Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku - Instytut Pileckiego

Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku

Międzynarodowa Konferencja Naukowa: „Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku – Polska na europejskim tle porównawczym (1919-1989)”

  • Data: 8–10 lipca 2026 r.
  • Miejsce: Oddział Instytutu Pileckiego - Dom Pamięci Obławy Augustowskiej, Augustów, ul. 3 Maja 16, sala konferencyjna, I piętro
  • Organizator: Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
  • Współorganizatorzy: Uniwersytet w Białymstoku, Instytut Studiów Kobiecych

Konferencja pod honorowym patronatem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej.

Wydarzenia towarzyszące:

  •  Przedpremierowy odsłuch drugiego odcinka audioserialu dokumentalnego „Sala 600. Świadkowie Norymbergi” – dedykowany Sewerynie Szmaglewskiej (8 lipca, godz. 20.00, Dom Pamięci Obławy Augustowskiej). Audioserial realizowany jest we współpracy ze Studiem Reportażu Polskiego Radia.
  •  Zwiedzanie wystawy stałej „Tobie Polsko. Opowieść z serca  Puszczy” prezentowanej w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej (10 lipca, godz. 14.30).

Patronat medialny nad konferencją: „Forum Akademickie” oraz forumakademickie.pl, Polskie Radio Białystok

O konferencji i finansowanie

Międzynarodowa konferencja naukowa poświęcona opozycyjnemu zaangażowaniu kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku stanowi drugą edycję cyklu debat, których centralnym punktem jest naukowa refleksja nad obecnością oraz podmiotowością kobiet w realiach państw niedemokratycznych. Głównym celem tego trwającego trzy dni przedsięwzięcia jest szczegółowa analiza wielowymiarowych strategii kobiecego oporu – począwszy od oficjalnej i sformalizowanej aktywności politycznej, poprzez działania w strukturach konspiracyjnych, aż po przejawy tak zwanego „miękkiego oporu” realizowane w obszarach kultury, edukacji, religii czy życia społecznego. Poprzez osadzenie głównego nurtu rozważań w realiach polskich lat 1919–1989 oraz zestawienie ich z szerokim, europejskim tłem porównawczym, organizatorzy pragną podjąć dyskusję z utrwalonymi w przestrzeni publicznej stereotypami oraz wypełnić dostrzegalne dotychczas luki badawcze w zakresie historii społecznej.

Szczególne miejsce w programie konferencji zajmie analiza losów jednostkowych oraz doświadczeń całych środowisk kobiecych, ze szczególnym uwzględnieniem postaw tych uczestniczek życia publicznego, które początkowo funkcjonowały w strukturach związanych z aparatem władzy, by następnie wybrać drogę jawnego sprzeciwu wobec systemu. Równorzędnym i niezwykle istotnym elementem debaty będzie podjęcie problematyki funkcjonowania samego aparatu represji oraz specyfiki metod inwigilacji, nacisków administracyjnych czy przemocy stosowanej przez reżimy wobec kobiet. Trwałym i wymiernym rezultatem planowanych obrad, stanowiącym podsumowanie interdyscyplinarnego dialogu zaproszonych badaczy z kraju i zagranicy, będzie recenzowana monografia naukowa, opublikowana przez wydawnictwo Instytutu Pileckiego.

  • Koordynator projektu konferencyjnego: prof. dr hab. Małgorzata Dajnowicz
  • Sekretarz konferencji: dr Joanna Nikel

Metryczka finansowania projektu

  • Nazwa programu: Wektory Nauki
  • Numer projektu: WNK/SN/0155/2025/01
  • Całkowita wartość zadania: 283 500,00 zł
  • Wartość dofinansowania ze środków budżetu państwa: 226 500,00 zł

Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu „Wektory Nauki”.

Konferencja pod honorowym patronatem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej. 

Konferencja pod honorowym patronatem Burmistrza Miasta Augustowa Mirosława Karolczuka.

Patronat honorowy

Patronat medialny