W czwartym odcinku serii „Rozmowy o książkach” prezentujemy wydaną w 2022 roku książkę „Władysław Bieńkowski. Biografia polityczna”, a gościem Jakuba Moroza jest jej autor, dr Bartłomiej Kapica, historyk pracujący w Instytucie Pileckiego.

Władysław Bieńkowski był przedwojennym komunistą. W 1941 roku przedostał się ze Lwowa do Warszawy, gdzie wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej. Z czasem został bliskim współpracownikiem Władysława Gomułki. Po wojnie był między innymi członkiem Sekretariatu KC i ministrem oświaty. Należał w tamtych czasach do najważniejszych ideologów partyjnych w Polsce. Narastające w latach 60. krytyczne nastawienie Bieńkowskiego do władz doprowadziło do usunięcia go w 1969 roku z PZPR. W późniejszym okresie Bieńkowski współpracował z Komitetem Obrony Robotników oraz Towarzystwem Kursów Naukowych. Zmarł w 1991 roku. Bartłomiej Kapica w swojej książce nie ogranicza się do rekonstrukcji biografii jednego z ważniejszych marksistowskich intelektualistów, który po latach zdecydował się zająć krytyczne stanowisko wobec totalitarnego państwa i wesprzeć opozycję. Autor stara się również odtworzyć kontekst instytucjonalny, w którym funkcjonował Bieńkowski – państwa rządzonego przez komunistów i szeroko rozumianego ruchu komunistycznego. Zastanawiając się nad źródłami przekonań Bieńkowskiego, stawia pytanie o ich spójność z czynami. Stara się przy tym uniknąć zarówno łatwych osądów, jak i bagatelizowania pracy Bieńkowskiego na rzecz komunistycznego reżimu.

O autorze: Bartłomiej Kapica – doktor nauk humanistycznych w zakresie historii (Wydział Historyczny UAM w Poznaniu, 2015), adiunkt w Ośrodku Badań nad Totalitaryzmami w Instytucie Pileckiego. Stypendysta na Universita di Roma, „La Sapienza” w Rzymie (2013), wyróżniony w konkursie „Debiut Historyczny Roku 2010”. W latach 2016–2018 adiunkt w Instytucie Historii PAN w Warszawie (w ramach grantu NCN FUGA). Zainteresowania badawcze: biografistyka, historia ruchu komunistycznego w Polsce, historia polityczna Polski, historia intelektualna.

Książka „Władysław Bieńkowski. Biografia polityczna” jest dostępna w księgarni Instytutu Pileckiego (kliknij).