Polski uran – niezwykła kopalnia w Kletnie #giełdahistorii odc. 25 - Instytut Pileckiego

Kolekcje cyfrowe / Mediateka

Polski uran – niezwykła kopalnia w Kletnie #giełdahistorii odc. 25

Złoża uranu odkryto na terenie Dolnego Śląska w XIX wieku, kiedy zastosowanie pierwiastka nie było jeszcze znane. Ruda uranu stała się strategicznym surowcem dopiero w wyniku odkryć naukowych z przedednia II wojny światowej.

Po wojnie Sowieci rozpoczęli intensywne poszukiwania źródeł uranu – jednym z nich miały być tajne Zakłady Przemysłowe R-1, czyli polskie kopalnie działające szczególnie na terenie Dolnego Śląska, m.in. kopalnia „Wolność” w Kowarach czy „Kopaliny” w Kletnie. W ramach międzypaństwowej umowy z 1947 roku zakłady rozpoczęły poszukiwanie, wydobycie i eksport rudy uranu do ZSRS.

Jak przebiegała ta współpraca i kto pracował w kopalniach? Z uwagi na tajemnicę broni atomowej zakłady działały pod nadzorem specjalnej jednostki bezpieki, która zajmowała się zwalczaniem prawdziwego i domniemanego szpiegostwa. Kim był pierwszy złapany przez nią szpieg i co się z nim stało? Ile jest prawdy w historii o tym, że pierwsza rosyjska bomba atomowa powstała z sudeckiego uranu?

W nieczynnej kopalni „Kopaliny” w Kletnie o wydobyciu uranu w Polsce opowiada prof. Robert Klementowski z Uniwersytetu Wrocławskiego, zajmujący się historią atomistyki w XX wieku.

Zobacz także

  • Od poczty do Boeingów. Historia PLL LOT. Giełda historii odc. 55

    podcast

    Od poczty do Boeingów. Historia PLL LOT. Giełda historii odc. 55

    W 55. odcinku podcastu „Giełda Historii” wyruszamy w niezwykłą podróż przez ponad dziewięć dekad historii Polskich Linii Lotniczych LOT.

  • Polska dyplomacja a "kwestia żydowska" | Temida w świecie Klio odc. 2

    podcast

    Polska dyplomacja a "kwestia żydowska" | Temida w świecie Klio odc. 2

    Czy Polska interesowała się losem Żydów w nazistowskich Niemczech, w jaki sposób polskie ambicje kolonialne łączyły się z losem ludności żydowskiej w Polsce? Zapraszamy na drugi odcinek podcastu Instytutu Pileckiego „Temida w świecie Klio".

  • W stronę życia. Ucieczki z warszawskiego getta. Odcinek specjalny - Świadkowie Epoki

    debata

    W stronę życia. Ucieczki z warszawskiego getta. Odcinek specjalny - Świadkowie Epoki

    „W stronę życia. Ucieczki z getta warszawskiego" (reż. Małgorzata Grygiel, Michał Miziołek, prod. Instytut Pileckiego 2026, 30 min.) przybliża losy czworga bohaterów: Mariana Kalwarego, Barbary Marlow, Elżbiety Ficowskiej oraz Anny Stupnickiej-Bando.