Przyszłość badań nad Europą Środkową i Wschodnią w świetle rosyjskiej agresji na Ukrainę – to temat konferencji, która miała miejsce w Warszawie w dniach 17-19 października. Zapraszamy do obejrzenia relacji z drugiego dnia konferencji.

Celem kongresu było zebranie w jednym miejscu środowiska międzynarodowych badaczy. Podczas 19 sesji naukowych zaprezentowali oni szeroki wachlarz zagadnień dotyczących historii sytuacji społeczno-politycznej na Wschodzie Europy, a także poddali dyskusji możliwy, przyszły kształt nauki oraz publicznego dyskursu dotyczącego naszej części Europy. Po rosyjskiej agresji na Ukrainę zmieniły się dotychczasowe, w dominującej części rosyjsko-centryczne wzorce percepcji Europy Środkowo-Wschodniej (w tym Polski) w zachodnim świecie akademickim. Jakie przybierają formy? W którą stronę będą ewoluować? Czy nauka na Zachodzie odejdzie od nich na stałe? O tym dyskutowali nasi zaproszeni goście.

Agresja Rosji na Ukrainę zmieniła obraz Federacji Rosyjskiej, który dominował w polityce i badaniach naukowych. Jednocześnie skierowała naszą uwagę na rolę i znaczenie państw Europy Środkowo-Wschodniej, a także na zmianę ich postrzegania, nie tylko w przestrzeni spraw międzynarodowych, lecz także w dyskursie politycznym i naukowym na Zachodzie. Wojna ma także reperkusje w dziedzinie nauki: doszło do zawieszenia współpracy między zachodnimi instytucjami badawczymi a rosyjskimi ośrodkami akademickimi i radykalnego ograniczenia dostępu do rosyjskich archiwów. Dominujące dotąd interpretacje poddaje się ponownej ocenie, a luki w obecnym podejściu do rozumienia przeszłych i obecnych zjawisk w Rosji zaczynają wychodzić na jaw. Do rangi pilnej konieczności urasta odejście od rosyjskocentrycznego postrzegania Europy Środkowo-Wschodniej na rzecz innych perspektyw, które uwzględniają doświadczenia państw regionu. Potrzebujemy badań nad Europą Środkowo-Wschodnią, w których na pierwszy plan wysunie się historia państw regionu, traktowanych jako byty niezależne od rosyjskiego centrum. Wspomniane wyżej czynniki nie występują jednak powszechnie; różne poglądy na temat Rosji obserwujemy także na tak zwanym Globalnym Południu, a dynamika uruchomiona w lutym 2022 roku jak każda inna podlega czasowym wahaniom. Celem konferencji, która odbyła się w Warszawie w dniach 17-19 października była ocena obecnego stanu rzeczy na polu badań nad Europą Środkowo-Wschodnią i Rosją, podjęcie refleksji nad przeszłością i wypracowanie nowych koncepcji, które pomogą w decentralizacji perspektyw badawczych i szukaniu alternatyw dla wcześniej sformułowanych założeń i modeli wykorzystywanych w badaniach nad tą częścią Europy. 

Organizatorami konferencji jest Instytut Pileckiego w Warszawie oraz Davis Center for Russian and Eurasian Studies at Harvard University, Instytut Studiów Politycznych i Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Instytut Studiów Europejskich Uniwersytetu Jagiellońskiego, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk oraz Instytut Historii Litwy.

Więcej na: https://instytutpileckiego.pl/pl/badania/fall-conference