Sympozjum: Historia dezinformacji - dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego (transmisja online) - Instytut Pileckiego

Zapraszamy na sympozjum poświęcone dezinformacji jako zjawisku oraz kłamstwu katyńskiemu jako modelowemu, wieloletniemu projektowi dezinformacyjnemu.

Sympozjum „Historia dezinformacji – dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego"

Historia – zarówno w obrębie nauki jak i edukacji oraz popularyzacji – od zawsze była poddawana manipulacji. Celem było wykorzystanie jej do doraźnych celów, w tym budowanie narracji uzasadniających realizację dążeń politycznych. Fabrykowane były informacje z pozoru wiarygodne, które służyły do uprawdopodobniania kłamliwego przekazu. Nie zmieniło się to do dziś.

Jedną z klasycznych operacji dezinformacyjnych była sowiecka akcja związana ze Zbrodnią Katyńską. Zaczęła się ona w końcu 1941 r. od absurdalnego stwierdzenia Stalina o ucieczce polskich oficerów do Mandżurii. Od 1943 r. kłamstwo katyńskie rozwinęło się w zakrojoną na szeroką skalę operację niszczenia dowodów, fabrykowania dokumentów, zastraszania świadków. Wykorzystywano do tego służby specjalne, dyplomację, naukę, a nawet kulturę i edukację. Operacja ta trwała niemal pół wieku, a jej echa w przestrzeni publicznej są obecne do dzisiaj.

Pokazaniu celów, mechanizmów i skutków działań dezinformacyjnych w obrębie historii służyć będzie sympozjum Historia dezinformacji - dezinformacja w historii. Wokół kłamstwa katyńskiego. Chociaż inspiracją do tego przedsięwzięcia jest dezinformacja dotycząca Zbrodni Katyńskiej, w praktyce temat zostanie omówiony znacznie szerzej. Prelegenci pokażą w jaki sposób budowane są operacje dezinformacyjne, jak manipuluje się historią w czasie wojny i w czasie pokoju, w jaki sposób rozpoznawać i przeciwdziałać dezinformacji.

Organizatorzy

Wydarzenie będzie współorganizowane przez instytucje, które od lat analizują współczesną i historyczną dezinformację: Centrum Mieroszewskiego, Instytut Pileckiego, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Muzeum Historii Polski, Ośrodek Studiów Wschodnich.

13 kwietnia 2026 r.
Aula Instytutu Pileckiego, ul. Sienna 82, Warszawa
Zapisy przez formularz online: KLIKNIJ

Wydarzenie będzie także transmitowane na żywo.
Link do transmisji: https://m.youtube.com/watch?v=zS-3COX--OM

Program sympozjum

9:30–10:00
Rejestracja

10:00–10:10
dr hab. Andrzej Zawistowski (Instytut Pileckiego)
Wprowadzenie do sympozjum

10:10–10:30
Jak manipuluje się historią?
Paweł Sawicki (Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau)

10:30–10:40
Panel dyskusyjny

10:40–11:00
Dezinformacja jako narzędzie wojny
Bartosz Bartyzel (Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau)

11:00–11:10
Panel dyskusyjny

11:10–11:30
Dezinformacja w rosyjskiej polityce historycznej: cele, narzędzia i mechanizmy
dr Maria Domańska (Ośrodek Studiów Wschodnich)

11:30–11:40
Panel dyskusyjny

11:40–12:10
Przerwa

12:10–12:40
Zbrodnia Katyńska – modelowy przykład rosyjskiej akcji dezinformacyjnej
dr Maciej Wyrwa (Centrum Mieroszewskiego)

12:40–12:50
Panel dyskusyjny

12:50–13:20
Narracje jako środowisko dezinformacji i narzędzie obrony przed nią
dr hab. Marcin Napiórkowski (Muzeum Historii Polski)

13:20–13:40
Panel dyskusyjny

13:40–14:00
Podsumowanie
dr hab. Andrzej Zawistowski

Do pobrania