Archiwalny know-how: jak opracować, zabezpieczyć i udostępnić zbiory - Instytut Pileckiego

Kolekcje cyfrowe / Mediateka

Archiwalny know-how: jak opracować, zabezpieczyć i udostępnić zbiory

Z okazji Międzynarodowego Dnia Archiwów zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu Twierdza Archiwum. Tym razem zgłębimy temat opracowania, ewidencji, zabezpieczenia i udostępnienia materiałów archiwalnych. Za przykład posłużyła nam historia archiwum KIK-u.

Klub Inteligencji Katolickiej (w skrócie: KIK) jest stowarzyszeniem świeckich katolików, powstałym na fali odwilży październikowej w 1956 roku. Po 1976 roku wielu działaczy KIK-u zaangażowało się w działalność opozycyjną, w tym w tworzenie NSZZ „Solidarność”. Warszawski Klub został utworzony jako pierwszy i był najliczniejszy. W jego ramach spotykało się i współpracowało wiele osób ze opozycji, w tym Tadeusz Mazowiecki.

Od momentu powstania KIK-u działało także jego archiwum, jednak w niezinstytucjonalizowanej formie. Na zbiór składają się akta i dokumenty wytworzone od czasów powstania klubu aż do czasów współczesnych. Przedstawiają one zarówno wewnętrzną działalność klubową organizowaną przez poszczególne sekcje lub władze klubu (odczytową, formacyjna, wychowawczą, turystyczną czy kulturalną), jak i zewnętrzną (kontakty z Kościołem katolickim, władzami państwowymi czy innymi organizacjami katolickimi za granicą). Jednym z przykładów współpracy zagranicznej są kontakty z Akcją Znaku Pokuty (Aktion Sühnezeichen) – organizacją protestancką, której celem było zadośćuczynienie krzywd wyrządzonych przez Niemców w czasie II wojny światowej, a także Pax Romana – Międzynarodową Federacją Intelektualistów Katolickich (Internationalen Bewegung katholischer Intellektueller), jedną z najstarszych organizacji zrzeszających katolików świeckich.

Po paru przeprowadzkach dokumentacja archiwalna KIK-u wymagała uporządkowania, zewidencjonowania i zabezpieczenia. W 2016 r. po raz pierwszy klub uzyskał dotację z Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych (NDAP) na prace archiwalne. Przez kolejne lata trwały systematyczne prace nad zasobem. W wyniku tych prac powstały osobne zespoły zawierające dokumentacje aktową, elektroniczną oraz fotograficzną. Każdy z nich został zabezpieczony i zinwentaryzowany. Powstał także przewodnik po zasobie archiwalnym, który opisuje zawartość poszczególnych serii i podserii.

O tym, jak opracować i rozwinąć archiwum, oraz jak uzyskać dotację z środków publicznych na ten cel, opowiedział Witold Kunicki- Goldfinger, opiekun archiwum KIK-u, odpowiedzialny za kolejne etapy projektu „Rozwój Archiwum Klubu Inteligencji Katolickiej”.

Zobacz także

  • Od poczty do Boeingów. Historia PLL LOT. Giełda historii odc. 55

    podcast

    Od poczty do Boeingów. Historia PLL LOT. Giełda historii odc. 55

    W 55. odcinku podcastu „Giełda Historii” wyruszamy w niezwykłą podróż przez ponad dziewięć dekad historii Polskich Linii Lotniczych LOT.

  • Polska dyplomacja a "kwestia żydowska" | Temida w świecie Klio odc. 2

    podcast

    Polska dyplomacja a "kwestia żydowska" | Temida w świecie Klio odc. 2

    Czy Polska interesowała się losem Żydów w nazistowskich Niemczech, w jaki sposób polskie ambicje kolonialne łączyły się z losem ludności żydowskiej w Polsce? Zapraszamy na drugi odcinek podcastu Instytutu Pileckiego „Temida w świecie Klio".

  • W stronę życia. Ucieczki z warszawskiego getta. Odcinek specjalny - Świadkowie Epoki

    debata

    W stronę życia. Ucieczki z warszawskiego getta. Odcinek specjalny - Świadkowie Epoki

    „W stronę życia. Ucieczki z getta warszawskiego" (reż. Małgorzata Grygiel, Michał Miziołek, prod. Instytut Pileckiego 2026, 30 min.) przybliża losy czworga bohaterów: Mariana Kalwarego, Barbary Marlow, Elżbiety Ficowskiej oraz Anny Stupnickiej-Bando.