Niemiecka polityka eksterminacyjna wobec polskich elit. Przykład KL Gusen | materiały edukacyjne do nauki zdalnej - Instytut Pileckiego
Niemiecka polityka eksterminacyjna wobec polskich elit. Przykład KL Gusen | materiały edukacyjne do nauki zdalnej
Uwaga nauczyciele i uczniowie! W związku z 75. rocznicą wyzwolenia obozu Mauthausen-Gusen, który stał się nieupamiętnionym do dziś symbolem niemieckiej polityki likwidacji polskich elit i niszczenia polskiej państwowości, przygotowaliśmy pakiet edukacyjny.
Celem niniejszych materiałów do e-learningu jest przypomnienie historii obozu Gusen, który zaplanowano jako filię Mauthausen i przeznaczono do niszczenia polskiej inteligencji. Z czasem stał się on miejscem kaźni również innych narodowości oraz grup społecznych.
Pakiet edukacyjny dotyczący KL Gusen składa się z 8 tekstów źródłowych oraz 4 ćwiczeń. Tworzą one logiczny ciąg, ale można z nich również korzystać wybiórczo. Ważny element stanowi animacja przygotowana na podstawie relacji jednego z więźniów obozu, Józefa Żmija; została ona zilustrowana bogatym materiałem archiwalnym, w tym kadrami z unikalnego filmu dokumentującego wyzwolenie obozu przez wojska amerykańskie.
Ponadto zachęcamy do zapoznania się z pozostałymi materiałami Instytutu Pileckiego, które dotyczą niniejszego zagadnienia:
- KL Gusen - miejsce kaźni polskiej inteligencji | podcast
- Losy polskiej inteligencji podczas II wojny światowej | artykuł
- Rudolf A. Haunschmied jako chłopiec doszedł do wniosku, że austriackie miasteczko St. Georgen skrywa tajemnicę. Okazało się, że w jego klasie mieściła się dawnej kuchnia obozowa: „Szczególnie dobrze pamiętam stare, proste kaloryfery układu centralnego ogrzewania, zwłaszcza że kilka lat później natknąłem się na identyczne grzejniki przy dawnej komorze gazowej w Miejscu Pamięci Mauthausen. Było to dla mnie kluczowe odkrycie – od tego momentu starałem się ustalić, czy istnieje jakiś związek między dawnym obozem Mauthausen i moją salą lekcyjną”. Komitet Pamięci Gusen – stowarzyszenie historyczne, które założył wiele lat później – miało być antidotum na „chorobę niepamięci”, na jaką zapadła lokalna społeczność. Czy Rudolfowi Haunschmiedowi udało się przekonać do swojej inicjatywy nie tylko mieszkańców okolicy, ale przede wszystkim polityków – i to zarówno tych działających na szczeblu lokalnym, jak i ogólnokrajowym? Tego można dowiedzieć się z naszego podcastu.
Materiały edukacyjne, które Instytut Pileckiego udostępnia od początku kwietnia, mają ułatwić nauczycielom i uczniom naukę zdalną w czasach pandemii. Zwarta forma pozwala łatwo i szybko rozesłać je do uczniów drogą elektroniczną. Teksty wprowadzające i komentarze sprawiają, że materiały są gotowe do udostępnienia uczniom bez konieczności dodatkowych działań ze strony pedagoga.
Wydarzenia
- Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku
konferencja
Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku
Zapraszamy do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej poświęconej różnorodnym formom aktywności kobiet podejmujących działania opozycyjne i kontestacyjne w warunkach systemów autorytarnych i totalitarnych XX wieku.
- CALL FOR PAPERS | Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej
konferencja
CALL FOR PAPERS | Konferencja: Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo- Wschodniej
Instytut Pileckiego oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN zapraszają do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej, Wspólne doświadczenia – różne drogi? Przełom 1956 roku i jego znaczenie dla państw i społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej, która odbędzie się w dniach 19–21 października 2026 r. w Warszawie. Wydarzenie jest częścią cyklu konferencji poświęconych transformacjom Europy Środkowo-Wschodniej po 1945 roku.
- CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 30 kwietnia
konferencja
CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 30 kwietnia
Instytut Pileckiego w Warszawie zaprasza do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium”, która odbędzie się w dniach 15-17 czerwca 2026 r. w warszawskiej siedzibie Instytutu.
