NAWA dofinansuje projekt „Polski szyfr XX wieku. Siedem warsztatów z języka, literatury i pamięci" realizowany w Berlinie - Instytut Pileckiego
15.10.2026 (CZW)
NAWA dofinansuje projekt „Polski szyfr XX wieku. Siedem warsztatów z języka, literatury i pamięci" realizowany w Berlinie
Instytut Pileckiego uzyskał dofinansowanie na realizację projektu „Polski szyfr XX wieku. Siedem warsztatów z języka, literatury i pamięci”, złożonego w ramach programu „Promocja języka polskiego 2026” Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA).
Głównym celem przedsięwzięcia jest promocja języka polskiego jako języka obcego poprzez połączenie pierwszego kontaktu z polszczyzną z refleksją nad literaturą, historią, przekładem i kulturą pamięci.
Celem projektu jest przeprowadzenie 7 otwartych warsztatów edukacyjno-kulturalnych. Każdy z nich będzie poświęcony jednemu słowu-kluczowi związanemu z doświadczeniem XX wieku. Wśród nich znajdą się: pamięć, świadectwo, miasto, dom, wolność, emigracja i transformacja. Warsztaty będą odwoływały się do twórczości ważnych autorek i autorów polskiej literatury XX i XXI wieku, m.in. Wisławy Szymborskiej, Zbigniewa Herberta, Tadeusza Różewicza, Hanny Krall, Mirona Białoszewskiego, Czesława Miłosza, Stanisława Barańczaka, Ewy Lipskiej, Doroty Masłowskiej, Olgi Tokarczuk, Andrzeja Stasiuka. Do udziału w warsztatach zostaną zaproszeni eksperci: literaturoznawcy, językoznawcy, tłumacze literatury polskiej, badacze pamięci i historycy kultury z Polski i Niemiec.
Warsztaty będą miały powtarzalną strukturę: wprowadzenie do słowa-klucza, praca z krótkimi formami literackimi lub fragmentami tekstów w oryginale i przekładzie niemieckim, rozmowa o kontekstach historycznych i kulturowych, komentarz ekspercki oraz wspólne budowanie mapy semantycznej danego pojęcia. Uczestnicy będą analizować skojarzenia, pola znaczeniowe, trudności przekładowe i różnice polsko-niemieckie. Projekt nie będzie tradycyjnym kursem językowym ani cyklem wykładów, lecz aktywną pracą z językiem, literaturą i pamięcią. Do każdego warsztatu powstanie scenariusz edukacyjny oraz dwujęzyczna karta pracy dla uczestników, zawierająca słowo-klucz, krótkie teksty lub fragmenty literackie, mini-słowniczek, objaśnienia językowe i kulturowe oraz pytania do rozmowy. Materiały będą mogły być wykorzystane także po zakończeniu projektu przez nauczycieli, lektorów, edukatorów, studentów i instytucje kultury.
Efektem projektu będzie pogłębienie rozumienia polskiej perspektywy historycznej i kulturowej. Praca ze słowami-kluczami — takimi jak pamięć, świadectwo, miasto, dom, wolność, emigracja i transformacja — pozwoli uczestnikom lepiej zrozumieć, w jaki sposób polszczyzna porządkuje i wyraża doświadczenia XX wieku.
Warsztaty będą odbywać się w Oddziale Instytutu Pileckiego w Berlinie i będą realizowane we współpracy z Viadrina Center of Polish and Ukrainian Studies der Europa-Universitit Viadrina Frankfurt (Oder).
Kierowniczką projektu nim odpowiadać będzie dr Aleksandra Burdziej, literaturoznawczyni i germanistka z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
dr Aleksandra Burdziej – germanistka i literaturoznawczyni z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Bada m.in. pamięć kulturową oraz sposoby reprezentowania doświadczeń XX wieku we współczesnej literaturze i kulturze, a także literackie wizje przyszłości oraz rozwoju technologicznego i jego konsekwencji dla człowieka i społeczeństwa.
Łączy pracę akademicką z działalnością społeczną i ekspercką, od wielu lat angażując się w rozwój dialogu polsko-niemieckiego. Jest prezeską Zarządu Krajowego Związku Towarzystw Polsko-Niemieckich oraz Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Toruniu. Inicjuje i współtworzy międzynarodowe przedsięwzięcia, które łączą przedstawicieli świata nauki, polityki, dyplomacji i społeczeństwa obywatelskiego, tworząc przestrzeń do wymiany perspektyw, krytycznej refleksji nad historią oraz dyskusji o współczesnych wyzwaniach stosunków polsko-niemieckich.
Jest kuratorką i moderatorką cyklu debat „Berlin w Warszawie” w Instytucie Pileckiego, który podejmuje najważniejsze tematy niemieckiej debaty publicznej, zestawiając je z polskimi doświadczeniami i perspektywami.
Zobacz także
- Ian Garner Visiting Fellow na University of Cambridge
Aktualności naukowe
Ian Garner Visiting Fellow na University of Cambridge
W październiku dr Ian Garner, kierownik pracowni badań nad antropologią społeczną systemów totalitarnych i posttotalitarnych Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami w Instytucie Pileckiego, rozpoczął dwumiesięczne stypendium w Centre for Research in the Arts, Social Sciences and Humanities (CRASSH) w University of Cambridge.
