Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim” i koncert muzyki poważnej | BLASK I BÓL - Instytut Pileckiego

wykład

16.04.2026 (CZW) 18.00

Wykład „Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim” i koncert muzyki poważnej | BLASK I BÓL

Z jakich źródeł i materiałów archeologicznych czerpiemy wiedzę o codziennym życiu i funkcjonowaniu mieszkańców getta warszawskiego? Jakie są wyniki badań prowadzonych na jego terenie? Zapraszamy na wykład Magdaleny Kruszewskiej-Polak w ramach cyklu „Blask i ból”. Po prelekcji odbędzie się koncert muzyki poważnej.

Magdalena Kruszewska-Polak (Muzeum Getta Warszawskiego)
„Archeologia codzienności – materialne ślady oporu cywilnego w getcie warszawskim”

Kiedy? Czwartek, 16 kwietnia, godz. 18:00 
Gdzie? Galeria Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów, Krakowskie Przedmieście 11 w Warszawie. 
Wstęp wolny.


Magdalena Kruszewska-Polak – archeolożka, absolwentka kierunku zarządzanie dziedzictwem kulturowym, doktorantka w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Zastępczyni kierownika Działu Zbiorów w Muzeum Getta Warszawskiego oraz kierowniczka projektu „Miła 18”.

Podczas wykładu prelegentka skoncentruje się na źródłach archeologicznych, które dostarczają wiedzy o funkcjonowaniu mieszkańców getta warszawskiego, ze szczególnym uwzględnieniem przejawów oporu cywilnego. Zaprezentowane zostaną wyniki badań archeologicznych prowadzonych na terenie dawnego getta, pozwalające odtworzyć materialne ślady codziennego życia w warunkach izolacji i stałej kontroli okupanta.

Szczególna uwaga zostanie poświęcona wykopaliskom prowadzonym na skwerze u zbiegu ulic Miłej i Dubois, w bezpośrednim sąsiedztwie Kopca Anielewicza – miejsca związanego z powstaniem w getcie warszawskim. W trakcie badań odkryto tam pozostałości struktur podziemnych, które mogły pełnić funkcję schronów lub kryjówek, a także liczne artefakty, takie jak przedmioty codziennego użytku, elementy wyposażenia, fragmenty infrastruktury czy przedmioty kultu religijnego.

Analiza tych znalezisk pozwala lepiej zrozumieć, w jaki sposób mieszkańcy getta organizowali przestrzeń do ukrywania się, komunikacji i przetrwania. Materiał archeologiczny stanowi ważne uzupełnienie źródeł historycznych, umożliwiając pełniejszą rekonstrukcję realiów życia oraz strategii przetrwania i oporu w zamkniętej dzielnicy miasta.


Po wykładzie odbędzie się koncert w wykonaniu młodych artystów:

• Marcelina Rucińska – skrzypce I
• Antoni Figurski – skrzypce II
• Zofia Groblewska – altówka
• Ignacy Jurek – wiolonczela

Repertuar:

  • Johann Sebastian Bach – Andante i Allegro z II Sonaty a-moll na skrzypce solo (wyk. Marcelina Rucińska)
  • Johann Sebastian Bach – Sarabanda z III Suity C-dur na wiolonczelę solo (transkrypcja na altówkę; wyk. Zofia Groblewska)
  • Johann Sebastian Bach – Preludium i Gigue z III Suity C-dur na wiolonczelę solo (wyk. Ignacy Jurek)
  • Erwin Schulhoff – V utworów na kwartet smyczkowy WV 68

Muzycy

Marcelina Rucińska – skrzypce
Studentka Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie prof. Wojciecha Koprowskiego. Laureatka licznych konkursów w Polsce i za granicą (ponad 90 nagród), stypendystka programu „Młoda Polska” oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Występowała w prestiżowych salach koncertowych, m.in. w Filharmonii Narodowej, NOSPR, a także w Paryżu, Bostonie i Padwie.

