dr Joanna Lubecka | Zdrajcy, kolaboranci czy zbrodniarze? Polskie prawo wobec »odstępstwa od narodowości polskiej« w latach 1944-1950 . Przypadek Pawła Szczurka i Arthura Breitwiesera - Instytut Pileckiego

Otwarty Wykład Naukowy

07.12.2023 (CZW) 17.00

dr Joanna Lubecka | Zdrajcy, kolaboranci czy zbrodniarze? Polskie prawo wobec »odstępstwa od narodowości polskiej« w latach 1944-1950 . Przypadek Pawła Szczurka i Arthura Breitwiesera

Zapraszamy na wykład otwarty dr Joanny Lubeckiej, pracownika naukowego Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, która opowie o konsekwencjach wpisów na niemiecką listę narodową i uwikłania w niemiecki aparat represji

Stosunek komunistycznych władz Polski po II wojnie światowej do wpisów na niemiecką listę narodową nie był oczywisty i jednoznaczny. Przepisy prawne tworzone w latach 1944-1956 dotyczące „odstępstwa od narodowości polskiej” były chaotyczne i często sprzeczne.

Szczególnie ciekawym przypadkiem jest sądzenie po wojnie zbrodniarzy niemieckich, którzy przed 1 września 1939 r. posiadali polskie obywatelstwo. Dwóch z nich Paul Szczurek i Arthur Breitwieser stanęli przed Najwyższym Trybunałem Narodowym, który miał sądzić najważniejszych niemieckich zbrodniarzy ekstradowanych do Polski.

Podczas wykładu zostanie ukazane jak polskie prawo kwalifikowało działania osób uwikłanych w niemiecki aparat represji. Czy kwestia ich „odstępstwa od narodowości polskiej” miała znaczenie w orzecznictwie Najwyższego Trybunału Narodowego. Czy oskarżano ich przede wszystkim o zbrodnie, czy również o kolaborację lub zdradę?

Joanna Lubecka, doktor nauk politycznych, historyk, pracownik Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie i Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie. Autorka monografii „Niemiecki zbrodniarz przed polskim sądem. Krakowskie procesy przed Najwyższym Trybunałem Narodowym” za którą otrzymała Międzynarodową Nagrodę Pileckiego 2022.

czwartek, 7 grudnia, godz. 17.00, Instytut Pileckiego,
Dom bez Kantów, ul. Krakowskie Przedmieście 11.

Zobacz także

  • Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)

    konferencja

    Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)

    W 2027 roku przypada 85. rocznica podpisania Deklaracji z Pałacu Św. Jakuba o karaniu zbrodni wojennych z 13 stycznia 1942 r. Dla upamiętnienia tego wydarzenia chcemy zorganizować międzynarodową konferencję naukową, podczas której tematem obrad będą rządy na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w XX-wiecznej Europie.

  • 82. rocznica wyzwolenia PREDAPPIO
    Grafika wydarzenia

    Wydarzenie

    82. rocznica wyzwolenia PREDAPPIO

    Zapraszamy na wydarzenie poświęcone pamięci żołnierzy z 18 Lwowskiego Batalionu Strzelców (18LBS), z 2 Korpusu Wojska Polskiego, których największym sukcesem było zdobycie i wyzwolenie Predappio – rodzinnego miasta dyktatora Włoch, Benito Mussoliniego, z rąk faszystów i nazistów 28 października 1944 r.

  • Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć | Dyskusja panelowa
    Plakat wydarzenia „Zrozumieć pamięć: Jak opowiadać o trudnej przeszłości?” w ramach Public History Lab 2026, przedstawiający Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie.

    Wydarzenie

    Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć | Dyskusja panelowa

    Berliński oddział Instytutu Pileckiego oraz Muzeum Getta Warszawskiego zapraszają na dyskusję panelową pt. „Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć” z udziałem dr Agnieszki Witkowskiej-Krych, dr Irmgard Zündorf, dr Wiesławy Młynarczyk oraz Roberta Szuchty. Dyskusję poprowadzi Lukas Wieczorek.