"Dolina śmierci" - 5 lat w piekle Gusen. Spotkanie z synem Józefa Żmija | Czwartki w DBK - Instytut Pileckiego
debata
15.05.2025 (CZW) 18.00
"Dolina śmierci" - 5 lat w piekle Gusen. Spotkanie z synem Józefa Żmija | Czwartki w DBK
5 maja minęła 80. rocznica wyzwolenia niemieckiego obozu koncentracyjnego Mauthausen-Gusen. Z tej okazji zapraszamy na spotkanie poświęcone książce „Dolina śmierci. Wspomnienia więźnia z obozu koncentracyjnego Gusen” autorstwa Józefa Żmija.
Józef Żmij (1897-1972) był uczestnikiem powstań śląskich, burmistrzem Pszczyny w okresie II RP. Po wybuchu wojny stał się ofiarą niemieckich represji. W maju 1940 roku został osadzony w KL Gusen, gdzie spędził pięć lat, aż do wyzwolenia przez amerykański patrol dowodzony przez sierż. Alberta J. Kosieka 5 maja 1945 roku.
Na spotkaniu historię Józefa Żmija poznamy z perspektywy wspomnień jego syna, Mariana Żmija. Opowie on o swoim ojcu, którego poznał dopiero, gdy ten wrócił z obozu.
Podczas spotkania poruszymy również temat niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Gusen — jego historii, warunków życia oraz niewolniczej pracy więźniów. Zastanowimy się również nad miejscem Doliny śmierci w szerokim nurcie tzw. literatury obozowej.
Dolina śmierci to wspomnienia obozowe spisane przez Józefa Żmija niedługo po wyzwoleniu KL Gusen. Są bogate w szczegóły faktograficzne, nie tylko dostarczają informacji na temat codziennego funkcjonowania obozu, lecz także pokazują doświadczenie uwięzionej w nim jednostki, a więc książka przedstawia tematykę niemieckich obozów koncentracyjnych z mikrohistorycznej perspektywy. Wspomnienia te stanowią ważny głos świadka historii, uzupełniają niepełny przekaz o obozie koncentracyjnym Gusen. Nie były publikowane wcześniej, po raz pierwszy zostały wydane w 2024 r. przez Instytut Pileckiego, w opracowaniu naukowym Emilii Dziewieckiej, przy współpracy z synem Józefa Żmija – Marianem Żmijem.
Goście:
- Marian Żmij (ur. 1940 r.) – syn Józefa Żmija, współpracował przy wydaniu wspomnień ojca.
- dr Emilia Dziewiecka – Historyk sztuki, muzealnik, koordynator projektów naukowych i ochrony dziedzictwa
Rozmowę poprowadzi Martyna Wojtkowska z Instytutu Pileckiego.
Zobacz także
- CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 15 lipca
konferencja
CALL FOR PAPERS (PL, EN, RUS) Międzynarodowa konferencja naukowa „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium” | Zgłoszenia do 15 lipca
Instytut Pileckiego w Warszawie zaprasza do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej „Sowiecka Azja Centralna jako totalitarne laboratorium”, która odbędzie się w dniach 2-4 września 2026 r. w warszawskiej siedzibie Instytutu.
- Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
Wydarzenie
Planszówkowe Piątki | Wakacje w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów
W wakacyjne piątki zapraszamy na spotkania z grami planszowymi, karcianymi i bitewnymi!
- Pokaz filmu „Polski El Greco” i spotkanie z reżyserką
Wydarzenie
Pokaz filmu „Polski El Greco” i spotkanie z reżyserką
W pierwszy wakacyjny czwartek zapraszamy do Galerii Instytutu Pileckiego przy Krakowskim Przedmieściu na pokaz filmu „Polski El Greco” – fascynującej opowieści o odkryciu w Kosowie Lackim obrazu El Greca „Ekstaza świętego Franciszka”. Po projekcji odbędzie się spotkanie z reżyserką filmu, Katarzyną J. Kowalską.