„Kościół wobec totalitaryzmów (1917-1989)” | spotkanie wokół książki Pawła Skibińskiego - Instytut Pileckiego

Zapraszamy na spotkanie z prof. Pawłem Skibińskim, nominowanym do Nagrody im. Witolda Pileckiego w 2021 roku. W trakcie dyskusji będziemy rozmawiać na temat dziejów konfrontacji Kościoła katolickiego z komunizmem i nazizmem.

Totalitaryzm był bez wątpienia hańbą XX wieku, nie tylko w wymiarze europejskim, lecz także globalnym. Waga problemu nakazuje jednak nie poprzestawać na tym prostym stwierdzeniu, ale szukać odpowiedzi na pytanie, dlaczego doświadczenie totalitaryzmu dotknęło tak wiele społeczeństw w minionym stuleciu. Naturalne wydaje się przy tym poruszenie kwestii relacji, jaka istnieje między totalitaryzmem a sferą religijną, zwłaszcza o relację między totalitaryzmem a chrześcijaństwem.

Czy wyznawanie chrześcijaństwa w ogóle, a przynależność do Kościoła katolickiego w szczególności, miały wpływ na to, jak zachowywali się poszczególni ludzie, jak i całe społeczności, skonfrontowani z totalitarnym złem? I czy polskie doświadczenie związku między antytotalitarnym oporem a religijnością jest regułą w skali – patrząc chronologicznie – całego XX wieku, a – geograficznie rzecz ujmując – całej Europy oraz świata, czy może jedynie wyjątkiem wynikającym ze specyfiki kultury polskiej?

Paweł Skibiński, rysując szeroką panoramę historycznych wydarzeń, poszukuje w swojej książce odpowiedzi na powyższe, wciąż budzące ogromne kontrowersje, pytania. Podczas spotkania będziemy rozmawiać na temat złożonych dziejów konfrontacji Kościoła katolickiego z komunizmem, nazizmem i faszyzmem. Zastanowimy się także, w jakiej mierze ich zrozumienie może nam pomóc w analizie reakcji współczesnych hierarchów Kościoła na bieżące wydarzenia polityczne, chociażby wojnę w Ukrainie, jak również rozmaite prądy ideologiczne.

W dyskusji, która odbędzie się 9 czerwca o godz. 18.30 w Instytucie Pileckiego (ul. Foksal 17, sala konferencyjna, 3 piętro) wezmą udział:

• prof. Paweł Skibiński (autor książki) – pracownik naukowy Wydziału Historii UW, zastępca dyrektora Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej. Specjalizuje się w historii XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów Kościoła katolickiego XX wieku oraz Hiszpanii. Autor licznych książek, m. in. Odnowa tej ziemi. I Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski, czerwiec 1979 (2021).
• prof. Michał Gierycz – politolog, wykładowca w Instytucie Politologii UKSW, dziekan Wydziału Nauk Społeczno-Ekonomicznych. Jego zainteresowania badawcze obejmują znaczenie religii dla procesu politycznego oraz katolicką naukę społeczną. Ostatnio ukazała się m. in. jego książka European dispute over the concept of man: a sudy in political anthropology (2021, wyd pol. 2017).
• dr hab. Rafał Łatka - historyk i politolog, pracownik naukowy Biura Badań Historycznych IPN. Specjalizuje się w historii polskiego Kościoła w czasach dyktatury komunistycznej, koordynator Centralnego Projektu Badawczego IPN: „Władze komunistyczne wobec Kościołów i związków wyznaniowych w Polsce 1944-1989”. Autor książek, m. in. Episkopat Polski wobec stosunków państwo–Kościół i rzeczywistości społeczno-politycznej PRL 1970–1989 (2018).

Spotkanie poprowadzi dr Mariola Serafin z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego. Przed i w trakcie dyskusji będzie można nabyć książkę oraz inne publikacje Instytutu Pileckiego w promocyjnych cenach.