- Call for Papers | Tradycje badawcze i nowe ujęcia: studia nad faszyzmem, komunizmem i totalitaryzmem w latach 20. XXI wieku (14-15 października 2026)
konferencja
Call for Papers | Tradycje badawcze i nowe ujęcia: studia nad faszyzmem, komunizmem i totalitaryzmem w latach 20. XXI wieku (14-15 października 2026)
Zapraszamy historyków, politologów, socjologów, badaczy kultury i mediów, a także innych chętnych do podjęcia refleksji nad metodami, studiami przypadków i wytwarzaniem wiedzy w ramach badań nad faszyzmem, komunizmem i totalitaryzmem w latach 20. XXI wieku
- CALL FOR PAPERS: Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku
konferencja
CALL FOR PAPERS: Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku
Zapraszamy do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej poświęconej różnorodnym formom aktywności kobiet podejmujących działania opozycyjne i kontestacyjne w warunkach systemów autorytarnych i totalitarnych XX wieku.
- Pokaz filmu „Odyseja polska” i spotkanie z autorem | Blask i Ból
Wydarzenie
Pokaz filmu „Odyseja polska” i spotkanie z autorem | Blask i Ból
BLASK I BÓL – zapraszamy na wiosenny cykl spotkań w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów!
- Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście: między odpowiedzialnością jednostkową a niebezpieczeństwem uogólnień | Berlin w Warszawie
Wydarzenie
Polacy w niemieckiej debacie o Holokauście: między odpowiedzialnością jednostkową a niebezpieczeństwem uogólnień | Berlin w Warszawie
23 kwietnia zapraszamy na trzecie spotkanie z cyklu „Berlin w Warszawie”, podczas którego spróbujemy zmierzyć się z tematem Holokaustu.
- The conference “The Roots of Crimes against Humanity: Bridging the Normative Gap” places Warsaw at the center of global human rights diplomacy
Wydarzenie
The conference “The Roots of Crimes against Humanity: Bridging the Normative Gap” places Warsaw at the center of global human rights diplomacy
As global efforts to codify a groundbreaking legal act intensify, Warsaw is becoming a center of legal discourse. The international conference “The Roots of Crimes against Humanity: Bridging the Normative Gap" will be held on April 20–21, 2026. This event represents a significant contribution to the discussion on the first-ever United Nations Convention on the Prevention and Punishment of Crimes against Humanity.
- W stronę życia. O ucieczkach z warszawskiego getta w rocznicę wybuchu powstania | Pokaz filmu i wykład
Wydarzenie
W stronę życia. O ucieczkach z warszawskiego getta w rocznicę wybuchu powstania | Pokaz filmu i wykład
W 83. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim zapraszamy na wydarzenie poświęcone losom osób, które podjęły próbę opuszczenia „zamkniętego świata” i poszukiwania ratunku po drugiej stronie muru.
- Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim” i koncert muzyki poważnej | BLASK I BÓL
wykład
Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim” i koncert muzyki poważnej | BLASK I BÓL
Z jakich źródeł i materiałów archeologicznych czerpiemy wiedzę o codziennym życiu i funkcjonowaniu mieszkańców getta warszawskiego? Jakie są wyniki badań prowadzonych na jego terenie? Zapraszamy na wykład Magdaleny Kruszewskiej-Polak w ramach cyklu „Blask i ból”. Po prelekcji odbędzie się koncert muzyki poważnej.
- UnBroken | Pokaz filmu w ramach cyklu „Historia w negatywie”
Wydarzenie
UnBroken | Pokaz filmu w ramach cyklu „Historia w negatywie”
Instytut Pileckiego zaprasza na premierowy pokaz filmu „UnBroken” w reżyserii Beth Lane. Projekcja jest częścią cyklu filmowego „Historia w negatywie”, organizowanego w siedzibie Instytutu przy ul. Siennej 82 w Warszawie.
- „Największe zwycięstwo – przeżyć!” Historia Tadeusza Pietrzykowskiego | Twierdza Archiwum
Wydarzenie
„Największe zwycięstwo – przeżyć!” Historia Tadeusza Pietrzykowskiego | Twierdza Archiwum
Pięściarz, działacz polskiej konspiracji, malarz, nauczyciel, człowiek o niezwykle bogatym życiorysie. Kolejne spotkanie z cyklu Twierdza Archiwum będzie poświęcone Tadeuszowi Pietrzykowskiemu, który do historii przeszedł jako „Bokser z Auschwitz”.