- Doktorant Uniwersytetu w Poczdamie z wizytą badawczą w Instytucie Pileckiego
Aktualności naukowe
Doktorant Uniwersytetu w Poczdamie z wizytą badawczą w Instytucie Pileckiego
Z początkiem października 2026 r. Melcher Abramowski, doktorant prawa na Uniwersytecie w Poczdamie, rozpoczął wizytę badawczą w Instytucie Pileckiego w ramach programu Erasmus+. Jego współpraca z Instytutem potrwa do końca stycznia 2027 r.
- Pracownicy naukowi Instytutu Pileckiego w „Roczniku Polsko-Niemieckim” o polskich klasykach badań nad okupacją niemiecką
Aktualności naukowe
Pracownicy naukowi Instytutu Pileckiego w „Roczniku Polsko-Niemieckim” o polskich klasykach badań nad okupacją niemiecką
W październiku ukazał się kolejny numer „Rocznika Polsko-Niemieckiego”, wydawanego od 1992 roku przez Zakład Studiów nad Niemcami Instytutu Studiów Politycznych PAN w Warszawie.
- How Can Individuals Claim Reparation for Wartime Violations? A Seminar at the Pilecki Institute
Aktualności naukowe
How Can Individuals Claim Reparation for Wartime Violations? A Seminar at the Pilecki Institute
On Friday, September 11, the Pilecki Institute hosted the seminar "Redressing Wartime Violations: How can individuals claim their right to reparation?" at its headquarters located at Sienna 82. The session analyzed structural mechanisms and legal frameworks for processing individual compensation regarding wartime violations.
- Dr Ceran o zbrodni pomorskiej 1939 roku w berlińskim Muzeum „Topografia Terroru”
Aktualności naukowe
Dr Ceran o zbrodni pomorskiej 1939 roku w berlińskim Muzeum „Topografia Terroru”
1 września, w 87. rocznicę niemieckiej agresji na Polskę, dr hab. Tomasz Ceran, pracownik naukowy Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego, wziął udział w konferencji poświęconej niemieckim zbrodniom masowym jesienią 1939 roku, w Muzeum i Centrum Dokumentacji „Topografia Terroru” w Berlinie.
- Ogłoszenie wyników naboru programu w „KONKURSIE NA UDZIAŁ W AKADEMII ĆWICZENIE NOWOCZESNOŚCI 2026”
Aktualności naukowe
Ogłoszenie wyników naboru programu w „KONKURSIE NA UDZIAŁ W AKADEMII ĆWICZENIE NOWOCZESNOŚCI 2026”
Aż 73 kandydatów zgłosiło się do udziału w szóstej Akademii Ćwiczenie Nowoczesności zatytułowanej Europa Środkowa i Wschodnia: (de)konstrukcja. Przemieszczenia, relacje, przemiany.” // „Central and Eastern Europe (de)constructed. Displacements, Relations, Transformations , która odbędzie się w Berlinie w dniach 07–11.09.2025.
- Wyniki naboru do Programu Stypendialnego na projekty naukowe „Provenance Research” w Oddziale Instytutu Pileckiego w Berlinie
Aktualności naukowe
Wyniki naboru do Programu Stypendialnego na projekty naukowe „Provenance Research” w Oddziale Instytutu Pileckiego w Berlinie
W dniu 7 lipca 2026 r. komisja stypendialna spotkała się w celu wyłonienia stypendystów ubiegających się o przyznanie stypendium w ramach naboru ogłoszonego 12 maja 2026 r. Przedmiotem konkursu były stypendia naukowe w wysokości 1800 EUR, przyznawane na okres 12 miesięcy.
- Nabór tekstów do IX tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”
Aktualności naukowe
Nabór tekstów do IX tomu rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX”
Redakcja Rocznika „Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX” ogłasza nabór tekstów do kolejnego, specjalnego numeru czasopisma za lata 2025-2026. Zapraszamy badaczy różnych dyscyplin: historii, politologii, prawa oraz socjologii do nadsyłania artykułów naukowych, edycji materiałów źródłowych oraz recenzji zgodnych z profilem naszego czasopisma.
- Archiwiści Instytutu Pileckiego na kongresie w Kazachstanie
Aktualności naukowe
Archiwiści Instytutu Pileckiego na kongresie w Kazachstanie
W dniach 6–13 czerwca 2026 roku przedstawiciele Instytutu Pileckiego wzięli udział w III Międzynarodowym Kongresie Archiwistów „DIGITAL ARCHIVE - EXPO”, który odbył się w Astanie.
- „Bydgoska krwawa niedziela" w artykule prof. Tomasza Chincińskiego w „Dziejach Najnowszych”
Aktualności naukowe
„Bydgoska krwawa niedziela" w artykule prof. Tomasza Chincińskiego w „Dziejach Najnowszych”
W najnowszym numerze „Dziejów Najnowszych” (2026, nr 1) ukazał się artykuł prof. Tomasza Chincińskiego pt. „Wypadki w Bydgoszczy 3 września 1939 roku w relacji starosty Juliana Suskiego (1940)”.
- Ogłoszenia o konkursach w ramach programu „Ćwiczenie Nowoczesności 2026”
Aktualności naukowe
Ogłoszenia o konkursach w ramach programu „Ćwiczenie Nowoczesności 2026”
Termin składania wniosków został przedłużony do 19 lipca 2026 r.!
- Spotkanie zespołu badawczego projektu „Zbrodnie (nie)osądzone”
Aktualności naukowe
Spotkanie zespołu badawczego projektu „Zbrodnie (nie)osądzone”
11 czerwca w Instytucie Pileckiego spotkali się badacze uczestniczący w projekcie „Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości Republiki Federalnej Niemiec wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939-1945)”.