OSWOBODZENI | spektakl - Instytut Pileckiego

„Oswobodzeni” to nowy spektakl przygotowany przez Instytut Pileckiego w związku z 83. rocznicą agresji ZSRR na Polskę.

Tytuł spektaklu przygotowanego przez Instytut Pileckiego w związku z 83. rocznicą agresji ZSRR na Polskę jest ironicznym nawiązaniem do historycznej, ale i współczesnej narracji rosyjskiego agresora, który przekraczanie granic suwerennych państw i łamanie traktatów pokojowych ma zwyczaj uzasadniać koniecznością niesienia pomocy czy wręcz ratowania ludności cywilnej zamieszkującej napadane terytoria. O tym, jaki był rzeczywisty charakter tej pomocy, świadczą współczesne relacje obywateli Ukrainy, świadków zbrodni rosyjskich, zgromadzone przez Centrum Lemkina oraz archiwalne relacje żołnierzy Armii Andersa, a także cywilnych polskich ofiar sowieckiego totalitaryzmu. Historie opisujące okrucieństwa wojny, która dzieje się na naszych oczach za wschodnią granicą, przeplatane tymi o wywózkach, łagrach, więzieniach NKWD oraz wędrówce po nieludzkiej ziemi sowieckiej, ukazują analogię pomiędzy polskim i ukraińskim doświadczeniem. Tworzą też grunt dla pogłębionej refleksji nad podobieństwem tragicznych w skutkach rosyjskich ataków na suwerenne państwa. To długo ignorowany i spychany na margines głos obywateli narodów Europy Środkowo-Wschodniej.
 

200 dni wojny w Ukrainie przyniosły obfite żniwo świadectw rosyjskich zbrodni, w których bestialstwo styka się z bezbronnością ludności cywilnej odzieranej z wszelkich praw i warunków dających szansę na przetrwanie - wskazał w rozmowie z PAP Jakub Kiersikowski, reżyser i autor scenariusza wydarzenia.

Z tych świadectw wyłonił się obraz premedytacji rosyjskiej inwazji nakierowanej na celowe niszczenie narodu ukraińskiego - dodał.

Dzięki temu, że Instytut Pileckiego poza archiwizowaniem i badaniem sowieckiego totalitaryzmu, na bieżąco - poprzez Centrum Lemkina - tworzy dokumentację trwającej wojny, ta bliskość przeżyć dwóch narodów poddanych rosyjskiej agresji, doświadczenia śmierci, upodlenia, złamania, była dla mnie jeszcze mocniej uchwytna, stając się jasnym i niepodważalnym imperatywem do podjęcia dialogu pomiędzy tymi historycznymi i współczesnymi wydarzeniami. Mając w świadomości treść relacji żołnierzy Armii Andersa, która jest częścią naszego Archiwum, nie można było nie ukazać tragedii ukraińskiego narodu w kontekście wywózek, łagrów, więzień NKWD oraz wędrówki po nieludzkiej ziemi sowieckiej - ocenił Kiersikowski w rozmowie z PAP.

Tytułowi oswobodzeni to świadkowie rosyjskich agresji, których przejmujące relacje odczytali znakomici polscy aktorzy. Całości towarzyszyła muzyka na żywo oraz poezja Zbigniewa Herberta.

Wystąpili:
Oliwia Adamowicz
Szczepan Kajfasz
Joanna Kwiatkowska-Zduń
Zbigniew Waleryś
Leszek Zduń

Muzyka: Marcin Zdunik, Żaneta Sławińska-Zdunik

Scenografia: Marta Baczewska-Ologele

Scenariusz i reżyseria: Jakub Kiersikowski
 

Spektakl odbył się 16 września w siedzibie Akademii Sztuk Pięknych przy ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 39 w Warszawie.

To już kolejne spotkanie prezentujące wybrane świadectwa wojenne z Ukrainy, składane przez naocznych świadków rosyjskich zbrodni przed Centrum Dokumentowania Zbrodni Rosyjskich w Ukrainie im. Rafała Lemkina – organem powołanym przez Instytut Pileckiego już w pierwszych dniach po inwazji 24 lutego 2022 r., światowym liderem w zbieraniu świadectw rosyjskich zbrodni.

Podobne prezentacje świadectw odbyły się już dwukrotnie w Warszawie: 25 maja i 23 sierpnia, są też dostępne dla odbiorców poza Polską. Pierwszy zagraniczny pokaz miał miejsce 30 sierpnia w Kijowie, a kolejny odbędzie się 21 września o godz. 18 na małej scenie lwowskiego Teatru Lesi.

Do udziału w wydarzeniu zaproszeni zostali członkowie Korpusu Dyplomatycznego, członkowie diaspory ukraińskiej i białoruskiej oraz przedstawiciele świata nauki. Wydarzenie ma charakter międzynarodowy, będzie tłumaczone na języki ukraiński i angielski.