„W Nowej Zelandii zaczyna się dzień” – Szach się uśmiecha (odc. 5) - Instytut Pileckiego

Kolekcje cyfrowe / Mediateka

„W Nowej Zelandii zaczyna się dzień” – Szach się uśmiecha (odc. 5)

„W Nowej Zelandii zaczyna się dzień” to poruszająca historia dzieci, które w czasie II wojny światowej po traumatycznych przeżyciach na zesłaniu w ZSRR znalazły dom w Nowej Zelandii.

Audioserial autorstwa Martyny Wojtkowskiej to wspólna produkcja Studia Reportażu Polskiego Radia i Instytutu Pileckiego.

Dzieci z Pahiatua to grupa 733 polskich sierot, które po kilkuletniej tułaczce przez ZSRR, Persję i Indie trafiły do obozu nieopodal miejscowości Pahiatua w Nowej Zelandii. W sensie formalnym zostały pierwszymi uchodźcami w tym państwie. Ówczesny rząd w Wellingtonie pokrył koszty ich utrzymania. Miejsce szybko zostało nazwane małą Polską, a geograficzny koniec świata stał się dla polskich dzieci nowym początkiem. Obóz funkcjonował do 1949 roku. Po jego zamknięciu dzieci wysyłano do szkół z internatem. Większość z nich została w Nowej Zelandii na stałe, część wróciła do Polski lub wyjechała do innych krajów.

Piąty odcinek to „Szach się uśmiecha”. Po przeprowadzeniu kilkunastu wywiadów Martyna Wojtkowska zapisuje w notesie z podróży: „W tych rozmowach jest tyle śmierci, że przestaje mnie ona wzruszać”. Bohaterowie audioserialu podczas tułaczki do Nowej Zelandii przywykli do tego, że ktoś umiera. Widzieli ciała porzucane w szczerym polu. Rozstawali się z bliskimi w nienazwanych miejscach. Jak oswoić takie uczucia? Jak z nimi żyć, zakładać rodziny, wychowywać dzieci?

Martyna Wojtkowska – autorka
Janusz Deblessem i Bartosz Panek – opieka redakcyjna
Artur Giordano – muzyka
Magdalena Czajkowska i Michał Czajkowski – realizacja dźwięku
Damian Makowski – oprawa graficzna
Jakub Tarka – montaż

Zobacz także

  • Od poczty do Boeingów. Historia PLL LOT. Giełda historii odc. 55

    podcast

    Od poczty do Boeingów. Historia PLL LOT. Giełda historii odc. 55

    W 55. odcinku podcastu „Giełda Historii” wyruszamy w niezwykłą podróż przez ponad dziewięć dekad historii Polskich Linii Lotniczych LOT.

  • Polska dyplomacja a "kwestia żydowska" | Temida w świecie Klio odc. 2

    podcast

    Polska dyplomacja a "kwestia żydowska" | Temida w świecie Klio odc. 2

    Czy Polska interesowała się losem Żydów w nazistowskich Niemczech, w jaki sposób polskie ambicje kolonialne łączyły się z losem ludności żydowskiej w Polsce? Zapraszamy na drugi odcinek podcastu Instytutu Pileckiego „Temida w świecie Klio".

  • W stronę życia. Ucieczki z warszawskiego getta. Odcinek specjalny - Świadkowie Epoki

    debata

    W stronę życia. Ucieczki z warszawskiego getta. Odcinek specjalny - Świadkowie Epoki

    „W stronę życia. Ucieczki z getta warszawskiego" (reż. Małgorzata Grygiel, Michał Miziołek, prod. Instytut Pileckiego 2026, 30 min.) przybliża losy czworga bohaterów: Mariana Kalwarego, Barbary Marlow, Elżbiety Ficowskiej oraz Anny Stupnickiej-Bando.