Antoni Figurski – skrzypce
Student Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie prof. Wojciecha Koprowskiego oraz dyrygentury symfoniczno-operowej u prof. Moniki Wolińskiej. Koncertmistrz wielu prestiżowych orkiestr młodzieżowych i międzynarodowych, m.in. Young Concertgebouworkest czy Mahler Student Festival Orchestra. Występował w najważniejszych salach koncertowych Europy i świata, takich jak Concertgebouw w Amsterdamie, Musikverein w Wiedniu czy Konzerthaus w Berlinie. Laureat konkursów i stypendiów, aktywny solista i kameralista.

Zofia Anna Groblewska – altówka
Studentka Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w klasie prof. Katarzyny Budnik. Laureatka licznych konkursów altówkowych i kameralnych, dwukrotna stypendystka programu „Młoda Polska”. Występowała jako solistka m.in. z orkiestrą Sinfonia Iuventus oraz na scenach Filharmonii Narodowej i innych ważnych instytucji muzycznych.

Ignacy Jurek – wiolonczela
Student Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie prof. Tomasza Strahla i Mateusza Szmyta. Laureat licznych konkursów wiolonczelowych, w tym Grand Prix Ogólnopolskiego Konkursu CEA (2025). Aktywny solista i kameralista, uczestnik międzynarodowych kursów mistrzowskich.


BLASK I BÓL

Wykłady, dyskusje i koncerty muzyki poważnej – zapraszamy na wiosenny cykl spotkań „Blask i ból” w Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów, poświęcony wybranym obrazom z historii społecznej dwudziestowiecznej Polski. Jego założeniem jest kontakt z prezentowanymi treściami nie tylko na poziomie intelektualnym, lecz także poprzez emocje i osobiste przeżycia.

Każde spotkanie będzie miało dwuczęściową formułę: pierwszą część stanowi prelekcja, drugą – koncert muzyki klasycznej. Zaproszeni goście – naukowcy oraz przedstawiciele instytucji badawczych – przybliżą konkretne postaci i wątki z historii XX wieku, natomiast muzycy dopełnią tę opowieść starannie dobranym repertuarem, korespondującym z tematyką wykładu.

Pełny program cyklu na postronie (kliknij). 

Zobacz także

  • Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)

    konferencja

    Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)

    W 2027 roku przypada 85. rocznica podpisania Deklaracji z Pałacu Św. Jakuba o karaniu zbrodni wojennych z 13 stycznia 1942 r. Dla upamiętnienia tego wydarzenia chcemy zorganizować międzynarodową konferencję naukową, podczas której tematem obrad będą rządy na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w XX-wiecznej Europie.

  • 82. rocznica wyzwolenia PREDAPPIO
    Grafika wydarzenia

    Wydarzenie

    82. rocznica wyzwolenia PREDAPPIO

    Zapraszamy na wydarzenie poświęcone pamięci żołnierzy z 18 Lwowskiego Batalionu Strzelców (18LBS), z 2 Korpusu Wojska Polskiego, których największym sukcesem było zdobycie i wyzwolenie Predappio – rodzinnego miasta dyktatora Włoch, Benito Mussoliniego, z rąk faszystów i nazistów 28 października 1944 r.

  • Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć | Dyskusja panelowa
    Plakat wydarzenia „Zrozumieć pamięć: Jak opowiadać o trudnej przeszłości?” w ramach Public History Lab 2026, przedstawiający Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie.

    Wydarzenie

    Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć | Dyskusja panelowa

    Berliński oddział Instytutu Pileckiego oraz Muzeum Getta Warszawskiego zapraszają na dyskusję panelową pt. „Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć” z udziałem dr Agnieszki Witkowskiej-Krych, dr Irmgard Zündorf, dr Wiesławy Młynarczyk oraz Roberta Szuchty. Dyskusję poprowadzi Lukas Wieczorek.