prowadzonych w ramach projektu „Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości RFN wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939–1945)” (NPRH/F/SN/0038/2024/13). Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”.
Zobacz także
- Research Fellowships for Provenance Research (2026 / 27) CALL FOR APPLICATIONS | Berlin
Aktualności naukowe
Research Fellowships for Provenance Research (2026 / 27) CALL FOR APPLICATIONS | Berlin
Two Research Fellowships for Provenance Research on Cultural Property Losses during the German Nazi Occupation in Poland (2026/2027).
- Termin Call For Papers przedłużony do 31 maja | Kongres Instytutu Pileckiego „Tradycje badawcze i nowe ujęcia: studia nad faszyzmem, komunizmem i totalitaryzmem w latach 20. XXI wieku”
Aktualności naukowe
Termin Call For Papers przedłużony do 31 maja | Kongres Instytutu Pileckiego „Tradycje badawcze i nowe ujęcia: studia nad faszyzmem, komunizmem i totalitaryzmem w latach 20. XXI wieku”
Przedłużamy termin zgłoszeń na tegoroczną edycję Kongresu Instytutu Pileckiego: „Tradycje badawcze i nowe ujęcia: studia nad faszyzmem, komunizmem i totalitaryzmem w latach 20. XXI wieku” do 31 maja br.
- „Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”
Aktualności naukowe
„Bezkarni”. O rozliczaniu zbrodni na polskiej inteligencji w RFN w „Tygodniku Powszechnym”
– 60 lat temu w Niemczech Zachodnich skończył się kluczowy proces dotyczący zbrodni na polskiej inteligencji. Jak to było możliwe, że winni uniknęli odpowiedzialności? – pyta prof. Tomasz Chinciński na łamach Tygodnika Powszechnego.