W trzecim odcinku „Rozmów o książkach” gościem Jakuba Moroza jest dr Jerzy Rohoziński z Instytutu Pileckiego, który opowiada o swojej książce „Pionierzy w stepie? Kazachstańscy Polacy jako element sowieckiego projektu modernizacyjnego”, wydanej w 2021 roku

Kazachstan, zamieszkały obecnie przez ponad 100 narodowości, odgrywał w okresie sowieckim rolę swoistego laboratorium, w którym przeprowadzano gigantyczne eksperymenty społeczne. Po brutalnej kolektywizacji i sedentaryzacji koczowników w latach 1931–1933 do kraju kierowano kolejne deportacje: Polaków i Niemców z Ukraińskiej SRS w 1936 roku, Koreańczyków z Dalekiego Wschodu w 1937 roku i „narodów ukaranych” z Kaukazu w latach 1943–1944. Ostatnia wielka fala migracyjna z przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych wiązała się z ogłoszonym przez Chruszczowa projektem „oswajania celiny”. Towarzyszyła temu stopniowa liberalizacja i zmiana położenia specprzesiedleńców. W hierarchii etniczno-religijnej Kazachstanu Polacy zajmowali niską pozycję, choć starali się ten stan rzeczy poprawić za wszelką cenę. Nie mając możliwości uczestnictwa w ogromnym „zrywie patriotycznym Wielkiej Wojny Ojczyźnianej”, szukali dla siebie odpowiedniej niszy mitologicznej, a jako katolicy w Kazachstanie przez długie lata byli skazani na funkcjonowanie w podziemiu. Książka stanowi pierwszą w naszej historiografii próbę tak mocnego osadzenia dziejów polskiej mniejszości w Kazachstanie w miejscowym kontekście historycznym. O autorze: Jerzy Rohoziński – doktor nauk humanistycznych, historyk, antropolog kultury, adiunkt w Ośrodku Badań nad Totalitaryzmami (Instytut Pileckiego), interesuje się historią społeczno-religijną Rosji carskiej i ZSRS. Autor książek „Święci, biczownicy i czerwoni chanowie. Przemiany religijności muzułmańskiej w radzieckim i poradzieckim Azerbejdżanie (prestiżowe wydanie FNP, nagroda „Przeglądu Wschodniego” 2005 r.); „Bawełna, samowary i Sartowie. Muzułmańskie okrainy carskiej Rosji 1795–1916” (nominacje „Identitas” i „Academia” 2016 r.); „Gruzja. Początki państw”; „Narodziny globalnego dżihadu” oraz „Najpiękniejszy klejnot w carskiej koronie. Gruzja pod panowaniem rosyjskim 1801–1917”. Odznaczony Złotą Odznaką Zasługi Związku Sybiraków.